Uit onderzoek van Newcom blijkt dat AI definitief onderdeel is geworden van het werk van Nederlandse werknemers. Tegelijk kreeg slechts drie op de tien gebruikers instructie of training. Ook het aandeel organisaties met AI-regels daalde het afgelopen half jaar.
AI heeft in Nederland de experimenteerfase achter zich gelaten. Volgens de vijfde AI-Monitor van onderzoeksbureau Newcom gebruiken inmiddels 8,6 miljoen Nederlanders AI-tools in het dagelijks leven en 5,2 miljoen op het werk. Het onderzoek is uitgevoerd in juli 2026 onder 3.122 Nederlanders van 18 tot en met 65 jaar. Newcom meldt dat vooral het intensieve gebruik toeneemt: 3,4 miljoen Nederlanders zetten AI inmiddels bijna dagelijks in.
Werkroutine
Op de werkvloer wordt AI voor een groeiende groep onderdeel van het dagelijkse werk. Voor 57% van de werknemers die AI gebruiken hoort de technologie inmiddels bij de werkroutine, aldus Newcom. Van de gebruikers geeft 19% aan er meer dan drie uur per week mee te besparen.
Begeleiding blijft achter
Tegenover de toename in gebruik staat volgens Newcom een beperkte organisatorische begeleiding. Slechts 29% van de werknemers die AI gebruiken kreeg instructies of training. Het aandeel werknemers dat aangeeft dat de organisatie regels heeft voor AI-gebruik daalde van 57% begin 2026 naar 42% in de huidige meting.
Newcom concludeert dat de vraag over AI op de werkvloer verschuift van gebruik naar begeleiding. Neil van der Veer van Newcom stelt dat werknemers AI zelf al onderdeel hebben gemaakt van hun werk, en dat organisaties nu voor de opgave staan om kaders, vaardigheden en ondersteuning te bieden. Volgens Van der Veer verschuift de uitdaging van adoptie naar professionalisering.
Verschillen tussen sectoren
De mate van begeleiding verschilt sterk per sector, meldt Newcom. In de gezondheidszorg zegt 8% van de werknemers dat AI-gebruik actief wordt aangemoedigd en kreeg 18% training of instructie. Bij de overheid geeft 15% van de werknemers aan dat er AI-regels gelden, tegenover 42% gemiddeld.
Verantwoord gebruik ligt daardoor volgens het onderzoek nog grotendeels bij de werknemer zelf. Bijna zes op de tien AI-gebruikers controleert feiten bij het gebruik van AI voor werk. Een derde zegt gevoelige informatie te verwijderen voordat deze in een AI-tool wordt ingevoerd.
Van zoekmachine tot gesprekspartner
Buiten het werk groeit het gebruik van AI eveneens. Het totale aantal gebruikers steeg van 3,9 miljoen in 2024 naar 8,6 miljoen in 2026. AI wordt volgens Newcom vooral ingezet voor het zoeken naar informatie, praktische vragen en hulp bij schrijven.
Het gebruik krijgt daarnaast een persoonlijker karakter. Bijna de helft van de gebruikers heeft AI minimaal één keer ingezet voor emotionele of persoonlijke ondersteuning, bijvoorbeeld bij stress, twijfel of relatievragen. ChatGPT is volgens het onderzoek de meest gebruikte tool: 56% noemt het de belangrijkste tool in het dagelijks leven, 43% op het werk.
Het onderzoek betreft de vijfde meting van de AI-Monitor van Newcom, na eerdere edities in juli 2024, januari 2025, juli 2025 en januari 2026.
