De Nederlandse datacentermarkt groeit, maar de uitvoeringscapaciteit bepaalt steeds meer het tempo. Dat concludeert de Dutch Data Center Association in zijn jaarlijkse marktrapport State of the Dutch Data Centers 2026. Stroomtekort, lange vergunningstrajecten en personeelsgebrek remmen de groei, terwijl de Europese vraag naar rekencapaciteit door AI toeneemt.
Eind 2025 bereikte de Nederlandse markt ruim 1,5 gigawatt aan IT-vermogen, een stijging van zeven procent ten opzichte van het jaar daarvoor. Tot 2031 verwacht de DDA een gemiddelde jaarlijkse groei van twaalf procent, naar 2,8 gigawatt. Die groei blijft desondanks achter bij het Europese gemiddelde.
Brand in Almere onderstreept kritieke rol
De brand in een datacenter in Almere in mei van dit jaar maakte zichtbaar hoe afhankelijk Nederland is van deze infrastructuur. Betalingsverkeer, onderwijs, zorg en overheidsdiensten vielen deels uit. De DDA stelt dat Nederland zijn datacentercapaciteit niet alleen weerbaar moet houden, maar ook moet blijven uitbreiden om digitaal soeverein en economisch concurrerend te blijven.
Die urgentie wordt versterkt door het EU Tech Sovereignty Package dat de Europese Commissie op 3 juni presenteerde. Via de ‘Cloud and AI Development Act’ zet Brussel in op een verdrievoudiging van de Europese datacentercapaciteit binnen vijf tot zeven jaar. Nederland heeft sterke uitgangspunten, waaronder dichte connectiviteit en grote internetknooppunten, maar dreigt terrein te verliezen aan sneller groeiende markten als Spanje, Frankrijk en Duitsland.
Zes knelpunten remmen uitvoering
Het rapport benoemt zes structurele knelpunten, samengevat als de zes P’s: pipes, power, permitting, procurement, people en planet. De vergunningsduur is daarin het meest in het oog springend: waar een vergunning in 2016 gemiddeld tien weken vergde, duurt het proces nu gemiddeld 4,5 jaar. Wachttijden voor netaansluitingen kunnen oplopen tot tien jaar.
De DDA schetst twee scenario’s voor 2031. In het ondersteunende scenario groeit de markt naar 3,2 gigawatt en komen er meer dan 7.000 banen bij. In het restrictieve scenario blijft de markt steken op 2,1 gigawatt. De sector vertegenwoordigt nu al meer dan 10.000 banen en levert een substantiële bijdrage aan het bruto binnenlands product.
Datacenters als onderdeel van het energiesysteem
Het rapport werpt ook een ander licht op de rol van datacenters in de energietransitie. De sector wordt vaak aangewezen als veroorzaker van netcongestie, maar de DDA stelt dat industriële elektrificatie, hernieuwbare opwek en energieopslag de grootste drijvers zijn. Datacenters beschikken volgens de vereniging over eigenschappen die een duurzaam energiesysteem juist nodig heeft: flexibele aansluitingen, batterijopslag, congestiemanagement, het verschuiven van AI-trainingstaken naar gunstige momenten en warmtehergebruik via datathermie.
De DDA droeg bij aan het rapport van Peter Wennink over de Nederlandse digitale en economische concurrentiekracht, via het concept van Dutch Data and Energy Clusters. Directeur Stijn Grove van de DDA geeft aan dat de discussie moet verschuiven: niet datacenters als grootverbruikers, maar als actieve schakel die het energiesysteem stabieler en betaalbaarder maakt. Het rapport is gratis beschikbaar.
