Vandaag bestaat het internetknooppunt AMS-IX 30 jaar. Wat op 1 februari 1994 begon als een manier om lokaal data uit te kunnen wisselen, is inmiddels een van de belangrijkste schakels geworden in het internationale internetverkeer.

AMS-IX vond zijn oorsprong op het Science Park in Amsterdam. De daar gevestigde academische instituten wilden onderling informatie en data kunnen uitwisselen, en in 1994 werd daarom een lokaal internetknooppunt ingericht, de Amsterdam Internet Exchange. Dat gebeurde op initiatief van onder meer het rekencentrum van de Amsterdamse universiteiten SARA, het Centrum voor Wiskunde & Informatica (CWI), het onderzoeksinstituut Nikhef en de eerste internetprovider (zonder winstoogmerk) NLnet. Overigens werd AMS-IX pas op 29 december 1997 officieel een vereniging, dus de puristen hebben goede argumenten om met het jubileum nog zo’n vier jaar te wachten. In de tussentijd was er feitelijk nog sprake van een pilot.

Wereldwijd belangrijk

Fysiek was AMS-IX gevestigd in serverruimtes van Nikhef en SARA. Science Park werd in de jaren erna een snelgroeiende broedplaats voor startups en zes jaar na de oprichting telde de stichting AMS-IX al 100 leden. In 2001 werd uitbreiding noodzakelijk, en volgden de locaties Telecity II in Amsterdam-Zuidoost en GlobalSwitch in Slotervaart. De verbindingen liepen via glasvezel.

Sinds 2013 is AMS-IX een Amerikaanse rechtspersoon (de beslissing daarvoor werd door een meerderheid van de leden genomen), waarmee het internationale karakter van de organisatie wordt benadrukt. Want er is allang geen sprake meer van een enkel knooppunt. AMS-IX is momenteel met 14 knooppunten aanwezig in veel grote steden wereldwijd. Er zijn ruim 1000 partijen die gebruik maken van de infrastructuur van de organisatie. In Nederland staat in 16 verschillende datacenters apparatuur van AMS-IX. Dagelijks verwerkt de organisatie bijna 12 Terabit per seconde aan dataverkeer.

Foto in header: Martin van Welzen.

Het vorig jaar failliet verklaarde Gigaset maakt een doorstart onder Vtech. Het bedrijf uit Hong Kong stalt de activa van Gigaset bij de Duitse dochter Snom. 

Gigaset, ooit een afsplitsing van Siemens, is de belangrijkste producent van DECT-telefoons in Europa. Het moederbedrijf Gigaset AG ging vorig jaar failliet, maar dochteronderneming Gigaset Communications kreeg van de Duitse rechter een aparte ‘insolventieprocedure’. Daardoor konden mogelijkheden voor een doorstart worden verkend. Daardoor kon het bedrijf gewoon door blijven draaien. Deze maand werd de insolventie nog verlengd, vrijwel zeker omdat onderhandelingen met Vtech al liepen.

Vtech is een fabrikant van elektronische leermiddelen en in de VS een belangrijke producent van thuistelefoons.

De Sint Maartenskliniek in Nijmegen kondigt aan te stoppen met de implementatie van het elektronisch patiëntendossier van Nexus. Volgens de zorginstelling lukt het Nexus niet om deze ’tijdig en verantwoord’ te realiseren.

De Sint Maartenskliniek sloot in april vorig jaar een overeenkomst met het van oorsprong Duitse Nexus. De implementatie zou daarbij op 1 juli van dit jaar worden afgerond. De afgelopen negen maanden hebben zowel de kliniek als de softwareleverancier gewerkt aan de voorbereidingen.

Wat er precies is misgegaan is niet helemaal duidelijk. De Sint Maartenskliniek zegt dat ze ‘helaas hebben moeten constateren dat ondanks veelvuldige verzoeken en overleg op diverse niveaus er onvoldoende voortgang geboekt werd in het project en fundamentele vragen onbeantwoord bleven’. Nieuwe plannen van Nexus op verzoek van de zorginstelling zou hebben geleid tot de conclusie dat invoering volgens de randvoorwaarden ook met de meest recente plannen niet haalbaar is. Die randvoorwaarden zouden betrekking hebben op ‘patiëntveiligheid, continuïteit van zorg en continuïteit van de organisatie’. De kliniek stopt per direct met de implementatie van het Nexus EPD.

De zorginstelling heeft niet meteen een alternatief en blijft daarom de komende tijd werken met het huidige EPD en gaat op zoek naar een andere leverancier.

Nexus Nederland was niet bereikbaar voor commentaar.

Broadcom is bezig om flink te snijden in het bestand aan partners en distributeurs van VMware. Dat melden diverse nationale en internationale media. Broadcom nam afgelopen november VMware over voor 61 miljard US dollar, plus 8 miljard aan openstaande schulden.

Net voor kerst ontvingen alle ruim 65 duizend partners van VMware een e-mail met de aankondiging van het einde van het partnerprogramma en daarmee zegt Broadcom partnercontracten op. Een klein aantal van hen zal een uitnodiging krijgen om te solliciteren voor een nieuw partnercontract. Het gaat daarbij met name om de partners met hogere omzetten. Achterliggend doel van Broadcom lijkt te zijn het enorme overnamebedrag zo snel mogelijk terug te verdienen.

Broadcom wil ook snijden in het distributeursbestand. Wereldwijd zijn dat er nu nog zo’n 120, maar daarvan zullen er rond de 10 overblijven. Door de schifting in partners en distributeurs hoopt het bedrijf op relatief lager kosten voor een kleiner klantenbestand met meer omzet per klant.

De klant zelf wordt overigens ook niet gespaard. Langdurige licenties wordt met een opzegtermijn van zestig dagen opgezegd. Klanten worden voortaan verplicht om licenties in de vorm van maandelijkse abonnementen af te nemen. Voor veel klanten zal dit onvermijdelijk tot hogere kosten gaan leiden. De opzegtermijn is op zich heel gebruikelijk, maar daar wordt door de verkopende partij zelden of nooit gebruik van gemaakt.

Drastische maatregelen

Broadcom heeft inmiddels een dubieuze imago opgebouwd als het gaat om overnames. Onder leiding van topman Hock Tan heeft het bedrijf al bij de overnames van Computer Associates (2018) en Symantec (2019) laten zien dat het drastische aanpassingen in de overgenomen bedrijven niet schuwt. Als gevolg daarvan ligt Broadcom voortdurend onder het vergrootglas van de marktautoriteiten. In 2018 deed de Amerikaanse Federal Trade Commission onderzoek. In 2019 volgde de Europese Commissie, dat concludeerde dat het bedrijf zijn monopolie misbruikte om wurgcontracten af te sluiten, waarbij het niet terugdeinsde om klanten flink onder druk te zetten wanneer ze er niet in meegingen. In 2021 schikten Broadcom en Eurocommissaris voor mededinging, Margrethe Vestager. Tegelijk gebeurde hetzelfde aan de andere kant van de oceaan.

De diverse autoriteiten hadden dan ook maar liefst 17 maanden nodig om groen licht te geven voor de overname van VMware. Zoals het er nu naar uitziet, hebben die zich wellicht in de voet geschoten, door sommige aspecten niet mee te nemen in de evaluatie, zoals de gevolgen voor de bestaande partners en klanten.

Maar ook qua concurrentie waren er vooraf al voldoende reden voor zorg. Er zijn nauwelijks alternatieven voor gebruikers van het VMware cloudplatform. Hyper-V van Microsoft lijkt de beste papieren te hebben, mochten klanten massaal weglopen.

Broadcom achtergrond

Broadcom is van oorsprong een chipmaker, voortgekomen uit Hewlett-Packard, waar de divisie HP Associates heette. In 1999 werd het onderdeel verzelfstandigd onder de naam Agilent Semiconductor Products. Na een overname door diverse investeringsfondsen werd het bedrijf in 2005 omgedoopt in Avago Technologies. In 2008 nam Avago Infineon over, de halfgeleider spin-off van Siemens. In 2015 nam het bedrijf Broadcom Corporation over, waarna de nieuwe combinatie de naam Broadcom aannam.

In 2017 deed Broadcom pogingen om concurrent Qualcomm over te nemen. Saillant is dat beide bedrijven zo’n tien jaar eerder een verbeten strijd streden om door Qualcomm schendingen van patenten van Broadcom (het originele bedrijf). In 2009 volgde een schikking, na ingrijpen van de FTC. De vijandige overname van Qualcomm door Broadcom werd uiteindelijk geblokkeerd door (de regering van) Trump, waarbij de Amerikaanse veiligheid als argument doorslaggevend was. Broadcom, destijds gevestigd in Singapore, werd als risicovol ingeschaald vanwege de nabijheid van China en Huawei.

VMware werd opgericht in 1998. In 2004 het het overgenomen door opslagspecialist EMC, dat vervolgens in 2015 zelf werd ingelijfd door Dell. In 2021 maakt dat bedrijf bekend dat het VMware in de etalage zette.

Criminelen gebruiken de regelgeving rond privacy om aangevallen bedrijven onder druk te zetten. Dat meldt beveiligingsleverancier SentinelOne, dat het Amerikaanse MeridianLink als voorbeeld geeft.

De medio 2023 ingevoerde regels van de Amerikaanse beurswaakhond SEC stellen dat bedrijven verplicht zijn datalekken binnen vier dagen te melden, inclusief alle relevante details. MeridianLink meldde de inbraak door criminelen met behulp van BlackCat pas na vijf dagen. Vervolgens dienden de criminelen een klacht in bij de SEC, dat MeridianLink te laat was. Overigens nog zonder grote gevolgen, want de nieuwe regels zijn officieel pas sinds 18 december van kracht voor grote ondernemingen. Vanaf juni dit jaar volgen ook de kleinere organisaties.

SentinelOne maakt zich zorgen dat criminelen deze tactiek steeds vaker zullen toepassen, met als doel om te voorkomen dat organisaties tijd rekken na een aanval, of om te onderhandelen over de hoogte van de betaling. In Europa zijn de regels nog strenger. Hier moet een datalek binnen 72 uur gemeld worden.

De wereldwijde markt voor pc’s bereikt een keerpunt. Zowel Gartner als Canalys registreren een bescheiden groei in aantal verscheepte pc’s in het vierde kwartaal van 2023. IDC ziet daarentegen nog een daling, het achtste opeenvolgende kwartaal. Alle analisten zijn het er wel over eens dat 2024 meer groei zal laten zien.

De markt zit al sinds het einde van de coronaperiode in moeilijk vaarwater. De verkopen stegen sterk dankzij het vele thuiswerken, maar toen de pandemie was uitgewoed, bleken er tekorten aan componenten en ontstonden knelpunten de leveringsketen. Over heel 2023 was de verkoop zo’n 15 procent lager dan in 2022. Dat is het laagste niveau sinds 2006.

Licht aan de horizon

Nu zien analisten weer licht aan de horizon met kleine groeicijfers (Gartner en Canalys) of een kleinere daling (IDC). Gartner registreert een groei van 0,3 procent in het vierde kwartaal 2023, ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2022. Die groei komt vooral op het conto van de VS en Europa/Midden-Oosten/Afrika. In China bleef de verkoop achter, waardoor de cijfers in Azië minder rooskleurig waren. In totaal zag Gartner 63,3 miljoen computers verscheept worden. Het gaat nog wel om voorlopige cijfers.

Canalys is ronduit positief. De analisten van het bureau zien een groei van 3 procent in hetzelfde kwartaal. Dat komt overeen met 65,3 miljoen eenheden. IDC ziet in zijn voorlopige cijfers nog wel een daling in het vierde kwartaal van 2023, maar ook deze analisten voorspellen dat de verkoop in 2024 verder zal aantrekken. De voornaamste redenen daarvoor zijn een nieuwe cyclus van vervanging en de toenemende vraag naar krachtige computers voor AI-toepassingen.

Lenovo blijft koploper wereldwijd in aantallen verkochte computers, gevolgd door HP en Dell. Apple staat op de vierde plaats.

De Europese Centrale bank gaat 109 Europese banken onderwerpen aan een test om te zien of ze hun cyberweerbaarheid op orde hebben. Het gaat vooral om te zien of de banken snel weer up en running zijn na een cyberaanval. Het voorkomen van zulke aanvallen is geen onderdeel van het onderzoek.

Het uitgangspunt is dan ook dat een cyberaanval al heeft plaatsgevonden en succesvol was. De bedoeling is om de noodprotocollen te testen en om te zien in hoeverre en hoe snel banken weer normaal kunnen functioneren. Bij 28 banken wordt een diepgravender onderzoek gedaan. Deze zullen meer informatie moeten geven over de respons op aanvallen van criminelen. Het idee is dat de andere banken hiervan zouden moeten leren.

De stresstest werd overigens al in maart vorig jaar aangekondigd, naar aanleiding van de invasie van Oekraïne door Rusland.

HR-dienstverlener Visma | Raet is per 1 januari gesplitst in twee losse bedrijven: Visma | Raet en Peple. Visma | Raet zich met zijn HR- en payroll software Youforce voornamelijk op de zorgsector en de centrale en lokale overheid. Peple wil met Visma.net HRM & Payroll de sector onderwijs bedienen, naast de zorgsector en de zakelijke markt.

Met het opzetten van twee gespecialiseerde softwarebedrijven willen beide organisaties sneller anticiperen op de behoeften van de klanten in de specifieke segmenten. Daarnaast is het de filosofie van Visma om meerdere kleinere, gefocuste bedrijven naast elkaar te laten opereren.

De twee organisaties zullen volledig zelfstandig opereren. Zo krijgt ieder bedrijf eigen teams voor Sales & Marketing, Customer Success, Product Development en support zoals HR, Finance en IT. Visma | Raet blijft aangestuurd door Gerard Schiebroek, op dit moment al Managing Director bij de organisatie. Peple komt onder leiding te staan van Peter Verdaasdonk, oprichter van Visma | Advitrae en daar voorheen Managing Director. Na de splitsing telt Visma | Raet circa 450 medewerkers en Peple ruim 100 medewerkers. Beide bedrijven blijven opereren vanuit het huidige kantoor te Amersfoort.

Google heeft gisteren zijn AI-model Gemini gelanceerd. Het gaat om een multimodaal model, dat moet kunnen omgaan met diverse soorten informatie, waaronder audio, video, afbeeldingen, maar ook gewone tekst en computercode.

Gemini is verwerkt in een zoekmachine waar de gebruiker geavanceerde vragen kan stellen. De resultaten kunnen worden weergegeven in gewone tekst, video, audio en code. De crux is dat het model informatie combineert. Dus je kunt input geven in de vorm van tekst, maar ook in de vorm van een combinatie van een vraag en een video.

Google komt met drie verschillende versies van Gemini, Nano, Pro en Ultra. De Nano-versie is bedoeld voor mobiele apparaten als smartphones. De Google Pixel Pro 8 zal worden uitgerust met Gemini Nano. De Pro-versie is beschikbaar via de AI-zoekmachine Bard, maar verstaat op dit moment nog alleen Engels. Deze versie van Bard is overigens nog niet beschikbaar in Europa.

Over de Ultra-versie is momenteel nog niets bekend, behalve dat het komend jaar ter beschikking zal worden gesteld aan geselecteerde klanten, ontwikkelaars en partners. De bedoeling is dat Ultra wordt toegevoegd aan een geavanceerde versie van Bard, genaamd Bard Advanced.

Bedrijven kunnen Gemini ook toevoegen aan hun eigen applicaties. Daarvoor lanceert Google op 13 december Google AI Studio en Cloud Vertex AI. Google AI Studio is gratis en is een web-based developer tool om snel apps te prototypen en te starten met een API-sleutel. Met Vertex AI krijg je een volledig beheerd AI-platform, dat ook kan leunen op diverse andere Google Cloud-funtionaliteit, zoals beveiliging, privacy en gegevensbeheer en compliance.

Het aantal cyberdreigingen explodeert. In 2023 detecteerden de systemen van Kaspersky in totaal bijna 125 miljoen schadelijke bestanden, wat neerkomt op 411 duizend per dag. Dit schrijft het bedrijf in zijn Kaspersky Security Bulletin: Statistics of the Year Report.

De detectiesystemen van Kaspersky ontdekten een significante dagelijkse toename van schadelijke bestanden in verschillende document formats zoals Microsoft Office, PDF, etc. met 53 procent tot ongeveer 24.000 bestanden. De groei kan verband houden met een toename van aanvallen waarbij gebruik wordt gemaakt van phishing PDF-bestanden, ontworpen om gegevens van potentiële slachtoffers te stelen, denkt het bedrijf.

Het meest wijdverspreide type malware blijft trojans. Dit jaar is er een opvallende toename in het gebruik van backdoors, met een groei van 15.000 gedetecteerde bestanden per dag in 2022 naar 40.000 in 2023. Backdoors zijn een van de gevaarlijkste soorten trojans, omdat ze aanvallers op afstand controle geven over het systeem van een slachtoffer. Ze voeren taken uit zoals het verzenden, ontvangen, uitvoeren en verwijderen van bestanden, maar ook het verzamelen van vertrouwelijke gegevens en het loggen van computeractiviteiten.

“Het landschap van cyberbedreigingen blijft zich ontwikkelen en wordt jaar na jaar gevaarlijker. Bedreigers blijven nieuwe malware, technieken en methoden ontwikkelen om organisaties en individuen aan te vallen. Het aantal gerapporteerde kwetsbaarheden neemt ook jaarlijks toe en bedreigers, waaronder ransomwarebendes, maken hier zonder aarzelen gebruik van. Bovendien wordt de toegangsdrempel tot cybercriminaliteit steeds lager door de verspreiding van AI, die aanvallers bijvoorbeeld gebruiken om phishingberichten met overtuigendere teksten op te stellen”, zegt Vladimir Kuskov, Hoofd Anti-Malware Research bij Kaspersky.