Securitybedrijf Infoblox zegt een nieuwe dreiging te hebben blootgelegd die afkomstig lijkt uit China. Deze ‘Muddling Meerkat’ is al langere tijd bezig om open DNS-resolvers in kaart te brengen.

Het uiteindelijke doel van Muddling Meerkat is volgens Infoblox nog onduidelijk, maar het zou kunnen dienen als voorbereiding op toekomstige cyberaanvallen op de (digitale) infrastructuur. De actor interacteert op een ‘unieke wijze’ met de Great Firewall, het Chinese systeem voor internetcensuur, wat een aanwijzing zou kunnen zijn dat Muddling Meerkat staatssteun heeft.

De activiteiten van Muddling Meerkat lijken op het eerste gezicht op een type DDoS-aanval. Maar het volume aan queries is er te laag voor. Het gedrag van deze actor is daarnaast zo verwarrend dat het op eerste gezicht geen dreiging lijkt te zijn. Een vermoeden is dat Muddling Meerkat zich richt op het in kaart brengen van netwerken. Dit komt overeen met een recente waarschuwing van de Amerikaanse Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) en verschillende internationale partners dat de VS in de afgelopen jaren een strategische verschuiving ziet in de activiteiten van China op het gebied van cyberdreigingen. Het gaat daarbij om het verschuiven van spionage naar het voorbereiden van mogelijke verstorende cyberaanvallen op de kritieke infrastructuur van de VS.

Daarbij richt deze actor zich op open DNS-resolvers die queries verwerken, ongeacht hun afkomst. Open DNS-resolvers zijn beruchte aanvalsroutes voor criminelen en het dichttimmeren van deze resolvers zou moeten gebeuren als basale veiligheidsmaatregel.

Voor een ruime meerderheid van de IT-dienstverleners ziet het er zonniger uit dan twee jaar geleden. Dat zegt CompTIA, dat onderzoek deed onder 129 IT-channelpartners in de Benelux. Volgens de organisatie – die zich richt op IT-certificering – komt dat vooral door het omarmen van generatieve AI-tools en de vraag naar IT-sercuritydiensten.

Ruim 61 procent zegt dat de zaken er vandaag beter voor staan dan twee jaar geleden. 55 procent geeft aan dat AI daar een belangrijke rol in speelt, en 51 procent denkt dat cybersecurity er medeverantwoordelijk voor is.

Services worden steeds belangrijker, aangezien de eindklanten hard- en software vaker direct aanschaffen, meestal via online kanalen. Maar kunstmatige intelligentie is volgens de onderzoekers de belangrijkste drijvende kracht in het kanaal. 30% van de ondervraagde kanaalpartners in de Benelux zegt van plan te zijn dit jaar software-oplossingen gebaseerd op generatieve artificial intelligence (GenAI) te verkopen.

AI ook intern belangrijk

Ook intern kan AI de business verbeteren. 30% is van plan AI te gaan gebruiken, terwijl 54% dit overweegt dit te gaan doen. AI-gedreven chatbots en virtuele assistenten kunnen de ondersteuning van de klant meer persoonlijk maken. Ook bij verkoop en marketing kan AI een grote rol spelen, bijvoorbeeld door marketing pitches en campagnes veel meer op de klant toe te snijden.

Er zijn ook potentiële belemmeringen voor zakelijk succes. 53% van de respondenten noemt concurrentie en prijsdruk de twee belangrijkste belemmeringen voor inkomstengroei en winstgevendheid. Een meerderheid van de kanaalpartners (75%) erkent ook dat ze hun zakelijke vaardigheden moeten verbeteren op gebieden als financiële forecasting en analyse, kostenbeheersing en budgettering. Training en certificering worden gezien als het belangrijkste middel om de zakelijke vaardigheden te verbeteren.

AI wordt door mkb-ondernemers nog veel gezien als iets voor grotere ondernemingen. Een nieuwe startup wil daar iets aan doen door het bieden van workshops en naar eigen zeggen vooral door praktische oplossingen.

De implementatie van AI wordt vaak gezien als onhaalbaar voor mkb bedrijven. Toch kunnen juist in de alledaagse operaties van het mkb met AI enorme voordelen behaald worden, denken de oprichters van AI Studio, Rutger Prent, Gerrit Reinders en Ludo en Sven Haveman. Het nieuwe techbedrijf wil kennis, development en consultancy bundelen om mkb- ondernemers te helpen met het bedenken en implementeren van praktische AI tools.

Ondernemers in het mkb denken vaak dat AI niet voor hen is weggelegd omdat het gepaard gaat met aanzienlijke investeringen en omdat ze onvoldoende weten wat AI voor ze kan betekenen, zegt het bedrijf. Maar bestaande AI modellen toepassen op huidige werkzaamheden, kan volgens hen zorgen voor snelle verbeteringen in de bedrijfsvoering waardoor tijd overblijft voor de core business. De oprichters denken dat vooral bij middelgrote bedrijven een enorme potentie zit om repeterende processen te versnellen met AI.

Launching customers

Rutger Prent: “Met AI Studio kijken we hoe we ondernemers kunnen helpen met AI en wat het hen op korte termijn oplevert. AI wordt vaak gezien als iets wat te ingewikkeld is, waar te weinig kennis over is en wat te kostbaar is. Wij beginnen daarom klein en bovenal praktisch.” Vooral binnen zorginstellingen en financiële organisaties die te maken hebben met compliance en rapportage, zouden veel kansen moeten liggen. AI Studio zegt inmiddels met meerdere launching customers te werken. Het bedrijf heeft een team van acht specialisten, maar wil de komende jaren verder groeien.

Gerard Sanderink moet zijn voormalige bedrijf Centric ruim 90 miljoen euro betalen. Het grootste deel daarvan bestaat uit een lening van 80 miljoen euro die hij ooit aan zijn privéonderneming Sanderink Investments had overgemaakt. Met rente en kosten loopt het bedrag op naar ruim 90 miljoen.

Eind 2022 werd Sanderink door Centric als bestuurder geschorst, vanwege verregaand mismanagement. Ook het Openbaar Ministerie bemoeide zich daarmee, omdat het voortbestaan van het bedrijf in gevaar zou komen. De 80 miljoen euro was bedoeld als dividenduitkering, maar deze vond plaats midden in de corona-periode. Omdat Centric gebruikmaakte van coronasteun (Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid  of NOW), was dit niet toegestaan en werd het divident omgezet in een lening. Op 1 april vorig jaar had het bedrag moeten zijn terugbetaald.

De rechtbank heeft Centric nu in het gelijk gesteld. Het bedrag van 80 miljoen euro is nu verhoogd met de wettelijke rente van 12,5% en de proceskosten. Overigens eiste Sanderink op zijn beurt van Centric tweemaal dividend voor een totaalbedrag van 30 miljoen euro. Volgens Sanderink zijn daarover afspraken gemaakt. Maar de rechtbank wees die eis af.

Google kondigt vandaag aan dat het €600 miljoen investeert in de bouw van een nieuw datacenter op het bedrijventerrein Westpoort in Groningen. Dit is de vierde datacenterlocatie van Google in Nederland, na Eemshaven, Middenmeer en Winschoten. De bouw start in 2024 en de faciliteit zal naar verwachting in 2025 operationeel zijn.

De investering van €600 miljoen in het nieuwe datacenter in Westpoort moet volgens Google 125 directe banen creëren. In totaal heeft Google sinds 2014 ruim €3,8 miljard geïnvesteerd in datacenters en aanverwante infrastructuur in Nederland, wat volgens het bedrijf gemiddeld 410 directe banen per jaar tussen 2017 en 2022 opleverde.

Google wil in 2030 een netto nul uitstoot hebben bereikt in al zijn activiteiten en waardeketens ter wereld. De nieuwe faciliteit in Westpoort wordt naar eigen zeggen dan ook ontworpen met het oog op duurzaamheid. Zo wordt er gebruik gemaakt van off-site warmteterugwinning en worden er zonnepanelen op het dak geïnstalleerd.

Daarnaast investeert Google in lokale waterbeheerprojecten in de provincie Groningen, zoals de aanleg van een dubbele dijk om de veiligheid tegen overstromingen te verbeteren en het gebruik van data om verzilting te voorkomen.

Foto: Marco Ynema, Google Data Center Lead in Nederland en Wethouder Carine Bloemhoff van de gemeente Groningen.

De door de NIS2-regelgeving verplichte ketenzorgplicht raakt 50 duizend tot 70 duizend bedrijven. Dat zegt Samen Digitaal Veilig (SDV), een samenwerkingsverband van meerdere brancheorganisaties, waaronder MKB-Nederland en VNO-NCW.

Volgens SDV zijn er ruim 10 duizend direct betrokken organisaties die samen tussen de 50 en 70 duizend toeleveranciers hebben. SDV vroeg enkele honderden organisaties naar hun ‘keten’; een flink aantal daarvan geeft aan meer dan 1000 leveranciers te hebben.

(Cijfers: SDV)

Er zijn 18 sectoren in de NIS2-regelgeving, die samen tussen de 10 en 12 duizend bedrijven omvatten. NIS2 richtlijn artikel 21.2d verplicht ‘NIS2-organisaties’ om passende cybersecuritymaatregelen op te leggen aan hun directe leveranciers. Dit moet gebeuren op basis van een risicoanalyse.

Het doel van deze maatregelen is om kwetsbaarheden in de toeleveringsketen te identificeren en aan te pakken die tot cyberaanvallen of verstoringen van de dienstverlening kunnen leiden. Om dit te realiseren, is een gedetailleerde risicoanalyse per leverancier en per onderdeel van de keten vereist. Dit proces helpt om de specifieke risico’s te bepalen die relevant zijn voor de organisatie en diens leveranciers.

Ruim 70 procent van de middelgrote en kleine bedrijven in Nederland kreeg in 2023 te maken met cyberaanvallen. Onder zelfstandigen was dit 55 procent. Dat blijkt uit onderzoek van ABN Amro onder 895 organisaties.

Het grootbedrijf, met een jaaromzet van minimaal 25 miljoen euro, kreeg zelfs voor 86 procent cyberaanvallen te verwerken. De belangrijkste conclusie uit het onderzoek is dat ondanks het hoge dreigingsniveau de risicoperceptie in het Nederlandse bedrijfsleven achterblijft.

Het aantal cyberaanvallen neemt toe en de methodes worden steeds geraffineerder, maar Nederlandse bedrijven lijken de ernst van de dreiging te onderschatten. Uit recent onderzoek blijkt dat veel bedrijven pas actie ondernemen nadat ze al schade hebben ondervonden, zoals gehackte systemen, financiële verliezen of reputatieschade door gelekte klantgegevens.

Verontrustend is dat het aantal mkb-bedrijven dat cybercriminaliteit als een groot risico ziet juist is afgenomen. Terwijl maar liefst 59 procent van het grootbedrijf en 43 procent van het mkb al eens te maken heeft gehad met dit soort schade.

AI wapent cybercriminelen met nieuwe trucs

Uit het onderzoek blijkt dat cybercriminelen steeds geraffineerdere methodes gebruiken. Ruim de helft van de ondervraagde bedrijven ziet nieuwe ontwikkelingen op het gebied van AI als een grote bedreiging. Vorig jaar was dit nog geen kwart. Met behulp van AI kunnen oplichters bijvoorbeeld eenvoudig geloofwaardige phishingmails opstellen of nep-gesprekken voeren om inloggegevens of betalingen te bemachtigen.

Een veel voorkomende methode is CEO-fraude of whaling, waarbij criminelen zich voordoen als CEO of een ander hooggeplaatst persoon. Via e-mail, Whatsapp of zelfs deepfake-videogesprekken proberen ze medewerkers te verleiden tot het overmaken van geld of het delen van gevoelige informatie. Vooral grotere bedrijven zijn hiervoor vatbaar: in 2023 was bijna een derde van hen doelwit van zo’n aanval.

Nederlandse bedrijven dreigen achterop te raken door trage implementatie van nieuwe wetgeving
Om de weerbaarheid tegen cyberaanvallen te verhogen, treedt in oktober aanstaande de nieuwe Europese wetgeving NIS2 in werking. Deze wet verplicht bedrijven, met name in kritieke sectoren, om hun cyberveiligheid op orde te hebben. Bedrijven moeten onder andere de cyberrisico’s in hun toeleveringsketen in kaart brengen.

De mate waarin Nederlandse bedrijven hiermee bezig zijn, verschilt sterk. Daarnaast loopt Nederland achter op andere Europese landen zoals Duitsland en België met de implementatie van NIS2. Dit maakt Nederlandse bedrijven extra kwetsbaar.

Klanten eisen NIS2-compliance

Volgens Julia Krauwer, sector banker Technologie, Media & Telecom bij ABN AMRO, is het van cruciaal belang dat Nederlandse bedrijven snel actie ondernemen. Niet alleen om te voldoen aan de nieuwe wetgeving, maar ook omdat klanten in andere Europese landen dit van hun Nederlandse leveranciers zullen eisen. Bedrijven die niet voldoen aan NIS2 riskeren het om klanten te verliezen.

Daarnaast benadrukt Krauwer dat onvoldoende cyberweerbaarheid een risico vormt voor de hele keten. Directies moeten prioriteit geven aan het verbeteren van hun cybersecurity, zeker nu individuele bestuurders ook persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld bij nalatigheid.

Honderdduizenden websites wereldwijd die draaien op WordPress zijn kwetsbaar als gevolg een lek in de populaire plug-in Forminator. Het Japanse Computer Emergency Response Team Coordination Center (JPCERT/CC) heeft dit wereldkundig gemaakt.

De kwestbaarheid is geclassificeerd als ‘kritiek’ en heeft de aanduiding CVE-2024-28890 meegekregen. Als gevolg van het lek kunnen hackers malafide bestanden uploaden en uitvoeren op de servers waar WordPress draait. De kwetsbaarheid is opgelost in versie 1.29.0 die afgelopen januari verscheen. Uit cijfers van wordpress.org blijkt dat slechts iets meer dan de helft van de gebruikers deze versie heeft geïnstalleerd, dat gaat om zo’n 200 duizend website.

Uit onderzoek van NordVPN blijkt dat er wereldwijd miljarden gestolen cookies op het dark web te koop zijn. Daarvan waren er 154 miljoen afkomstig uit Nederland. Gestolen cookies kunnen een gevaar vormen vanwege de privacygevoelige informatie die ze vaak bevatten.

De onderzoekers zagen dat een groot deel van de cookies nog actief waren. Dat wil zeggen dat ze gebruikt zijn om een sessie met een (web)server te initiëren en dat de sessie nog niet is beëindigd. In theorie kunnen criminelen deze gebruiken om inloggegevens te achterhalen, zelfs al zijn die beveiligd met MFA. 17% van de 54 miljard geanalyseerde wereldwijde cookies was nog actief. Van de 154 miljoen uit Nederland was dat zelfs 27%.

Daarnaast bevatten cookies vaak gegevens als naam, woonplaats en adres of locatie. Deze gegevens kunnen worden gebruikt om een profiel op te bouwen van de gebruiker. Iets wat adverteerders overigens voortdurend doen. Zo’n profiel kan behalve voor gericht adverteren, ook gebruikt worden voor gerichte scams of phishing.

Google en YouTube

De onderzoekers zagen dat ruim 2,5 miljard cookies afkomstig waren van Google, 692 miljoen van YouTube, en ruim 500 miljoen van Microsoft en Bing. Volgens NordVPN kunnen dergelijke cookies van ‘kernaccounts’ worden gebruikt om toegang te krijgen tot meer inloggegevens via onder meer wachtwoordherstel, bedrijfssystemen of SSO.

De meeste cookies waren afkomstig uit Brazilië, India, Indonesië, de VS en Vietnam. In Europa kwamen de meeste uit Spanje (554 miljoen). In totaal kwamen 244 landen en gebieden in de database voor.

Op trefwoord verkrijgbaar

Op het dark web worden de cookies keurig gerubriceerd aangeboden. De grootste categorie had het trefwoord ’toegewezen ID’ (10,5 miljard), gevolgd door ‘sessie-ID’ (739 miljoen). Dit zijn cookies die een computer en gebruiker linken aan een server-sessie. Daarnaast waren er 154 miljoen cookies voor authenticatie en 37 miljoen voor logins.

Cookies worden gestolen door malware. De succesvolste daarbij is de keylogger Redline die erin slaagde om bijna 56% van de cookies in de database te verzamelen. Overigens werden bijna alle cookies gestolen op Windows-computers. Met name Windows 10 Enterprise kwam veel voor (30%), wat betekent dat zakelijke computers een groot risico vormen. Apple-gebruikers lijken grotendeels gespaard, niet meer dan 31 miljoen cookies bleken afkomstig van macOS.

Onafhankelijke onderzoekers

NordVPN zegt het onderzoek te hebben gedaan samen met onafhankelijke onderzoekers die gespecialiseerd zijn in onderzoek naar cyberbeveiligingsincidenten. De onderzoekers gebruikten gegevens verzameld via Telegram-kanalen waar hackers adverteren welke gestolen informatie te koop is. Dit leidde tot een dataset met informatie over ruim 54 miljard cookies. Onderzoekers analyseerden of de cookies actief of inactief waren, welke malware werd gebruikt om de cookies te stelen, uit welk land of gebied ze afkomstig waren, en welke gegevens ze bevatten over het bedrijf dat de cookie maakte, het besturingssysteem van de gebruiker en de trefwoordcategorieën die aan de gebruikers waren toegewezen.

Het wordt binnenkort mogelijk om voor iPhone-reparaties ook gebruikte onderdelen in te zetten. Apple heeft aangekondigd dat de regels hiervoor worden versoepeld. Het gaat daarbij wel om gebruikte originele onderdelen.

Tot nu toe moeten gebruikte, originele onderdelen die in een andere dan de oorspronkelijke iPhone worden geplaatst, worden aangemeld bij Apple voor ‘kalibratie’. Ergens dit jaar kan deze stap voortaan ook op het toestel zelf gebeuren, zonder dat de reparateur contact op moet nemen met Apple. Het is niet bekend gemaakt voor welke iPhones dit gaat geleden, maar Apple kondigt aan dat dit wel voor alle nieuwe toestellen mogelijk wordt.

Voor de Self Service, waarbij iedereen onderdelen kan bestellen via Apple, hoeft voortaan geen serienummer meer te worden doorgegeven. Dit geldt voor alle onderdelen, behalve die waarvoor het moederbord van de telefoon moet worden vervangen. Om te voorkomen dat criminelen gestolen iPhones demonteren en in onderdelen verkopen, heeft Apple een extra beveiliging bedacht. Wanneer een onderdeel afkomstig is van een telefoon die was vergrendeld met Activation Lock, of met de Lost Mode ingeschakeld, dan kan dat slechts heel beperkt worden gebruikt zonder kalibratie.