SonicWall biedt zijn partners sinds kort de mogelijkheid om zowel hardware als software in een abonnementsmodel aan te bieden aan de eindklant. “Investeringen vooraf zijn niet meer nodig,” vertelt Mark Evans, Senior Manager Channel Sales bij SonicWall.

Mark Evans

“De nieuwe propositie betekent dat onze partners gebruik kunnen maken van al onze oplossingen tegen lagere en vaste maandelijkse kosten,” zegt Evans. “Traditioneel zou een partner de hardware aankopen, de kosten daarvan dus zelf dragen en die investering vervolgens als onderdeel van een service naar zijn klanten over een periode van twee tot drie jaar verdelen. In ons model kunnen partners ervoor kiezen om hardware te kopen, of een maandelijks hardware-abonnement af te sluiten.” Dit abonnement is volgens Evans vergelijkbaar met het principe van leasen, waarbij na verloop van tijd de hardware eigendom wordt van de partner. Dit moet financiële flexibiliteit bieden en een lagere drempel om in te stappen, aangezien er geen initiële investering nodig is. “Dit past goed bij onze missie om abonnementsdiensten voor beveiliging toegankelijker te maken voor eindklanten, en daarbij onze partners te ondersteunen in hun marktbenadering.”

Lagere kosten voor partners

In het model koppelt SonicWall hardware en software eigenlijk los. Dit resulteert volgens het bedrijf toch in lagere kosten, ook als de partner ervoor kiest de hardware wel aan te schaffen. Dit omdat alle diensten in een maandelijks abonnement worden gebundeld. “Flexibiliteit staat hierbij centraal, aangezien partners zonder boete kunnen op- of afschalen wat betreft licenties en gebruikers, en dit alles zonder contractuele verplichtingen.”

Om deel te nemen aan het programma zelf is er volgens Evans ook geen enkele investering vooraf van de partners vereist. Sonicwall nodigt dan ook bestaande partners uit om deel te nemen. “We gaan ook actief de markt op om nieuwe partners aan te trekken die ernaar streven om naast hun traditionele beheerde dienstverlening ook een geavanceerde Security Service van SonicWall aan te bieden.”

Uitgebreide trainingen

Het partnerprogramma van SonicWall werkt met verschillende niveaus: hoe meer partners verkopen, hoe hoger hun status en kortingen worden. Ook krijgen partners uitgebreide onboarding-services en gratis trainingen voor het mssp-programma, evenals voor specialisaties binnen specifieke gebieden van Sonicwall producten.

TSH neemt Compatible uit Hilversum over. Compatible is een msp met een focus op Microsoft-diensten voor het mkb. Oprichters Marco en Robert de Keizer blijven Compatible vanuit Hilversum leiden onder de Compatible merknaam.

Marco en Robert de Keizer, oprichters van Compatible: “Na 29 jaar bouwen zijn wij toe aan de volgende fase. We sluiten een mooie periode af waarin we onszelf steeds weer opnieuw hebben uitgevonden om relevant te blijven in een veranderende wereld. Wij zijn dankbaar voor het vertrouwen van onze loyale en groeiende groep van geweldige relaties. Samen met de andere bedrijven binnen TSH krijgen we nieuwe slagkracht.”

Compatible is de vierde acquisitie van TSH in anderhalve maand tijd.

Zyxel komt met een WiFi 7-oplossing voor msp’s en het mkb, de WBE660S WiFi 7 BE22K Triple-Radio NebulaFlex Pro accesspoint. Het apparaat ondersteunt snelheden tot 22 Gbps door gebruik te maken van de exclusief voor Wifi 7 gereserveerde frequentieband van 320 MHz. 

Daarnaast is het compatibel met voorgaande Wifi-standaarden, waaronder Wifi 6. Verder heeft het een  Multi-Gig LAN-uplink die tot 10 GbE ondersteunt. De WBE660S AP beschikt over het Qualcomm Networking Pro 1220 Wi-Fi 7 Platform. De drie 4×4 Smart-antennes moeten de WiFi-prestaties optimaliseren door de antennepatronen aan te passen aan de omgeving en zo interferentie te verminderen.

De voedingsopties van de WBE660S omvatten PoE++ en usb type-C opladen. De WBE660S is vanaf eind oktober 2023 verkrijgbaar in Nederland.

Cisco reikte gisteravond de jaarlijkse partnerawards uit. De belangrijkste award ging naar Conscia.

Cisco bekroont de dienstleverancier voor het werk in het healthcaresegment, waar het met zijn netwerk- en securitydiensten voor ziekenhuizen de marktleider in Nederland is. Sinds een aantal jaar is Conscia ook actief in andere segmenten waar de IT-infrastructuur erg belangrijk is voor de bedrijfsvoering. Onder meer bij Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) moderniseerde Conscia vorig jaar de netwerkinfrastructuur. Ook zet Conscia in op duurzaamheid, met een groot aantal medewerkers met Cisco Sustainability-accreditaties.

Een overzicht van alle 18 Cisco Partner Awards 2023 

  • Enterprise Networking & Meraki Partner of the Year – Axians
  • Data Center Partner of the Tear – SLTN
  • Collaboration Partner of the Year – AMR
  • Security Partner of the Year – Telindus
  • Commercial Partner of the Year – NTT
  • Enterprise Partner of the Year – Computacenter
  • Customer Experience Partner of the Year – Conscia
  • Managed Services Partner of the Year – Open Line
  • Distributor of the Year – Comstor
  • Marketing Partner of the Year – Axians
  • 2Tier Partner of the Year – Veducon
  • Software Partner of the Year – NTT
  • Service Provider of the Year– KPN
  • Vertical Partner of the Year Award – Simac
  • Sustainability Partner of the Year– KPN
  • SMB Partner of the Year – VodafoneZiggo
  • Public Sector Partner of the Year – Avit
  • NL Partner of the Year – Conscia

 

Je leest het regelmatig op ChannelConnect: bedrijf x neemt bedrijf y over. Het lijkt erop dat consolidatie een gegeven is in de markt van IT-dienstverleners. Tijdens een partnerevent nodigde Datto, zelf sinds kort overgenomen door Kaseya, drie specialisten uit om in te gaan op de vraag: wanneer ben ik als msp interessant om overgenomen te worden?

Emiel Havinga, Executive bij Director Future­proof Group, Marc Visser, oprichter van hallo, en Stijn van den Brink, M&A-director bij TSH waren als specialisten uitgenodigd door Datto. De drie ondernemingen waarvoor zij werken richten zich met name op het mkb. Daarnaast hebben de drie sprekers een goed beeld van de markt waarin partners die zich met managed ­services bezighouden actief zijn. Zij geven antwoord op vragen van Hans ten Hove, Area Vice President Continental ­Europe bij Datto.

De consolidatie is in Nederland de afgelopen jaren versneld. Waar staan we op dit moment?

Visser geeft als eerste antwoord. “Ik had verwacht dat de hogere rentes meer impact zouden hebben, maar dat effect zien we nauwelijks.” Het goede van msp-bedrijven is dat terugkerende business voor een langdurige relatie met klanten en ­continuïteit zorgt. “Dat zijn interessante bedrijven om in te investeren.” Ook Van den Brink ziet niet echt een vertraging in de marktconsolidatie.

Wat maakt een msp interessant in te investeren?

Havinga geeft aan eigenlijk eerst te ­kijken naar een persoonlijke klik. “In onze groep is en blijft de ondernemer heel belangrijk. Dat is dus het startpunt voor de gesprekken.” Het team dat de ondernemer om zich heeft staan is minstens zo belangrijk. “Hoe goed zijn die ­mensen, is het bedrijf in staat goede mensen te vinden en binden?” Dat is zeker in de huidige markt, die zich kenmerkt door schaarste aan goede mensen, van belang. Maar natuurlijk kijkt Havinga ook naar de ‘fundamentals van de business’. “Heel belangrijk is recurring business, omzet die voor een bepaalde periode gegarandeerd is. Naast de marge en of het bedrijf efficiënt opereert.”

Van den Brink gaat dieper in op het belang van terugkerende business. “We willen toch wel graag dat minimaal 50% van de business recurring is, en liever nog 80%.” Dat staat niet per se in steen gehouwen, geeft hij echter aan. “Als het drie jaar geleden 50% was en nu 75% dan is dat een sterke ontwikkeling.” Hierbij, geven de sprekers aan, moet niet vergeten worden dat het begrip ‘recurring’ niet erg strak gedefinieerd is. “Er zijn verschillende contractvormen en het is vooral belangrijk om te analyseren welke diensten en uren wel onder het standaardcontract vallen en welke niet.”

Visser sluit zich daarbij aan. “Wij zouden eerder streven naar 60% recurring of hoger. Maar nog belangrijker vind ik het op te merken dat een msp wel al op een moderne manier werkt, dat het on-premise denken echt verleden tijd is.” Net als Havinga benadrukt ook hij dat het begint met de mensfactor.

Stel een ondernemer denkt: ik ben als msp goed bezig, ben een fijne vent met een mooi team, en ik heb goede producten. Wat kan ik nog meer doen om interessant te zijn voor een investeerder?

“Het begint ermee dat je echt die overname als doel hebt en jezelf in de kijker speelt,” zegt Havinga. “Niet alleen wij drieën op het podium, maar iedereen in onze sector is continu bezig de markt in kaart te brengen. Dus je kunt al snel opvallen.” Tips: bezoek events als dat van Datto in Zeist, praat met collega’s, deel in je eigen netwerk dat je open staat voor een overname,

De drie heren zijn het eens over het feit dat de ondernemer dan keuzes moet maken: focus je ambitie en vooral: wees onderscheidend. Bijvoorbeeld in klantsegment, sector, technologie of propositie. Voorbeelden van dat laatste zijn een specialisatie in werkplekbeheer of security. Visser: “We zien ook graag dat de oprichter al een stap terug heeft gedaan. Dat hij of zij niet meer in, maar aan zijn bedrijf werkt. Dat een managementteam de business runt en hij of zij zelf naar buiten kan.”

Wat ons allemaal bezighoudt is de vraag hoe de waarde van een onderneming bepaald wordt.

Het antwoord van de drie heren was wat minder concreet dan bij de andere vragen. Uiteraard gaat het om een aantal keer het EBITDA van de onderneming. Maar de heren spreken over een range van grofweg tussen 5 en 8. “Maar je kijkt ook naar het verleden en de perspectieven. En of sprake was van eenmalige uitgaven of inkomsten. Daar compenseer je dan voor.”

Hoe verloopt na de overname de integratie van een partnerorganisatie bij jullie?

Havinga: “natuurlijk doen we voor de transactie uitgebreid boeken­onderzoek. Maar pas na de over­name leren we elkaar wederzijds goed kennen. Daar besteden we veel aandacht en zorg aan.” Processen op het gebied van bijvoorbeeld ­Finance en HR worden meteen geïmplementeerd. “Maar qua branding laten we het bedrijf eerst zoals het bij de klanten ­bekend staat in de markt.”

Dat laatste pakt hallo anders aan, maakt Visser duidelijk. “Onze filosofie is toch dat alle msp’s in de markt voor 90% ­eigenlijk dezelfde activiteiten ontplooien.” Zo is het aanbieden van moderne werkplekken van Microsoft een veel geleverde dienst, en ook op het gebied van security en connectivity is er veel overlap. “Dat is voor ons reden de bedrijven echt te integreren.”

Van den Brink raadt msp’s die open staan voor een overname dan ook aan goed te kijken welke strategie de investerende onderneming heeft voor de periode na de overname. “Als je weet hoe je de periode na een transactie wilt inrichten, kun je gericht zoeken naar de daarbij passende partner.”

In onze rubriek ‘Het meest opvallende nieuws volgens…’ volgt een prominent in de markt een week lang intensief de berichtgeving in onze branche. Hij of zij selecteert een bericht dat opviel en geeft er een reactie op. Deze week: Jeroen Engelander, Business IT Advisor bij SoftwareOne.

Jeroen Engelander las op 4 oktober over het Cybersecurity Onderzoek Alert Online 2023. Daaruit blijkt dat een vijfde van de kleine bedrijven zeer slecht beveiligd is. Zij hebben geen afdoende beveiliging bij online activiteiten en zijn vaak het slachtoffer van phishing. SoftwareOne bedient klanten van verschillende grootte en dat dit probleem zich afspeelt in het mkb, vindt Engelander zeer zorgwekkend.

“Het kleinbedrijf is kwetsbaarder voor beveiligingsincidenten omdat zij minder resources hebben. Maar kleine bedrijven denken ook dat ze geen interessant doel zijn voor hackers. Een cybercrimineel zal niet snel ransomware loslaten op een bedrijf met een beperkte omzet, want er valt relatief minder te halen, is de gedachte. Maar werk je samen met grotere bedrijven dan ben je ineens wél interessant voor hackers. Hier gebruiken we dan de mooie term ‘de radius van collateral damage’ voor. Je bent als klein bedrijf Y niet direct het doel, maar wel een interessante tussenstap in de keten. Met inzet van phishing komen essentiële gegevens in handen van criminelen, die deze data weer gebruiken om binnen te komen bij grotere organisaties. Door deze zogenaamde social engineering-methode kunnen grote organisaties via een derde partij worden binnengedrongen.

Wie is de target

Een ingrijpend praktijkvoorbeeld was de situatie met de F-35 Joint Strike Fighter. Nog voor het Amerikaanse toestel was uitontwikkeld lag een gedeelte van de kritieke gegevens al in China. Achteraf bleek dat meerdere subcontractors van de Amerikaanse overheid de beveiliging niet op orde hadden. Het doel van de hackers was dus de overheid, die manier waarop ze binnen kwamen ging via de toeleverancier. Zeg maar, het kleine bedrijf Y.

Risico-inventarisatie

Dat kleinere bedrijven volgens het onderzoek te weinig focus op security hebben, is niet vreemd. Deze ondernemers hebben niet de luxe om de benodigde security expertise in te huren, en bezitten ook geen enorm budget voor beveiliging van de kritieke infrastructuur. Daarom is het goed dat het ministerie van Economische zaken via het Digital Trust Center (DTC) de subsidieregeling ‘Mijn Cyberweerbare Zaak’ heeft gelanceerd. Het is een proef van een maand, en bedrijven kunnen zo backups en een wachtwoordmanager laten inrichten, of een risico-inventarisatie laten uitvoeren. Vooral het laatste is interessant. Als je weet waar je het meest kwetsbaar bent en je zorgt daar voor goede beveiliging, is de kans dat een cybercrimineel aan je deur voorbijgaat een stuk groter. Want elke euro die je uitgeeft aan beveiliging creëert een drempel voor een hacker.

Ketenverantwoordelijkheid

Voor alle bedrijven, groot of klein, is het van belang in te zien dat hoe meer organisaties digitaal met elkaar verbonden zijn, hoe meer ze blootstaan aan collectieve risico’s. Daarom zou er meer sprake moeten zijn van ketenverantwoordelijkheid. NIS2 geeft handvatten die vereisen dat alle bedrijven die vitaal en belangrijk zijn, met verschillende maatregelen beschermd worden tegen digitale criminaliteit. Echter, de veiligheid moet binnen de gehéle keten worden gewaarborgd. Wellicht is de tijd van vrijblijvendheid voorbij en is het noodzakelijk om een informatie- en samenwerkingsplatform te kiezen, waarbij security standaard is geïntegreerd. Als kleinere bedrijven deze uitgangspunten omarmen, zou dit een hoop rust en zekerheid geven in de gehele keten. Op deze manier maken we Nederland samen weerbaar en veilig.”

Eind 2022 gaf 47,5 procent van alle werknemers die nieuwe technologie gebruiken voor hun werkzaamheden aan, dat hun werk daardoor gemakkelijker is geworden. Dat maakt het CBS bekend in de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2022.

13,6 procent van hen vond het werk door nieuwe technologie juist moeilijker geworden, de overige werknemers ervaarden geen verschil. Jongere werknemers geven, vaker dan oudere werknemers, aan dat technologische veranderingen hun werk gemakkelijker en lichter maken. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van het CBS en TNO, die in het laatste kwartaal van 2022 is uitgevoerd onder 61 duizend werknemers.

Ongeveer 90 procent van alle werknemers (15 tot 75 jaar) maakt in het werk gebruik van technologie. Dat betekent bijvoorbeeld dat zij dagelijks beeldschermwerk doen, digitale systemen gebruiken om informatie op te zoeken, of werken met geavanceerde technische hulpmiddelen.Behalve op het gemak van nieuwe technologie wijst een relatief groot deel van deze werknemers erop dat zij door deze nieuwe technologieën meer informatie kunnen verwerken en dat zij meer werk kunnen doen in dezelfde tijd. Een kleiner deel van de werknemers vindt dat er hierdoor meer toezicht of controle op het werk is, of dat nieuwe technologie het werk mentaal zwaarder heeft gemaakt.

Vooral jonge werknemers omarmen nieuwe technologie

Jongere technologiegebruikers zijn over het algemeen positiever over de invloed van technologische ontwikkelingen in hun werk dan oudere werknemers. Zo vindt 61 procent van de 15- tot 25-jarigen dat het werk hierdoor gemakkelijker is geworden. Van de 55-plussers is dat 35 procent. Ook is het werk hierdoor volgens jongere werknemers leuker, en fysiek en mentaal minder belastend geworden. Oudere technologiegebruikers geven, vaker dan andere leeftijdsgroepen, aan dat het werk als gevolg van technologische vernieuwing mentaal zwaarder, minder leuk en moeilijker is geworden.

4 op de 10 ervaren veiligere werkomstandigheden

Aan technologiegebruikers die werken met geavanceerde technische hulpmiddelen (zoals een robot, drone, exo-skelet, of zelfrijdend voertuig), is ook gevraagd wat de impact hiervan is geweest op de veiligheid van het werk. Van deze groep geeft 40 procent aan dat nieuwe technologische ontwikkelingen het werk veiliger hebben gemaakt. In de industrie en in de gezondheids- en welzijnszorg nam de veiligheid hierdoor het meest toe.

Deze week is het event Adobe Max 2023. Het bedrijf kondigt veel nieuwe ontwikkelingen aan, met name op het gebied van AI. Centraal daarbij staat de AI-engine Firefly.

Adobe presenteert drie nieuwe Firefly content generatiemodellen: Firefly Image 2 Model, Firefly Vector Model en Firefly Design Model. Daarnaast zijn er veel nieuwe AI-functies en updates voor Creative Cloud-applicaties, waaronder Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, Adobe Lightroom, Adobe Premiere Pro, Adobe After Effects en Adobe Stock.

Firefly Image 2 genereert hi-res beeldmateriaal, geeft personen nauwkeuriger weer en verbetert de tekstuitlijning. Met Firefly Vector Model kan de gebruiker vectorafbeeldingen genereren, die direct in Adobe Illustrator-workflows kunnen worden ingeladen. Generative Fill dat al beschikbaar was in Photoshop, kan nu ook direct worden gebruikt in Adobe Illustrator en Adobe Express. Aanvullende AI-innovaties in Creative Cloud zijn onder andere nieuwe tools in Illustrator, waaronder Mockup, Retype en updates voor Share for Review. AI-gestuurde verbeteringen in Lightroom zijn onder andere Lens Blur, HDR Optimization, Point Color en een nieuwe gestroomlijnde bewerkingservaring in Lightroom mobile.

Photoshop web met Generative Fill

Ook Photoshop op het web krijgt door Firefly aangedreven Generative Fill en Generative Expand. Het is op dit moment beschikbaar op Google Chromebook Plus-apparaten. Daarnaast kondigt Adobe nieuwe AI-gestuurde bewerking van tekst en verbetering van bewegingen aan in Premiere Pro en After Effects. Express-gebruikers kunnen nu ook Generative Fill gebruiken, evanals de functie Vertalen.

Voor mkb-bedrijven zijn internetverbindingen vandaag de dag essentieel. Toch komt het wel voor dat deze voor kortere of langere tijd uit de lucht zijn. Een 4G/5G back-up biedt een ideale uitwijkmogelijkheid. Geuzenet is daarin gespecialiseerd en neemt de IT-dienstverlener alles rondom installatie en beheer uit handen.

Jeroen Meuleman

Je kunt als dienstverlener natuurlijk voor je klanten gaan shoppen: simkaart hier, (5G-)routertje daar. Maar dan ben je er ook verantwoordelijk voor dat het allemaal blijft werken. Geuzenet is een one-stop-shop als het gaat om back-upverbindingen voor internet. “Wij regelen in principe alles, van de inkoop bij de providers, tot de simkaart, de apparatuur en de garantie dat het allemaal werkt”, zegt Jeroen Meuleman, Algemeen Directeur van Geuzenet. Geuzenet werkt voornamelijk met partners: IT-dienstverleners en msp’s. En die hebben niet altijd de tijd en capaciteit om te zorgen dat zo’n 4G/5G back-up altijd goed werkt. “Veel van onze partners zijn vooral blij met ons, omdat ze alles uit handen kunnen geven”, zegt Meuleman. “Ze hebben het vaak wel zelf geprobeerd, maar dan blijkt dat het niet werkt, ze veel tijd kwijt zijn met support en dat het dan qua kosten en baten niet meer klopt. Wij zijn de specialist, dus laat ons het lekker voor je regelen.”

Alle operators

Een belangrijk aspect aan de dienstverlening van Geuzenet is dat het bedrijf puur gespecialiseerd is in 4G/5G back-up verbindingen, en dat van elke operator, afhankelijk wat op de locatie het beste werkt. Dat gebeurt helemaal transparant. “De partner heeft alleen met ons een contract en de eindklant weer met de partner. We zorgen ervoor dat het werkt, tegen het afgesproken tarief.” De dienst heet eenvoudig 4G/5G Zakelijk Internet.

Meuleman ziet veel toepassingen in situaties waar glasvezel wordt aangelegd, maar nog niet direct beschikbaar is. “Soms kan dat behoorlijk lang duren. In dat geval nemen bedrijven vaak een 4G/5G-verbinding bij ons, waarna die als back-up blijft wanneer glas­vezel is aangesloten. Bedrijven kunnen natuurlijk ook gaan voor een permanente 4G/5G-verbinding. “Het netwerk is er betrouwbaar genoeg voor”, zegt Meuleman. “Sterker, we kunnen ook deze verbinding redundant leveren, waarbij we twee operators gebruiken. Wanneer eentje uitval heeft, werkt de andere nog.” En zelfs wanneer de vaste verbinding eruit ligt en er is helemaal niets geregeld, dan heeft Geuzenet nog de ‘internetkoffer’. “Je krijgt dan – via onze partner – binnen 24 uur een noodverbinding.”

We kunnen ook deze verbinding redundant leveren, waarbij we twee operators gebruiken

Geen modem in de meterkast

Meuleman wijst er nog op dat sommige leveranciers van internetverbindingen glasvezel aanbieden met ‘gratis’ back-upverbindingen erbij. “Je krijgt dan een routertje met simkaart, of soms zelfs alleen een dongle die ergens in een meterkast wordt geplaatst. Met een beetje geluk heb je wel een signaal, maar performance, ho maar. Dat staat mijlenver af van ons concept. 4G/5G Zakelijk Internet betekent: we plaatsen ontvangstapparatuur buiten op het dak, professionele 4G- en 5G-apparatuur binnen en het wordt allemaal door ons beheerd en onderhouden.” Meuleman wil maar zeggen: investeer in een goede 4G/5G back-up, want je internet is onmisbaar.

Sinds de uitbraak van de Covid-19 pandemie is het aantal unieke IT-vacatures voor het eerst gedaald. In het derde kwartaal van 2023 verminderde het aantal unieke IT-vacatures van 13.344 naar 11.652, wat neerkomt op een significante afname van 13%. Deze bevinding komt uit de meest recente IT-arbeidsmarktmonitor van detacheerder Hello Professionals.

Deze daling is niet beperkt gebleven tot een specifieke regio; het heeft zich verspreid over het hele land. Toch zijn er enkele provincies waar de impact sterker voelbaar is, met name Flevoland (-24%), Groningen (-23%) en Zeeland (-20%).

Volgens Hello Professionals kan deze afname in vacatures worden toegeschreven aan de gebruikelijke voorzichtigheid van bedrijven tijdens economisch onzekere tijden. Zorgen over de economische omstandigheden en mogelijke effecten op bedrijfsresultaten kunnen leiden tot vertragingen in het aannemen van nieuw personeel. Bovendien streven bedrijven naar kostenbeheersing, wat kan resulteren in uitgestelde investeringsbeslissingen en projecten totdat de economische vooruitzichten gunstiger zijn.

Het percentage IT-professionals dat actief op zoek is naar nieuwe kansen bedraagt momenteel 7%, terwijl het percentage latent zoekende IT-professionals is gedaald tot 54%. Het aantal IT-professionals dat momenteel niet op zoek is naar andere mogelijkheden is afgenomen tot 38%.