De Nederlandse overheid heeft de ambitie uitgesproken om haar IT-werkplekken zoveel mogelijk circulair in te richten. Dit beleid is niet alleen gericht op het reduceren van CO2-uitstoot, maar raakt ook aan thema’s als strategische autonomie, veiligheid en kostenefficiëntie. Binnen dit beleid vervult Pro Warehouse als leverancier van Apple-devices een belangrijke rol.
Volgens Johan Rodenhuis, strategisch adviseur duurzaamheid bij de ICT Werkomgeving Rijk (IWR), ligt de nadruk niet op het inkopen van producten, maar op het realiseren van de “meest duurzame prestatie”. Dat betekent dat niet alleen gekeken wordt naar hardware, maar ook naar bedrijfsvoering, services en de supply chain.
Een concreet voorbeeld is het contract dat de overheid in 2023 met Pro Warehouse sloot. Het betreft een driejarige overeenkomst met een maximale waarde van 150 miljoen euro, waarin Pro Warehouse als enige partij Apple-devices levert aan de centrale overheid. Inmiddels zijn ruim 270.000 producten geleverd aan meer dan zestig overheidsinstanties, waaronder de Belastingdienst, SSC-ICT en de Rechtspraak.
Circulariteit als uitgangspunt
Het hart van de strategie is een huurmodel: de overheid gebruikt devices gedurende een bepaalde periode en geeft ze vervolgens terug. Hierdoor behouden de apparaten veel restwaarde en zijn ze geschikt voor hergebruik. Yannick Bruggenthijs, team lead enterprise & public bij Pro Warehouse: “Op deze manier hebben we binnen het contract al 100.000 devices van de shredder gered.”
Daarnaast is er een terugverkoopconstructie die zowel grondstoffen hergebruikt als financiële waarde creëert. Voor producten die niet meer inzetbaar zijn, speelt recycling een sleutelrol. Apple beschikt in Breda over een robot die iPhones volledig uit elkaar kan halen, zodat materialen op een hoogwaardige manier worden teruggewonnen. Daarmee wordt een belangrijke stap gezet richting een circulair model, al bestaan volledig circulaire ICT-producten nog niet.
Koppeling met veiligheid en autonomie
Circulariteit levert niet alleen milieuwinst op, benadrukt Rodenhuis. “Het geeft ook meer inzicht in de herkomst van materialen en componenten. Daarmee verklein je risico’s in de digitale infrastructuur en vergroot je de autonomie.” In een geopolitieke context waarin grondstoffen en leveringszekerheid onder druk staan, wordt dit steeds relevanter.
Door grondstoffen langer in de eigen cyclus te houden, vermindert de afhankelijkheid van internationale leveranciers. Daarmee versterkt de overheid zowel haar strategische autonomie als de digitale weerbaarheid van de IT-infrastructuur.
Meten om te verbeteren
Een belangrijk aspect van het beleid is meetbaarheid. De overheid wil van beleid naar concrete prestaties gaan. Daarom worden data uit contracten systematisch verzameld en in dashboards verwerkt. Zo kan nauwkeurig worden gevolgd hoeveel CO2 wordt uitgestoten, gereduceerd en gecompenseerd.
Pro Warehouse ondersteunt dit met rapportages. Volgens Ernest van Minnen, verantwoordelijk voor sales en marketing, is tot eind 2024 al bijna 6.000 ton CO2-uitstoot gecompenseerd binnen het contract. Zulke cijfers zijn voor sustainability managers belangrijk om de effecten van hun keuzes zichtbaar te maken.
De metingen beperken zich niet tot milieuaspecten. Er wordt ook gekeken naar sociale factoren, zoals naleving van mensenrechten en certificeringen als het EPEAT-label. Op die manier wordt niet alleen de ecologische, maar ook de maatschappelijke impact inzichtelijk.
Marktbrede effecten
Het beleid van de overheid werkt door in de markt. Door duurzaamheid als harde eis op te nemen in aanbestedingen, worden leveranciers gestimuleerd om circulaire strategieën te omarmen. Rodenhuis: “We zoeken partners die onze doelstellingen ondersteunen, of het nu over klimaat gaat of over circulariteit.”
De samenwerking met Pro Warehouse laat volgens hem zien dat duurzaamheid geen abstract beleidsdoel hoeft te zijn, maar concreet kan worden ingevuld. De cijfers over levering en CO2-compensatie illustreren dat.
Een driedubbele winst
Rodenhuis ziet de circulaire strategie als een driedubbele winst: minder CO2-uitstoot, meer autonomie en een veiliger IT-landschap. Bovendien blijkt de aanpak kostenefficiënt. Door apparaten korter in eerste gebruik in te zetten en vervolgens te hergebruiken of recyclen, ontstaat een financieel aantrekkelijk model dat tegelijkertijd de milieu-impact beperkt.
De verwachting is dat dit model de komende jaren verder aan belang wint. Zeker nu duidelijk is dat Europa weinig eigen grondstoffen heeft, kan circulariteit helpen om waardeketens stabieler te maken. Daarmee draagt het beleid bij aan duurzaamheid, maar ook aan strategische zekerheid.
Toekomstperspectief
Voor de overheid ligt de uitdaging om de komende jaren koers te houden richting 2030. Het doel is een stabiele trendlijn in CO2-reductie en het vergroten van autonomie en veiligheid. Door de resultaten continu te meten, kan tijdig worden bijgestuurd.
Voor de markt betekent dit dat circulariteit steeds vaker een doorslaggevende factor wordt bij aanbestedingen. Bedrijven die hier nu al op inspelen, vergroten hun kansen. Het voorbeeld van Pro Warehouse laat zien dat circulaire ambities en praktische uitvoering hand in hand kunnen gaan.
Meer informatie over circulaire werkplekken: www.prowarehouse.nl
