Ruim de helft van de Nederlandse bedrijven (52%) ziet zichzelf als een ‘early adopter’ op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI). Toch heeft slechts 15 procent AI daadwerkelijk volledig geïntegreerd in de bedrijfsprocessen. Dat blijkt uit onderzoek van IT- en businesstransformatiespecialist Conclusion onder 517 professionals in organisaties met meer dan 50 medewerkers.
Uit het onderzoek komt naar voren dat de strategische ambities rond AI groot zijn. Negen op de tien organisaties beschouwen AI als een cruciaal onderdeel van hun toekomststrategie. Meer dan de helft (56%) heeft al een formele AI-strategie opgesteld, terwijl nog eens 40 procent aangeeft hiermee bezig te zijn. Slechts 1 procent noemt zichzelf een ‘laggard’, die pas handelt als het echt niet anders kan.
In de praktijk is de volledige integratie van AI echter nog beperkt. Slechts 15 procent geeft aan dat AI al volledig is ingebed in de processen. De meest voorkomende toepassingen zijn data-analyse en het genereren van inzichten (48%), procesautomatisering (35%) en product- of dienstontwikkeling (34%).
Kenniskloof en AI-geletterdheid
Een belangrijke reden voor het moeizame opschalen van AI-initiatieven is een gebrek aan kennis en expertise. Een derde van de ondervraagden noemt dit de grootste uitdaging. Vooral de beperkte AI-geletterdheid onder medewerkers speelt daarbij een rol. Hoewel veel organisaties zich bewust zijn van de verplichting om medewerkers hierin op te leiden, zoals opgenomen in de EU AI Act, heeft 44 procent hier nog geen concrete stappen in gezet. Slechts 13 procent heeft een volledig programma voor AI-geletterdheid geïmplementeerd.
De druk om actie te ondernemen neemt wel toe. Vier op de tien organisaties verwachten dat bedrijven die AI niet omarmen, binnen vijf jaar irrelevant zullen worden. Dat gevoel van urgentie verklaart mede waarom veel bedrijven zichzelf al als early adopter zien: ze willen voorop blijven lopen en concurrentievoordeel behouden.
Van experiment naar integratie
Volgens Tomas van den Nieuwendijk, directeur Conclusion AI 360, schuilt de grootste uitdaging niet in het starten van experimenten met AI, maar in het opschalen daarvan. “Het onderzoek toont een interessante paradox: organisaties zijn massaal begonnen met AI-experimenten en zien zichzelf graag als early adopter, maar hebben nog moeite met de overgang naar volledige organisatiebrede integratie,” zegt hij. “De echte uitdaging ligt in het structureel implementeren van AI. Dat vraagt om investeringen in kennis, cultuur en verandermanagement, en om een langetermijnstrategie in plaats van ad-hoc experimenten.”
