Een analyse van 6.877 softwareleveranciers uit 74 landen laat zien dat Amerikaanse softwarediensten een mediaanscore van 27 op 100 halen op digitale soevereiniteit. Het beste geselecteerde Europese alternatief komt mediaan uit op 94. De analyse is uitgevoerd met EU Sovereignty Score, een tool van het Bredase Accans.
De uitkomsten zijn gebaseerd op de kennisbank van de tool, die leveranciers in 96 categorieën bevat. Voor 517 Amerikaanse diensten heeft Accans een samengestelde lijst met Europese alternatieven opgesteld. Bij 432 daarvan, 84 procent, scoort het beste alternatief boven de 80 op een schaal van 0 (hoge blootstelling) tot 100 (soeverein).
Breder gekeken bevat de kennisbank voor 2.138 van de 2.537 opgenomen Amerikaanse diensten een Europese leverancier in dezelfde categorie met een score boven de 80. Het bedrijf tekent daarbij aan dat niet elke leverancier in een categorie een volwaardige vervanger is. Ook zegt het hoofdkantoor niet alles: bij 694 leveranciers is een buitenlandse moedermaatschappij vastgelegd.
In enkele categorieën is het aandeel Europese leveranciers groot. Van de 153 opgenomen cybersecurityleveranciers zijn er 93 Europees, bij cloud-infrastructuur gaat het om 84 van de 119 en bij identity om 58 van de 100.
De publicatie volgt kort op de aankondiging van Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof in Den Haag. Amerikaanse bedrijven mogen het hof dan geen diensten meer leveren. Volgens de Europese Commissie gaat die maatregel over zes maanden in.
Vijf dimensies met gelijk gewicht
Elke leverancier krijgt een score die is opgebouwd uit vijf onderdelen van elk 20 procent: jurisdictie, dataresidentie, beheer van encryptiesleutels, vrijheid van lock-in en beschikbaarheid van broncode. Accans geeft aan dat deze dimensies aansluiten op een deel van het Cloud Sovereignty Framework van de Europese Commissie.
De methode is openbaar en wordt toegelicht in de cijfers en methode-uitleg van EU Sovereignty Score. Elk feit op een leverancierspagina krijgt een bewijslabel: door de leverancier opgegeven, bevestigd in een register of technisch gemeten. Eigendomsketens worden volgens het bedrijf gevolgd tot de uiteindelijke zeggenschap. Van de 6.877 records verwijzen er 5.957 naar openbare bronnen.
Assessment draait in de browser
Gebruikers selecteren de software die hun organisatie gebruikt en krijgen een totaalscore, een score per dimensie, een heatmap per categorie en per leverancier een overzicht van Europese alternatieven. Volgens Accans draait de berekening volledig in de browser, verlaten er geen assessmentgegevens het apparaat en is geen account nodig. De site is beschikbaar in het Nederlands, Engels, Duits en Frans.
De tool startte begin 2026 als Digitale Soevereiniteit Heatmap en staat sinds deze maand onder de nieuwe naam op eusovereigntyscore.eu. Een groot deel van de leveranciersrecords is deze maand in één keer gepubliceerd.
Maker Ric van Westhreenen, programmamanager in IAM en cybersecurity en commissaris bij TYPO3 GmbH, stelt dat veel organisaties niet kunnen aangeven hoe ze ervoor staan op het gebied van digitale soevereiniteit. Met een concreet getal wil Van Westhreenen besturen een basis geven om te bespreken waar de organisatie kwetsbaar is en waar een aanpak kan beginnen.
Verdienmodel en beperkingen
Het assessment is gratis. Voor 39 euro is een rapport te bestellen met de overige alternatieven, gespreksvragen voor het bestuur en een migratiepad in drie fasen. Accans meldt dat leveranciers niet kunnen betalen voor een vermelding of een hogere score en dat de site geen affiliate-links bevat. Inkomsten komen verder uit donaties, een zakelijke datalicentie en advertenties zonder tracking.
EU Sovereignty Score is niet verbonden aan de Europese Unie en geldt niet als compliance-attest voor NIS2, DORA of de AVG. Ontbrekende softwareleveranciers kunnen hun product kosteloos aanmelden, en gebruikers kunnen correcties of ontbrekende leveranciers doorgeven. Elke inzending wordt volgens het bedrijf eerst aan openbare bronnen getoetst voordat deze op de site verschijnt.
Het volledige rapport is te lezen via cijfers en methode-uitleg van EU Sovereignty Score.