De Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) is een belangrijke stap voor de zorgsector. De wet, die onlangs door de Eerste Kamer is aangenomen, bepaalt dat de uitwisseling van patiëntgegevens tussen zorgaanbieders voortaan verplicht elektronisch moet gebeuren. Dat moet de kwaliteit van de zorg en de efficiëntie ten goede komen. Wat betekent dit voor msp’s met klanten in de zorg?
Zorgverleners kunnen alleen goede zorg leveren als ze complete en actuele gegevens van patiënten hebben. Daarvoor is een goede overdracht en beschikbaarheid van gegevens tussen zorgverleners nodig. In de Wegiz staat dat het uitwisselen van een groot deel van de gegevens tussen zorgverleners digitaal plaats moet vinden.
Dat klinkt misschien logisch, maar het is op dit moment nog altijd geen uitzondering dat medische gegevens worden doorgefaxt of zelfs overgetypt. Dat is niet alleen veel werk, het leidt ook tot incomplete dossiers en het is foutgevoelig.
Wegiz zorgt voor minder administratie
Door medische informatie elektronisch uit te wisselen, komt die sneller van de ene zorgverlener bij de andere terecht. Voor patiënten en cliënten is het voordeel dat de kwaliteit van de zorg hierdoor in aanleg sterk verbetert en dat ze hun medische situatie niet meerdere keren hoeven uit te leggen aan verschillende zorgaanbieders. Voor zorgaanbieders moeten hierdoor de administratieve lasten verminderen, zodat die meer tijd kunnen besteden aan hun cliënten. De verwachting is dat de elektronische uitwisseling van gegevens zal leiden tot minder ziekenhuisopnames en een betere zorg in het algemeen.
Voor zorgverleners en ICT-leveranciers
De Wegiz geldt voor iedereen in de zorgsector: onder meer huisartsen, ziekenhuizen, verpleeghuizen en psychiatrische instellingen, maar ook voor ICT-leveranciers. Vanuit de Wegiz maken het zorgveld en leveranciers afspraken over de taal en de techniek van de gebruikte ICT-oplossingen. Wélke gegevens uitgewisseld moeten worden om goede zorg te kunnen leveren, bepalen de zorgverleners zelf en dit leggen zij vervolgens vast.
Infrastructuren koppelen
De Wegiz schrijft niet één landelijke infrastructuur voor, zoals het Landelijk Schakelpunt (LSP) – zie ook het kader EPD versus Wegiz. Er zijn op dit moment al rond de veertig infrastructuren die elk verschillende soorten gegevensuitwisselingen ondersteunen, bijvoorbeeld voor de specifieke uitwisseling van beelden of voor digitale recepten. Deze infrastructuren moeten aan elkaar worden gekoppeld om informatie uit te wisselen. Om zorgaanbieders – ongeacht welke infrastructuur ze gebruiken – aan elkaar te verbinden, moeten de verschillende infrastructuren voldoen aan dezelfde afspraken.
EPD versus Wegiz
De Wegiz is niet hetzelfde als het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) dat meer dan tien jaar geleden het nieuws haalde. De bedoeling van het EPD was om medische patiëntengegevens in digitale vorm te bewaren en beschikbaar te stellen. Daarbij moesten zorgverleners allemaal een eigen dossier voeren dat met andere zorgverleners konden worden uitgewisseld. De voorziening die toen onder leiding van de overheid werd gemaakt, het Landelijk Schakelpunt (LSP) bestaat nog steeds, naast zo’n veertig andere infrastructuren. De wet EPD werd in 2011 verworpen in de Eerste Kamer. De reden was dat het EPD een verplichting inhield om gegevens uit te wisselen en te delen. Er ontstond weerstand omdat daarmee het beroepsgeheim van de zorgprofessional werd doorbroken. Het zorgveld heeft de overheid nu gevraagd om toch weer meer regie te nemen op de digitale gegevensuitwisseling. Dat heeft geleid tot het wetsvoorstel Wegiz.
De Wegiz verplicht geen specifieke infrastructuur zoals dat bij het EPD wel het geval was. Welke gegevens precies worden uitgewisseld, is onderdeel van goede zorg en wordt in de zorg bepaald.
Wegiz en privacy
Voor het verwerken van (persoonlijke) gegevens gelden onder de Wegiz ook de AVG en regelgeving die specifiek is voor de sector. Ook de juridische principes voor uitwisseling van patiëntgegevens die nu van toepassing zijn, blijven hetzelfde. Dat houdt bijvoorbeeld in dat de hulpverlener het medisch dossier moet bewaren en beheren, en dat er een geheimhoudingsplicht geldt. De patiënt heeft specifieke rechten als het gaat over de gegevens in het dossier, zoals recht op inzage, rectificatie of op het wissen van gegevens. Daarnaast moet het mogelijk zijn dat de patiënt onjuist ingevoerde gegevens in het dossier kan laten wijzigen, ook met terugwerkende kracht.
ICT-leverancier moet voortouw nemen
Zorgen dat de overgang van schriftelijke naar elektronische dataverzameling goed verloopt is één, het waarborgen van de vertrouwelijkheid van gevoelige medische gegevens, is daarbij extreem belangrijk. Medische informatie moet worden beschermd tegen lekken en diefstal. Dat is hard nodig omdat veel Nederlandse zorginstellingen nog altijd kwetsbaar zijn voor cyberaanvallen. Dat brengt voor IT-afdelingen van zorginstellingen en ICT-leveranciers veel druk met zich mee. Zij moeten het voortouw nemen bij een digitale strategie rond medische apparatuur, technologie en datanetwerken.
De Wegiz is volgens experts een goede stap in de richting naar meer digitale veiligheid in de zorgsector. De wet biedt ICT-leveranciers duidelijkheid over de toekomstbestendige zorgsystemen die nodig zijn en aan welke normen die moeten voldoen. ICT-leveranciers en msp’s die zich op de zorg richten, moeten door middel van certificering aantonen dat ze aan die normen voldoen.
Goede voorbereiding nodig
Als msp is het belangrijk dat je goed bent voorbereid op de ontwikkelingen rond de Wegiz. Een geleidelijke implementatie van de Wegiz in het proces voor de elektronische uitwisseling van patiëntgegevens is nodig. Zo is het belangrijk dat de ICT-producten in lijn worden gebracht met de gestelde normen voor gegevensuitwisseling. Daarvoor kan het nodig zijn om de nodige certificeringen te behalen.
De Meerjarenagenda Wegiz geeft aan welke planning van toepassing is. In dit plan, dat nog regelmatig wordt bijgewerkt, is te lezen welke gegevensuitwisselingen als eerste verplicht elektronisch moeten verlopen.
Wegiz eerste stap naar digitale uitwisseling
De Wegiz is een belangrijke eerste stap naar het gladstrijken van het uitwisselen van zorggegevens. Of de zorg hierdoor echt de zo broodnodige verbeteringen door krijgt is nu nog niet duidelijk. Maar het is een begin en alle partijen in de zorg krijgen er hoe dan ook mee te maken. Als msp met klanten in de zorg kun je er in elk geval niet omheen.
