De meeste online verkoopplatforms zijn transparant over het verzamelen van gebruikersgegevens. Bij 82 procent kunnen gebruikers op de site vinden welke gegevens worden verzameld. Dit staat in de nieuwe Monitor Online Platformen van het CBS.
In de definitie van het CBS zijn online platforms ‘websites of apps die bemiddelen tussen afnemers en aanbieders van goederen, diensten of informatie’, verkoopplatforms dus. De meeste daarvan richten zich op bedrijven en huishoudens (of zzp’ers), een kwart alleen op huishoudens. Sinds 2019 doet het CBS (experimenteel) onderzoek naar online platforms. De platforms die meedoen aan dit onderzoek worden gevonden door een analyse van websites.
Ruim twee derde van de online platforms verzamelde in 2022 gegevens van de gebruikers van het platform. Bij 82 procent van de online platforms die gebruikersgegevens verzamelen is op de website terug te vinden welke gegevens precies worden verzameld. Bij 12 procent wordt gedeeltelijk vermeld om welke gegevens het gaat; 7 procent vermeldt helemaal niet welke gegevens worden verzameld.
Beslisregels algoritmen niet altijd terug te vinden
Bijna 1 op de 3 online platforms in Nederland gebruikte in 2022 algoritmen. Een algoritme is een set (beslis)regels die wordt gebruikt om processen automatisch te laten verlopen. 68 procent van de platforms gebruikten algoritmen om gebruikers van het platform te koppelen, de zogeheten matching. Voor de gebruikers van het platform is niet altijd duidelijk hoe dit werkt en hoe deze matching gedaan wordt. 45 procent van de platforms geeft aan dat op de website is te vinden uit welke beslisregels het algoritme bestaat, 55 procent doet dat niet.
Een kwart van de platforms gebruikt algoritmen ook voor het selecteren van advertenties voor bepaalde doelgroepen. Bij 41 procent van de platforms is op de website duidelijk vermeld welke beslisregels worden gebruikt om advertenties te tonen aan een bepaalde gebruiker.
Betaling voor hogere positie in zoekresultaat
Bij online platforms krijgt een gebruiker vaak zoekresultaten te zien met verschillende aanbieders of producten waaruit gekozen kan worden. Bij 16 procent van de platforms die werken met zoekresultaten kunnen aanbieders tegen betaling hoger in de zoekresultaten komen. Bij de overige 84 procent is dat niet mogelijk. Wanneer aanbieders betaald hebben om hoger in de zoekresultaten te komen, is dit in 72 procent van de gevallen wel zichtbaar voor de gebruiker.
87 procent van de platforms controleert de echtheid van de reviews en ratings van producten of aanbieders op hun site. 39 procent controleert dit zelf, een kleiner deel (11 procent) laat de reviews door een externe partij controleren. Bij 37 procent kunnen gebruikers alleen een review of rating plaatsen na uitnodiging door het platform, bijvoorbeeld na aankoop van een product.
