Driekwart van de zorgorganisaties beschikt niet over de juiste vaardigheden om generatieve AI (GenAI) effectief toe te passen. Dat blijkt uit wereldwijd onderzoek van NTT DATA onder 425 zorgprofessionals en -beslissers uit 33 landen. Hoewel de meeste organisaties wel een GenAI-strategie hebben geformuleerd, lukt het vaak niet om die strategie goed te laten aansluiten op de bredere organisatiedoelstellingen.

Volgens het rapport GenAI: The Care Plan for Powering Positive Health Outcomes is er een groeiende kloof tussen de ambities rond GenAI en de praktische uitvoerbaarheid ervan. Zo zegt 80 procent van de ondervraagden te beschikken over een GenAI-strategie, maar geeft slechts 40 procent aan dat deze strategie ook daadwerkelijk aansluit bij de algemene koers van de organisatie. Nog geen 55 procent beoordeelt de prestaties van GenAI binnen hun instelling als goed.

De onderzoekers wijzen op het belang van een duidelijke governance-structuur en mensgerichte toepassing van GenAI. Uit het rapport blijkt dat 93 procent van de zorgleiders verwacht dat GenAI de rolverdeling binnen teams verandert. Om dit goed te begeleiden is volgens NTT DATA niet alleen training nodig, maar ook transparantie over hoe GenAI professionals ondersteunt in plaats van vervangt.

GenAI wordt al op verschillende manieren ingezet in de zorg, bijvoorbeeld voor snellere toegang tot behandelingen, verbeterde diagnostiek en het automatiseren van administratieve taken. Toch geven veel respondenten aan dat hun IT-infrastructuur nog niet geschikt is voor grootschalige toepassing van deze technologie. Zo noemt 91 procent de legacy-omgeving een belemmering en heeft minder dan de helft gecontroleerd of hun data en platformen geschikt zijn voor GenAI-toepassingen.

Naast de technische beperkingen spelen ook zorgen over beveiliging en privacy een grote rol. 91 procent van de zorgbestuurders vreest dat gezondheidsdata kunnen worden misbruikt bij GenAI-toepassingen. Slechts 42 procent acht de huidige cybersecuritymaatregelen voldoende om dit soort risico’s af te dekken.

Toch weegt het verwachte rendement voor de meeste zorgorganisaties zwaarder dan de potentiële risico’s. Zo zegt 87 procent dat de voordelen op korte en lange termijn zwaarder wegen, en 59 procent geeft aan de komende twee jaar fors te willen investeren in GenAI. Cloudgebaseerde oplossingen worden daarbij gezien als de meest praktische en kosteneffectieve basis voor GenAI.

Cloud-infrastructuren worden door veel organisaties beschouwd als het grootste beveiligingsrisico in 2025. Dat blijkt uit de nieuwste editie van het Identity Security Landscape Report, een wereldwijd onderzoek onder IT-beslissers, uitgevoerd in opdracht van CyberArk. Onbekende of onbeheerde digitale identiteiten in cloud-omgevingen worden gezien als de belangrijkste risicofactor.

Een veelgenoemde maatregel om dit risico te beperken is het toepassen van ‘zero standing privileges’: het principe waarbij medewerkers en systemen alleen tijdelijk en op basis van noodzaak toegang krijgen tot cloudbronnen. Volgens het onderzoek is het lastig om risico’s goed te beheersen zolang permanente toegangsrechten bestaan en real-time toezicht ontbreekt.

Organisaties geven aan dat vooral machine-identiteiten – zoals cloud-workloads, API-sleutels en container credentials – kwetsbaar zijn. Deze ‘non-human identities’ worden vaak slecht beheerd en zijn daardoor aantrekkelijk voor cybercriminelen. Vooral identiteiten die tijdelijk worden aangemaakt voor een specifieke sessie of taak, blijken lastig onder controle te houden.

Respondenten noemen het gebrek aan inzicht in wie toegang heeft tot welke resources als een structureel probleem. In veel gevallen worden langdurige toegangsrechten vergeten of niet tijdig ingetrokken. Slechts een beperkt aantal organisaties gebruikt tooling die cloud-sessies automatisch bewaakt of afschermt.

De toename van cloudgebruik leidt er volgens het onderzoek toe dat veel organisaties hun securitybudget in 2025 willen verhogen. Tegelijkertijd groeit het belang van een aanpak waarbij identiteit centraal staat. Identity security wordt in dat kader steeds vaker gepositioneerd als een strategische bouwsteen binnen het bredere cybersecuritybeleid.

Toch blijkt het in de praktijk lastig om beleid rond toegangsbeheer volledig door te voeren. Organisaties die meerdere cloudplatforms combineren, ervaren vooral beperkingen op het gebied van zichtbaarheid, monitoring en handhaving van toegangsrechten. Dit maakt het volgens de onderzoekers noodzakelijk om identity management prominenter op de security-agenda te plaatsen.

Wekelijks verzamelt ChannelConnect de opvallendste, leukste of beste nieuwsitems en tools. Met natuurlijk speciale aandacht voor de toepassingen ervan voor IT-dienstverleners en msp’s. Het overzicht van de afgelopen week.

Nieuws

Tools*

AI in Nederland

Cellnex en Odido hebben hun samenwerking op het gebied van telecominfrastructuur vernieuwd en uitgebreid. De nieuwe overeenkomst omvat zowel een verlenging van bestaande contracten als aanpassingen in het gebruik en beheer van mobiele netwerklocaties.

Met deze hernieuwde afspraken willen beide partijen verdere invulling geven aan hun gezamenlijke strategie voor netwerkontwikkeling in Nederland. De samenwerking richt zich onder andere op de versnelde uitrol van nieuwe locaties en een gezamenlijke routekaart voor toekomstige infrastructuurprojecten.

De overeenkomst biedt Odido langdurige toegang tot de infrastructuur van Cellnex. Tegelijkertijd verstevigt Cellnex zijn positie als aanbieder van gedeelde telecominfrastructuur binnen de Nederlandse markt. De implementatie van de nieuwe afspraken start in 2025.

Cellnex is actief in tien Europese landen en beheert meer dan 130.000 infrastructuurlocaties, waaronder zendmasten en ondersteunende systemen. Odido is in Nederland een van de grotere aanbieders van mobiele telefonie, vast internet en tv-diensten, met ongeveer 8 miljoen klanten in zowel de consumenten- als zakelijke markt.

STULZ, producent van airconditioning- en koelsystemen voor bedrijfskritische omgevingen, heeft een nieuwe productiefaciliteit voor vloeistofkoeloplossingen geopend op zijn hoofdkantoor in Hamburg. Met deze uitbreiding wil het bedrijf inspelen op de toenemende vraag naar efficiënte koeling voor high-performance computing en AI-toepassingen in datacenters.

Volgens STULZ draagt de nieuwe faciliteit bij aan snellere productontwikkeling en nauwere samenwerking tussen de afdelingen R&D, productmanagement en service. Het bedrijf verwacht dat de integratie van deze disciplines zorgt voor kortere doorlooptijden en een beter afgestemde productie.

“Vloeistofkoeling wordt steeds belangrijker voor het efficiënt afvoeren van warmte uit IT-apparatuur,” zegt Jörg Desler, Global Director Technology bij STULZ. “Daarom zijn robuuste productieprocessen en gecontroleerde kwaliteitsstandaarden essentieel.”

De nieuwe productielijn ondersteunt onder andere de productie van de CyberCool CMU – een koeldistributie-unit waarmee gebruikers zowel het facilitair watersysteem als het technologisch koelsysteem binnen een vloeistofkoelinfrastructuur kunnen aansturen. Deze unit is leverbaar in verschillende uitvoeringen en kan worden aangepast aan specifieke projecten, met een uitgangsvermogen tot 1380 kW.

STULZ meldt dat het product in Hamburg wordt geproduceerd voor klanten in de EMEA en de VS. Andere regio’s worden bediend via productielocaties elders. De uitbreiding in Hamburg maakt deel uit van bredere investeringen in vloeistofkoelingstechnologie en de ondersteuning van datacenterklanten wereldwijd. Volgens Desler is de uitbreiding in Hamburg ook bedoeld om de lokale werkgelegenheid te versterken en de productiefaciliteit toekomstbestendig te maken in een internationaal concurrerende markt.

Cybersecurity cryptospecialist Compumatica en IT-dienstverlener NTT DATA, wereldwijd marktleider op het gebied van digitale bedrijfsvoering en IT-diensten, hebben hun samenwerking formeel bekrachtigd met een Value Added Reseller-overeenkomst. Daarmee is NTT DATA benoemd tot Gold Partner van Compumatica. Deze stap markeert een strategische verdieping van de samenwerking, met een gezamenlijke focus ophoogwaardige beveiligingsoplossingen.

De samenwerking richt zich op het leveren van geavanceerde netwerksegmentatie- en encryptietechnologie aan organisaties in onder meer de overheid, energie, water, transport en defensie. Door lokale expertise te combineren met internationale slagkracht, bieden de partners oplossingen die voldoen aan de hoogste beveiligingsstandaarden, inclusief NIS2, de Cyberbeveiligingswet (Cbw), BIO en IEC62443.

Frank Voskeuil, Algemeen Directeur, Compumatica:
“In een wereld waarin cyberdreigingen zich razendsnel ontwikkelen, is het cruciaal dat technologie en vertrouwen hand in hand gaan. Met deze samenwerking bundelen we onze krachten met een partner die ons DNA begrijpt: veiligheid zonder concessies, en innovatie met integriteit. Wij kijken uit naar een intensieve en impactvolle samenwerking.”

Jeroen van Hamersveld, Managing Director, NTT DATA Nederland:
“Voor organisaties in vitale sectoren zijn de NATO-gecertificeerde oplossingen van Compumatica essentieel voor bedrijfscontinuïteit. Dankzij onze diepgaande kennis van de Nederlandse markt en wetgeving, gecombineerd met wereldwijde expertise van NTT DATA, bieden wij klanten bewezen beveiligingstechnologie die naadloos integreert in hun bestaande IT- en OT-omgevingen. Met onze gecertificeerde specialisten staan wij 24/7 paraat hun digitale weerbaarheid te versterken.”

Compumatica en NTT DATA werken de komende maanden aan gezamenlijke marktbenaderingen met een sterke focus op innovatie, sectorgerichte diensten en het structureel versterken van de digitale weerbaarheid in vitale infrastructuren. De partners zetten daarmee een nieuwe standaard in cybersecurity voor de Nederlandse markt.

Op de foto links Pasqualle Verwoerdt (Commercieel Directeur, Compumatica) en rechts Jeroen van Hamersveld (Managing Director, NTT) tijdens het formaliseren van het Gold Partnerschap.

De groei van de Nederlandse digitale economie is in het eerste kwartaal van 2025 licht afgevlakt. Dat blijkt uit de nieuwste editie van de Kwartaalmonitor Digitale Economie, samengesteld door Pb7 Research, Rabobank, Dutch Cloud Community en Dutch Data Center Association. De Digitale Economie Index Nederland (DEIN) daalde met vier punten naar 110. Geopolitieke spanningen, vertraging na de kabinetsval en onzekerheid over internationale handelsrelaties speelden daarbij een grote rol.

Cloud en AI groeien door, maar personeelsgroei blijft achter

De zakelijke uitgaven aan publieke cloud stegen met 12% tot € 2,5 miljard. IaaS groeide zelfs met 19% tot € 833 miljoen. AI ontwikkelt zich snel richting zogeheten “reasoning” en “agentic” toepassingen. Tegelijkertijd daalde het aantal IT-banen licht ten opzichte van Q4, ondanks een jaar-op-jaar groei van 2%.

De digitale sector kende een gematigde groei van 1,5% in toegevoegde waarde. Het aantal zelfstandigen steeg met 28%, terwijl het aantal werknemers met 0,9% daalde, mede door AI-gedreven reorganisaties in de telecom- en IT-sector.

Infrastructuur ontwikkelt zich, maar loopt tegen grenzen aan

Het dataverkeer via AMS-IX steeg met 7,7% tot 8,8 exabyte. Ook piekverkeer en glasvezelgroei namen toe. Toch groeit de colocatiecapaciteit slechts beperkt (+1,5%), door netcongestie, vergunningsproblemen en gebrek aan politiek draagvlak. Daarmee verliest Nederland terrein als digitale gateway naar Europa.

Beleidsvertraging, maar ook investeringen in digitale soevereiniteit

Hoewel wetgeving rond NIS2 en AI vertraging opliep, werd in Groningen een AI-factoryaangekondigd en investeerde Nederland via EU-programma’s ruim €60 miljoen in digitale innovatie. Tijdens de D9+ Summit in Amsterdam spraken EU-landen over samenwerking op AI, cloud en digitale overheidsdiensten.

Tegelijkertijd groeit de politieke en maatschappelijke aandacht voor digitale soevereiniteit. De zorgen over afhankelijkheid van buitenlandse cloudaanbieders leiden tot Kamerinitiatieven, beleidsmaatregelen en investeringen in Europese alternatieven. De recente motie om in 2029 ten minste 30% van de rijksclouddiensten door Europese partijen te laten leveren, onderstreept het strategisch belang dat wordt gehecht aan controle over data en infrastructuur.

De kwartaalmonitor laat zien dat de digitale economie veerkrachtig blijft, maar onder druk staat. Investeringen in infrastructuur, innovatie en talent zijn nodig om internationaal concurrerend te blijven.

NLconnect waarschuwt Defensie voor risico’s bij gebruik van civiele frequenties tijdens oefeningen.

NLconnect, de Nederlandse brancheorganisatie voor telecomaanbieders, roept het ministerie van Defensie op tot uiterste voorzichtigheid bij het uitvoeren van militaire oefeningen waarbij gebruik wordt gemaakt van technieken als jammen en spoofen op civiele frequenties, zoals die voor 5G.

Onder de nieuwe Wet op Defensiegereedheid krijgt Defensie namelijk de bevoegdheid om dergelijke verstorende technieken ook in vredestijd toe te passen, buiten het gebruikelijke militaire spectrum en buiten defensieterreinen.

Volgens NLconnect brengt het verstoren van radiosignalen ernstige risico’s met zich mee voor de maatschappij. “Bij oefeningen met afwijkend frequentiegebruik bestaat een aanzienlijk risico op onbedoelde maatschappelijke schade,” stelt de organisatie in haar consultatiereactie. “Zonder betrouwbare connectiviteit komt niet alleen het dagelijks leven van consumenten tot stilstand, maar dreigt ook ontwrichting van vitale processen binnen economie en samenleving.”

De branchevereniging pleit er daarom voor dat er voorafgaand aan dergelijke oefeningen altijd overleg plaatsvindt met telecomaanbieders en andere betrokken partijen. Ook verzet NLconnect zich tegen het voorstel in de nieuwe wet dat het in vredestijd mogelijk maakt om hoofdstuk 3 van de Telecommunicatiewet buiten werking te stellen.