Een vakantieparken lijkt op het eerste gezicht een overzichtelijke omgeving. Gasten komen aan, verblijven en vertrekken weer. Maar daarachter draaien processen van logistiek, onderhoud en energiebeheer. Landal laat zien hoe warmtebeheer slimmer kan met behulp van IoT.
De huisjes op de parken van Landal hebben elk een eigen cv-ketel of warmtepomp, vaak in een geïsoleerde omgeving en verspreid over grote terreinen. Losse apparaten die je individueel moet aansturen of controleren, leveren werkdruk op bij de technische dienst en maken fijnmazig energiemanagement lastig. Landal wilde daar verandering in brengen door bestaande systemen slimmer te maken.
Een module die tussen twee werelden in zit
Insmart, een Utrechtse scale-up gespecialiseerd in slimme warmteregeling, ontwikkelde een compacte module die rechtstreeks tussen de thermostaat en de verwarmingsinstallatie wordt geplaatst. Die module verzamelt data, stuurt instellingen aan en geeft meldingen door. Het idee is eenvoudig: door meer inzicht te krijgen in het gedrag van elke installatie, kun je beter bepalen wanneer er verwarmd wordt en wanneer niet. Op koudere dagen kan een bungalow alvast op temperatuur worden gebracht vlak voor aankomst, terwijl op rustige momenten het systeem automatisch terugschakelt.
Het mooie van deze oplossing is dat er geen grote renovaties nodig zijn. De bestaande cv-installaties blijven intact, de thermostaten blijven hangen waar ze altijd hingen. De slimme laag wordt er alleen tussen geplaatst. Daarmee konden parken in korte tijd aangesloten worden, zonder langdurige onderhoudstrajecten of ingrijpende aanpassingen.
De rol van IoT-connectiviteit
Om die modules betrouwbaar te kunnen laten communiceren, werd gekozen voor NB-IoT, een low-power IoT-netwerk dat Odido Business in Nederland aanbiedt. Dit type verbinding is geschikt voor apparaten die weinig data versturen, maar wel overal bereikbaar moeten zijn. Dat is belangrijk in vakantieparken, waar bungalows verspreid liggen, soms diep in bosrijke gebieden of op plekken met beperkt mobiel bereik.
NB-IoT kan signalen versturen door dikke muren, ondergrondse ruimtes en isolatiemateriaal heen. Dat maakt het passend voor de technische omgevingen waarin verwarmingsinstallaties vaak staan opgesteld. Daarnaast gebruiken de modules weinig stroom, wat bij grootschalige uitrol direct scheelt in beheer en levensduur.
Odido levert daarbij een platform waarop alle IoT-verbindingen centraal beheerd worden. Insmart en Landal hoeven daardoor niet voor elke wijziging of storing een apart proces te doorlopen. Nieuwe modules worden eenvoudig toegevoegd, abonnementen zijn centraal in te zien en bij afwijkingen kan direct geschakeld worden. Voor organisaties met honderden apparaten is dat een belangrijk deel van de operationele efficiëntie.
Besparingen in de praktijk
De oplossing werd eerst getest op één vakantiepark. Daar werd een gasbesparing van ongeveer 14 procent gerealiseerd ten opzichte van een vergelijkbare groep bungalows zonder slimme module. Die resultaten vormden de basis voor verdere uitrol. Inmiddels draait het systeem op 38 parken en ligt de structurele besparing rond de 13 procent.
Voor Landal is dat significant. De huizen staan verspreid over ruime terreinen, worden wisselend bezet en kennen sterke seizoensinvloeden. Door de installaties centraal te monitoren en slimmer aan te sturen, wordt minder energie verspild in ruimtes die nog niet of niet meer warm hoeven te zijn. Tegelijk blijven de kamers comfortabel. Gasten merken niets van de technologie achter de schermen, behalve dat de temperatuur bij aankomst precies goed is.
Minder verrassingen voor de technische dienst
Naast besparing levert de oplossing vooral voorspelbaarheid op. Door real-time meldingen te ontvangen over afwijkingen in het systeem, kunnen monteurs sneller ingrijpen en vaak al actie nemen voordat een installatie uitvalt. Dat voorkomt noodreparaties en maakt het werk van technische teams overzichtelijker. Bij veel vakantieparken is de technische dienst klein, terwijl de installaties omvangrijk zijn. Een vroege melding dat een ketel vaker aanspringt dan normaal, of dat een sensor afwijkende waarden doorgeeft, helpt om het juiste onderhoudsmoment te bepalen. Daardoor worden monteurs effectief ingezet en blijft de beschikbaarheid van de installaties hoog.
Schaalbaarheid als randvoorwaarde
Wat begon als een pilot op één locatie, moest kunnen doorgroeien naar tientallen parken. Zowel Insmart als Odido legden daarom de nadruk op schaalbaarheid. De technologie moest eenvoudig uit te rollen zijn, zonder dat installateurs unieke configuraties per woning zouden moeten uitvoeren. De IoT-verbinding moest in grote aantallen te beheren zijn, zonder dat beheerders telkens handmatig instellingen hoefden bij te werken.
Die schaalbaarheid is inmiddels praktijk. Nieuwe parken worden onderling op dezelfde manier aangesloten, modules worden standaard geconfigureerd en het beheer blijft overzichtelijk. Voor een recreatieorganisatie met honderden vakantiehuizen per park is dat geen luxe, maar een randvoorwaarde voor langdurige inzet.
De oplossing laat zien hoe IoT-oplossingen inzetbaar zijn in bestaande omgevingen. Veel recreatieorganisaties werken met infrastructuur die in de loop van jaren is opgebouwd. Voor Insmart betekent dit dat de technologie toepasbaar is in meerdere sectoren die met vergelijkbare uitdagingen te maken hebben. Voor Odido Business toont dit project hoe IoT-connectiviteit ook gaat over kleinschalige, praktische innovaties in het dagelijks gebruik van gebouwen en niet alleen over grootschalige industriële toepassingen.
