Nederlandse mkb-bedrijven noemen AI-gerelateerde cyberrisico’s vaker als grote zorg dan het internationale gemiddelde, maar investeren gemiddeld minder in cyberweerbaarheid dan bedrijven in negen andere onderzochte landen. Dat blijkt uit het tiende Hiscox Cyber Readiness Report. Een deel van de ondernemers gaat er daarbij vanuit dat AI-risico’s al onder hun cyberverzekering vallen, zonder dat te hebben gecontroleerd.
Uit het tiende Hiscox Cyber Readiness Report blijkt dat Nederlandse mkb-bedrijven gemiddeld 23.210 euro per jaar besteden aan cyberweerbaarheid, tegenover ongeveer 44.700 euro internationaal. Eén op de zeven Nederlandse mkb-bedrijven (14 procent) investeert volgens het onderzoek momenteel helemaal niets in cyberweerbaarheid. Het onderzoek is uitgevoerd door Wakefield Research in opdracht van verzekeraar Hiscox, tussen 5 en 17 juni 2026, onder 6.800 cyberbeslissers bij mkb-bedrijven in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Spanje, Ierland, Portugal, Italië, Nederland en België. Voor Nederland geldt een foutmarge van maximaal 4,4 procentpunt bij een betrouwbaarheid van 95 procent.
Leon Hartog, Director Technical Underwriting bij Hiscox Benelux, stelt dat Nederlandse ondernemers AI terecht zien als een van de grootste risico’s, maar dat de gerapporteerde investeringen in cyberweerbaarheid lager liggen dan in de andere onderzochte landen.
AI vergroot risicobesef
AI-gerelateerde securityrisico’s staan volgens het onderzoek bij 39 procent van de Nederlandse cyberbeslissers in de top drie van grootste zorgen, tegenover een internationaal gemiddelde van 34 procent. Een kwart van het Nederlandse mkb (25 procent) kreeg het afgelopen jaar te maken met minstens één succesvolle cyberaanval. Volgens Hiscox maakt AI aanvallen sneller en moeilijker herkenbaar, met voorbeelden als deepfakes, geautomatiseerde phishing en zelflerende malware.
Impact op personeel en continuïteit
Van de Nederlandse bedrijven die een aanval meemaakten, rapporteert bijna driekwart (73 procent) hoge stress, burn-out of een verslechterde werkcultuur onder medewerkers, zo meldt Hiscox. Getroffen bedrijven zagen ook de kosten voor personeel en externe expertise oplopen (42 procent), stelden AI-plannen uit (35 procent) of moesten personeel laten gaan (24 procent). Deze cijfers zijn gebaseerd op kleinere deelgroepen binnen het onderzoek en moeten volgens de onderzoekers als indicatief worden gelezen.
Onzekerheid over verzekeringsdekking
Een mogelijke verklaring voor het verschil tussen risicobesef en investeringsniveau ligt volgens Hiscox in de aanname van ondernemers dat AI-risico’s al gedekt zijn. Van de Nederlandse bedrijven met een cyberverzekering geeft 78 procent aan dat de eigen polis AI-gerelateerde risico’s dekt. Dit betreft een eigen inschatting van de respondenten, niet een controle van de daadwerkelijke polisvoorwaarden. Daarnaast heeft maar 58 procent van het Nederlandse mkb een cyberverzekering, tegenover 79 procent in de Verenigde Staten.
Hartog benadrukt dat dekking voor AI-gerelateerde risico’s sterk verschilt per verzekeraar en polis, en dat het door de snelle ontwikkelingen op AI-gebied belangrijk is te begrijpen wat wel en niet gedekt is en welke preventie-eisen daarbij horen.
Investeringen vooral in kennis
Volgens het onderzoek richt het Nederlandse mkb de komende drie jaar de aandacht vooral op het intern organiseren van AI-werkzaamheden zoals softwareontwikkeling (36 procent), trainingen en awareness-sessies (34 procent), het aannemen van AI-vaardig personeel (33 procent) en het bijscholen van bestaand personeel (32 procent). Het controleren van dekking en polisvoorwaarden blijft daarbij achter: 30 procent noemt dit als voorgenomen investering.
Hartog stelt dat training en bewustwording belangrijk zijn, maar dat effectieve cyberweerbaarheid begint met inzicht in welke risico’s een bedrijf loopt, welke maatregelen nodig zijn en welke dekking daadwerkelijk aanwezig is.
