Van de bestuurders denkt 82 procent dat hun organisatie AI-agents in productie kan beheren, integreren en monitoren. Slechts 26 procent zegt goed voorbereid te zijn op het oplossen van problemen met agents, systemen en geautomatiseerde workflows. Dat blijkt uit een enquête van CIO Dive onder 858 IT-beslissers, uitgevoerd in samenwerking met OutSystems en KPMG.
De online enquête vond plaats in juni 2026 onder respondenten uit de database van CIO Dive. De resultaten staan in het rapport Engineering and Orchestrating Agentic Systems for Control and Business Impact. Volgens het rapport verschuift de inzet van agentic AI van experimenten naar organisatiebrede toepassing. Van de bestuurders verwacht 71 procent dat applicaties de komende vijf jaar werk tussen systemen, teams en bedrijfsprocessen gaan coördineren of complexere workflows met meerdere stappen ondersteunen.
Toezicht leunt op handmatig werk
Een ruime meerderheid van 83 procent gebruikt al bestaande IT-, security- of complianceprocessen, gespecialiseerde controles of centrale beleidsregels en monitoring om toezicht te houden op AI-agents die zelfstandig acties uitvoeren binnen applicaties of workflows. Dat toezicht draait nog grotendeels op menselijke tussenkomst en handmatige procedures. Slechts 5 procent beschikt over geautomatiseerde controlemechanismen, audit trails en formeel vastgelegde momenten voor menselijke beoordeling.
Tiago Azevedo, CIO van OutSystems, ziet juist in de kloof tussen vertrouwen en paraatheid het punt waar het werk zit. Op basis van zijn ervaring met agents binnen het eigen bedrijf stelt hij dat veiligheid begint met controle die in het platform is ingebouwd, in plaats van controles achteraf. Organisaties die tijdens de uitvoering van agents toezien op naleving van regels werken volgens Azevedo sneller, omdat ze hun processen niet hoeven stil te leggen voor een beoordeling.
Michael Harper, Managing Director bij KPMG, sluit zich daarbij aan. Hij geeft aan dat traditionele logging en procedurele governance zijn ontworpen voor statische software en niet voor dynamische AI. Volgens Harper moeten organisaties beleidsregels rechtstreeks in code vastleggen en tijdens de uitvoering geautomatiseerde vangrails inzetten.
Interoperabiliteit boven één leverancier
Naarmate de adoptie groeit, verschuift de uitdaging volgens het rapport van het bouwen van losse agents naar het beheren van een ecosysteem van AI-modellen, applicaties, data en tools van externe leveranciers. Respondenten kiezen daarbij liever voor flexibiliteit dan voor één leverancier. Van hen noemt 74 procent integratie met bestaande applicaties en systemen een prioriteit, hecht 63 procent belang aan orkestratie van agents over systemen heen en wil 62 procent kunnen wisselen tussen AI-modellen, leveranciers en platforms.
Europa leunt meer op partners
In Europa verwacht 40 procent van de organisaties afhankelijker te worden van strategische partners of managed services naarmate de kosten van AI stijgen. In Noord-Amerika ligt dat aandeel op 31 procent, in Azië-Pacific op 26 procent. Europese organisaties maken zich ook vaker zorgen over de betrouwbaarheid van agents. Hier noemt 49 procent onnauwkeurig, onbetrouwbaar of onverwacht gedrag van agents een belangrijke uitdaging bij orkestratie, tegenover 41 procent in Noord-Amerika en 35 procent in Azië-Pacific.
Testen van complete workflows
Organisaties testen steeds vaker complete agentic systemen in plaats van losse agents. Ze kijken daarbij naar de interactie tussen agents, de afhandeling van uitzonderingen, conflicterende acties en het terugdraaien van acties. Voor 81 procent van de IT-beslissers is het testen, evalueren en valideren van agentgedrag zeer belangrijk bij de keuze voor AI-platforms of -tools. Daarnaast noemt 35 procent consistente data en het delen van context een belangrijke uitdaging bij de orkestratie van agents.
Bij het meten van succes kijken bestuurders vooral naar operationele impact. Het verminderen van fouten (64 procent) is de belangrijkste graadmeter, gevolgd door betere naleving van wet- en regelgeving en risicobeperking, hogere productiviteit van medewerkers en kostenbesparingen. Slechts 12 procent zegt dat agentic AI heeft bijgedragen aan een snellere introductie van nieuwe producten, diensten of klantervaringen. Volgens de onderzoekers wijst dat erop dat de bredere bedrijfstransformatie nog in een vroeg stadium zit.
Uitbreiding platform
OutSystems kondigt tegelijk aan zijn Agentic Systems Platform uit te breiden met nieuwe functionaliteit voor organisaties die agentic AI op grotere schaal inzetten. Het bedrijf positioneert het platform als één omgeving voor het bouwen, orkestreren en beheren van agentic systemen binnen complexe IT-omgevingen.
Het volledige rapport is te lezen via Engineering and Orchestrating Agentic Systems for Control and Business Impact.
