Zonder stevige governance krijgt 40 procent van de I&O-organisaties die AI opschalen tegen 2028 te maken met een bedrijfskritische serviceverstoring. Dat voorspelt Gartner op basis van een enquête onder 298 I&O-leiders. Bijna alle ondervraagde organisaties hadden in het afgelopen jaar al minstens één incident met AI-agents.
Gartner ondervroeg in juni en juli 2026 298 leiders op het gebied van infrastructuur en operations (I&O) in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Van hen meldt 95 procent dat hun organisatie in de afgelopen twaalf maanden minstens één incident met AI-agents heeft gehad. Gartner bespreekt de uitkomsten deze week tijdens de Gartner IT Infrastructure, Operations & Cloud Strategies Conference in Londen.
Kloof tussen vertrouwen en praktijk
Nathan Hill, Distinguished VP Analyst en Chief of Research bij Gartner, stelt dat AI-governance met beleidsregels, permissiemodellen, observability en auditmogelijkheden noodzakelijk is. Hij ziet een grote kloof in operationele gereedheid: 70 procent van de I&O-leiders denkt dat hun AI-agents op dit moment binnen veilige grenzen opereren.
De overige cijfers uit het onderzoek wijzen een andere kant op. Van de respondenten noemt 57 procent de eigen governance zwak. 55 procent geeft aan dat de bestaande tools voor IT-risicobeheer volledig verouderd zijn. Slechts 15 procent heeft automatische circuit breakers ingericht die op hol geslagen agents of oneindige logische lussen stilleggen.
Agents als niet-menselijke identiteiten
Volgens Hill moeten I&O-leiders direct een inventaris maken van alle actieve AI-agents en die in hun identityplatforms classificeren als niet-menselijke identiteiten. Hij benadrukt dat AI-agents wezenlijk verschillen van gewone automatiseringsscripts en daarom een nieuwe, proactieve aanpak van infrastructuurgovernance vragen, waarin productiviteit wordt afgewogen tegen de veiligheid van de organisatie.
Gartner adviseert I&O-leiders om samen met de CIO of de verantwoordelijke voor AI een governanceframework op te zetten dat draait om dynamische controles tijdens runtime. Het onderzoeksbureau werkt dit verder uit in het rapport 2026 Heads of Infrastructure and IT Operations Priority: Scaling Agentic AI in I&O.
Zeven pijlers voor governance
Gartner onderscheidt zeven pijlers. Bij identiteit behandel je elke agent als machine-identiteit en registreer je die centraal, zodat er geen agents ongezien draaien. Guardrails zijn automatische waarborgen in de runtime die een agent kunnen afremmen voordat die de operatie verstoort. Observability richt zich op het volgen van de redeneerketen van een agent, zodat je kunt achterhalen waarom die een bepaalde actie uitvoerde.
Met agentic FinOps houd je tokenkosten beheersbaar via routering tussen private modellen en publieke frontiermodellen en via bestedingslimieten per sessie. Escalatie houdt in dat je grenzen stelt op basis van het risico dat een agent vormt, waarbij acties met grote impact menselijke goedkeuring blijven vereisen. Containment gebruikt gating en kill switches op identiteitsniveau om ontspoorde agents te vinden en te isoleren voordat fouten zich over systemen verspreiden. De zevende pijler betreft dataperimeters die context poisoning en datalekken moeten voorkomen.
Uitschakelen wordt lastiger
Hill waarschuwt dat I&O-leiders minder ruimte hebben om agents uit te schakelen naarmate de afhankelijkheid ervan toeneemt. Een governanceframework moet volgens hem daarom vastleggen welke agents kritisch zijn en moeten blijven draaien, ook als ze duur of lastig te onderhouden zijn.
Het volledige rapport is te lezen via 2026 Heads of Infrastructure and IT Operations Priority: Scaling Agentic AI in I&O.