Van de CIO’s geeft 13 procent aan dat hun organisatie tot nu toe significante of transformationele waarde uit AI heeft gehaald. Dat blijkt uit onderzoek van Gartner onder ruim tweeduizend CIO’s en technologiebestuurders. Het aantal AI-use-cases is de afgelopen twee jaar gegroeid, maar de kans dat een use case slaagt blijft één op vijf.
Gartner presenteerde de uitkomsten tijdens Gartner IT Symposium/Xpo in Orlando. Voor de 2027 CIO and Technology Executive Agenda-survey ondervroeg het onderzoeksbureau tussen mei en juli 2026 in totaal 2.002 CIO’s en technologiebestuurders. Alicia Mullery, VP Analyst bij Gartner, stelde dat volume niet hetzelfde is als waarde. Volgens haar lopen organisaties vast als ze basisdiscipline missen, zoals het vooraf bepalen van de waarde van een use case en het vastleggen van criteria om ermee te stoppen.
Stopcriteria in pilot en productie
Gartner onderscheidt in het onderzoek een groep die het ‘vanguards’ noemt: CIO’s die betere bedrijfsresultaten boeken en van wie de CEO de waarde van AI hoog inschat. Deze groep legt vaker op twee momenten stopregels vast: tijdens de pilotfase en in productie. Volgens Gartner wordt dat belangrijker nu organisaties van experimenten doorgroeien naar daadwerkelijke inzet van GenAI, traditionele AI en AI-agents.
Organisaties met richtlijnen om te bepalen wanneer een AI-pilot niet naar productie gaat, zijn 2,3 keer zo vaak vanguard. Organisaties die richtlijnen hebben om AI-initiatieven met weinig waarde in productie stop te zetten, zijn dat 2,6 keer zo vaak. Slechts 31 procent en 17 procent van de CIO’s meldt deze werkwijzen te hanteren. Mullery benadrukte dat het opstellen en naleven van zulke criteria een gezamenlijke inspanning is. CIO’s hebben volgens haar zakelijke partners nodig die bereid zijn investeringen met lage opbrengst los te laten.
AI-kosten minder voorspelbaar
De budgetten voor AI groeien, en 58 procent van de CIO’s ervaart meer druk om met AI kostenbesparingen te realiseren. Tegelijk verwacht 51 procent dat AI de total cost of ownership van technologieoplossingen verhoogt. Gartner adviseert CIO’s daarom de economie van AI over de volledige levenscyclus te sturen, in plaats van alleen een eerste aankoop goed te keuren.
Mullery gaf aan dat veel organisaties nog financierings- en governancemodellen toepassen die zijn ontworpen voor cloud en SaaS. Waar traditionele technologiekosten grotendeels voorspelbaar zijn, zijn AI-kosten volgens haar probabilistisch en worden ze pas tijdens gebruik bepaald. Nu budgetten verschuiven naar GenAI en agentic AI en investeringen in legacy-infrastructuur afnemen, verwacht Gartner dat CIO’s nieuwe benaderingen nodig hebben voor financiering, governance en kostenverantwoording.
Rollen herontwerpen voor mens en agent
Organisaties met concrete plannen om functies te herontwerpen voor een personeelsbestand van mensen en AI-agents zijn 2,4 keer zo vaak vanguard. Slechts 4 procent van de CIO’s heeft zulke plannen. Volgens Mullery gaan veel leidinggevenden ervan uit dat AI vooral het aantal IT-medewerkers verlaagt, terwijl het onderscheid bij de vanguards juist zit in het herontwerpen van het werk.
Gartner stelt dat de vraag naar technologiewerk toeneemt doordat AI de kosten en inspanning om technologie te ontwikkelen verlaagt. Van de respondenten verwacht 40 procent in 2027 meer IT-personeel aan te nemen, vooral op het gebied van cybersecurity en data en analytics. Tegelijk veranderen bestaande functies. Mullery lichtte toe dat de grenzen tussen technologiefuncties vervagen wanneer AI gespecialiseerde taken overneemt. Ontwerpers voeren bijvoorbeeld vaker testwerk uit, terwijl testers meedenken over het ontwerp. Organisaties hebben daardoor minder verschillende functietypes nodig, terwijl de verantwoordelijkheden binnen elke functie breder worden.
Gartner werkt de bevindingen verder uit in het rapport Bridging the AI Trough: 3 Gaps To Close for the 2027 CIO and Technology Executive Agenda, dat beschikbaar is voor klanten van het bedrijf.
Het volledige rapport is te lezen via Bridging the AI Trough: 3 Gaps To Close for the 2027 CIO and Technology Executive Agenda.
