De invoering van NIS2 en de Cyberbeveiligingswet stelt organisaties voor nieuwe uitdagingen op het gebied van digitale en fysieke beveiliging. Toch blijkt in de praktijk dat veel eindgebruikers nog niet weten waar ze moeten beginnen. IT- en securitypartners spelen een belangrijke rol door klanten te ondersteunen bij de risico-inventarisatie en te adviseren over passende maatregelen.

Volgens Epko van Nisselrooij, business development manager bij Genetec in onder meer federale en publieke sectoren, wordt NIS2 nog vaak benaderd als een checklist: “We krijgen geregeld de vraag: ‘Welke maatregelen moeten we nemen om ook met onze fysieke beveiliging klaar te zijn voor NIS2?’. Onze reactie is dan altijd dat het belangrijk is te beginnen met een goede risico-inventarisatie, pas daarna kun je bepalen wat nodig is.”

Zijn collega René Verheul, business development manager voor enterprise-klanten, benadrukt dat het uitstel van de invoering van NIS2 in Nederland geen reden mag zijn om achterover te leunen. “De kloof tussen waar we staan en waar we moeten zijn is nog groot,” zegt hij. “De bewustwording moet groeien, daar kun je het verschil maken als ‘trusted advisor’ en een rol in spelen door klanten te begeleiden.”

Naast NIS2 is ook de Wet Weerbaarheid Kritieke Entiteiten (Wwke) relevant. Deze Nederlandse wetgeving richt zich op fysieke dreigingen, zoals sabotage of natuurrampen, en loopt parallel aan NIS2. Van Nisselrooij: “Beide wetten vullen elkaar aan en hebben onderling invloed, ook op de fysieke security. Het is belangrijk dat organisaties zich daarvan bewust zijn.”

Kritisch kijken naar bestaande oplossingen

Veel organisaties vertrouwen op hun bestaande installaties en systemen. Toch is het verstandig kritisch te kijken of deze nog voldoen aan actuele normen. Verheul: “Wat nu wordt aangeboden is niet altijd de meest veilige of toekomstbestendige fysieke securityoplossing. Eindgebruikers zoeken hulp in toetsing en advisering als het gaat om actuele mogelijkheden en risico’s. Daar liggen kansen en daarmee kun je ook meerwaarde creëren als system integrator.”

Genetec heeft onlangs een whitepaper over ‘High Assurance Access Control’ gepubliceerd, waarin wordt uitgelegd hoe gevoelige gegevens op het gebied van fysieke security beter intern kunnen worden beschermd. Ook is er een whitepaper over NIS2, waarin de achtergrond en implicaties van de richtlijn worden toegelicht. Van Nisselrooij en Verheul willen de Genetec partners helpen dit verhaal over te brengen.

SaaS en hybride cloud

Een andere ontwikkeling is de verschuiving naar SaaS en hybride cloud. Van Nisselrooij ziet dat terug in het aantal aanbestedingen: “Meer dan de helft van de uitvragen die wij zien, gaat inmiddels over SaaS of hybride cloud. Organisaties willen ontzorgd worden en verzekerd zijn van actuele beveiliging.”

Volgens hem speelt niet alleen de kostenstructuur — van investeringskosten naar operationele kosten — een rol, maar ook het gemak van actuele updates en patches. “Sommige sectoren, zoals de zorg, kiezen hier nadrukkelijk voor vanwege de noodzaak om continu op een hoog niveau beveiligd te zijn.”

Hulp en expertise beschikbaar

De transitie richting NIS2-compliance en SaaS-oplossingen vraagt veel expertise. Van Nisselrooij merkt dat partners nog weleens zoekende zijn naar hoe zij klanten hierin kunnen begeleiden. “Onbekend maakt onbemind: het onderwerp kan als ingewikkeld worden ervaren. Maar het is belangrijk om het gesprek met klanten wel aan te gaan en hen te ondersteunen bij het maken van een goede risico-inventarisatie en het bepalen van het juiste pakket maatregelen.”

Volgens Verheul kunnen partners daarbij ook gebruikmaken van bestaande kennis en expertise in de markt. “Het helpt om actuele whitepapers en workshops te volgen, zodat je weet wat de mogelijkheden zijn en hoe je die kunt vertalen naar de situatie van de klant. Zo kun je klanten beter ondersteunen bij de transitie naar een veilige en toekomstbestendige omgeving.”

Benieuwd naar de whitepaper van Genetec over fysieke beveiliging en NIS2?
Download ‘m hier.

Er zijn maar weinig werknemers die iedere dag naar kantoor komen om daar hun werk te doen. Veel mensen vinden het prettig om een of twee dagen per week niet naar kantoor te komen en om te werken vanuit huis. Dit hybride werken vraagt echter om goede voorzieningen en een andere werkhouding. Wil je als werkgever het hybride werken goed laten verlopen, dan moet je een aantal aanpassingen doorvoeren. In dit artikel laten we je zien hoe je het thuiswerken van je teamleden zo goed mogelijk kunt faciliteren. 

Zorg dat je in de cloud werkt

Het idee van thuiswerken is dat je het werk dat je normaliter op kantoor deed, nu thuis kunt doen. Dat vraagt om beschikbaarheid van het werk op het thuiskantoor. Dit regel je door in de cloud te werken. Door alle bestanden in de cloud op te slaan, kun je deze ook overal ter wereld bekijken en bewerken. Wil je het samenwerken bevorderen, zorg er dan voor dat al je medewerkers in dezelfde cloud werken. Daardoor kunnen bestanden eenvoudig uitgewisseld worden zonder dat je bang hoeft te zijn dat de ene persoon de bestanden van de andere persoon niet kan openen en bewerken. Door met een uniforme omgeving te werken, kun je je beveiliging ook beter regelen, daarover later meer. 

Faciliteer goede programma’s voor je medewerkers

Thuiswerken brengt flexibiliteit met zich mee, maar alleen wanneer je dit aanbiedt binnen duidelijke kaders. Zorg er daarom voor dat de basis van de online omgeving voor iedereen hetzelfde is. Dat doe je door bijvoorbeeld met Office 365 zakelijk te gaan werken. Dit pakket biedt een collectie van hoogwaardige programma’s waar negentig procent van de werknemers uitermate goed mee uit de voeten kan. Of je nu een rapport moet schrijven, of dat je de administratie bij moet houden; met het Office zakelijk 365 pakket is het allemaal mogelijk. Het voordeel van dit pakket is dat je mensen eenvoudig kunnen samenwerken in dezelfde bestanden en dat je werk altijd automatisch opgeslagen wordt waardoor je nooit werk kwijtraakt. Oudere versies blijven ook beschikbaar omdat je in het logboek kunt kijken wanneer iemand iets aangepast of gewijzigd heeft. Zo weet je zeker dat je constructief kunt werken en dat je geen tijd kwijt bent aan allerlei randzaken. 

Thuiswerken biedt meer flexibiliteit, maar vraagt meer discipline

Tot slot: thuiswerken biedt veel flexibiliteit, maar het vraagt ook om meer discipline van je mensen. Het toezicht valt namelijk weg waardoor je sneller geneigd bent om even je social media te controleren, of om even een appje te sturen wanneer je aan het werk bent. Wil je zorgen voor een betere focus, installeer dan apps waarmee je afleiding kunt blokkeren. Daarnaast is het ook verstandig om pauzes in te bouwen. Werk bijvoorbeeld ‘s ochtends een aantal uur, neem dan een pauze waarin je echt even iets anders gaat doen, en pak het werk dan weer op. Je zult merken dat je je beter kunt concentreren en dat je veel gedaan kunt krijgen op een dag. 

Tien jaar Dutch Data Center Association (DDA) werd donderdag gevierd in de Heineken Experience in Amsterdam. Managing Director Stijn Grove blikte terug op de begintijd. “Het idee om een brancheorganisatie voor datacenters op te richten, ontstond in een tijd waarin digitale infrastructuur nog geen vanzelfsprekend thema was op overheidsagenda’s.”

Tekst: Mels Dees

De organisatie richt zich vanaf de oprichting op drie pijlers: energie en duurzaamheid, onderwijs en werkgelegenheid, en de digitale economie. Grove benadrukte hoe belangrijk het was dat de sector destijds die focus koos. “Focus heeft ons veel gebracht. Vooral in het begin. Energie, onderwijs, economie – dat zijn de kerngebieden waarin we echt iets konden betekenen.”

Manager Public Affairs Laura Beukers, inmiddels vier jaar werkzaam voor DDA, ging tijdens het evenement in op het maatschappelijk debat over datacenters. Dat laaide in de afgelopen jaren op. “We moesten ineens veel meer uitleggen over thema’s als energiegebruik en waterverbruik.” Die uitleg werpt vruchten af, stelde Beukers. “Ministeries begrijpen nu beter wat we doen en waarom het belangrijk is voor de economie.”

Ministeries begrijpen nu beter wat we doen en waarom het belangrijk is voor de economie.

Het jaarlijks rapport State of the Dutch Data Centers, dat samen met onderzoeksbureau Pb7 wordt uitgebracht, is een concreet voorbeeld van die inspanning. “Dit jaar was het bijna 100 pagina’s,” vertelt Laura. “Het laat goed zien hoe de markt zich ontwikkelt. Dat onze bevindingen letterlijk worden overgenomen in overheidsdocumenten is het beste bewijs dat we impact hebben.”

Kickstart Europe als toonaangevende beurs

Een van de grootste publiekssuccessen van de DDA is het jaarlijkse event Kickstart Europe, dat inmiddels is uitgegroeid tot een van de belangrijkste Europese bijeenkomsten in de sector. Zoë Derksen, Manager Marketing, PR & Events, legde uit hoe bijzonder die groei is geweest. “In 2018 begonnen we met 250 mensen. Nu zitten we over de 2000. En het unieke is: het is een evenement vóór en dóór het netwerk.”

Ook op het gebied van duurzaamheid is er veel gebeurd. Erik Barentsen blikte terug op het eerste initiatief rond restwarmte. “In 2017 boden we onze warmte aan. Het idee was simpel: gebruik energie twee keer. Maar al snel ontdekten we dat het niet zo makkelijk was. Er moet ook een warmtevraag zijn. En daar liep het spaak. Die warmtevraag wordt niet voldoende gestimuleerd in Nederland. Het is frustrerend, want we hebben honderden megawatts beschikbaar aan restwarmte, maar het beleid loopt achter.”

Andrew van der Haar, verantwoordelijk voor onder meer de energie-efficiëntiemaatregelen, vulde aan: “Wat we hebben geleerd is dat we als sector al veel doen, maar dat het zichtbaar maken van die inspanningen cruciaal is. Samen met toezichthouders hebben we nu een werkbare methode ontwikkeld om die besparingen goed te rapporteren. Dat is echt een doorbraak.”

Het zichtbaar maken van onze inspanningen is cruciaal.

Het gesprek verschoof daarna naar onderwijs en werkgelegenheid. Van der Haar zag daar een groot gat dat gedicht moest worden. “Binnen het onderwijs was nauwelijks aandacht voor onze sector. Je had opleidingen voor ICT, programmeren, maar niets over datacenterbeheer, fysieke installaties, onderhoud. We hebben nu MBO-opleidingen opgezet, keuzevakken geaccrediteerd gekregen. Vorig jaar schreven we 206 certificaten uit. Dat is echt een verschil.”

Nederland staat stil

Toen het gesprek richting toekomst verschoof, stelde Kees Verhoeven, voormalig lid van de Tweede Kamer (D66), een centrale vraag: wat zijn de strategische keuzes die Nederland nu moet maken? Michiel Eielts, voorzitter van het bestuur van DDA, was duidelijk: “Als je kijkt naar AI, naar robotisering, naar digitalisering in brede zin, dan staat de wereld niet stil. Maar Nederland wél. En dat is zorgelijk. We moeten de randvoorwaarden creëren zodat we kunnen blijven innoveren. Dat vraagt om lef, beleid en samenwerking.”

We moeten naar de fase waar onze rol vanzelfsprekend is.

Managing Director Stijn Grove vulde aan: “Ik zie een positieve kans. We kunnen bijdragen aan het oplossen van netcongestie, we kunnen versnelling brengen in de energietransitie. Maar we moeten wél erkend worden als infrastructuur. Op dit moment zitten we nog te vaak in de uitlegfase. We moeten naar de fase waar onze rol vanzelfsprekend is.”

Zoals bekend is er in Nederland schaarste in stroomaansluitingen. Netcongestie zorgt inmiddels voor een wachtlijst van duizenden bedrijven die een aansluiting willen voor afname of juist levering van stroom. Er wordt de komende jaren daarom gewerkt aan verzwaring van het landelijke elektriciteitsnet. In de tussentijd worden er andere ­oplossingen uitgewerkt. Zoals in Zeeland, waar de grootste megabatterij van Nederland ­ruimte blijkt te kunnen creëren.

Volgens TenneT, beheerder van het landelijke hoogspanningsnet, zat het regionale stroomnet in Zeeland in 2023 al aan zijn max. Hierdoor kwamen nieuwe grootverbruikers van elektriciteit net als in andere provincies op een wachtlijst te staan. Dankzij een innovatieve samenwerking tussen netbeheerder TenneT, regionale netbeheerder Stedin en batterijbedrijf Lion Storage is er recent ruimte gecreëerd voor tientallen ondernemers, terwijl er van netverzwaring nog geen sprake is. Hoe kan dat en welk perspectief biedt de gevonden oplossing voor de nabije toekomst van andere ondernemers op de wachtlijst?

Grootste batterij

Lion Storage bouwt in Zeeland aan de grootste batterijopslag in ons land tot nu toe. Het gaat om een installatie van Megapack 2 XL, het industriële energieopslagsysteem van Tesla. De batterijen zijn in 2027 volledig operationeel en kunnen 1400 MWh laden en ontladen met een vermogen van 350 MW, meerdere keren per dag. De capaciteitswinst die Tennet in samenwerking met regio­nale netbeheerder Stedin hebben gevonden in samenwerking met Lion Storage, zit hem in de flexibiliteit van laden en ontladen.

Flexibele aansluiting

Aanvankelijk had Lion Storage een normaal stroomcontract voor 24/7 toegang tot het net. In overleg is dit omgezet naar een tijdsduurgebonden contract. In dit zogenoemde flexcontract is vastgelegd dat Lion Storage voor 85% van de dag gegarandeerde toegang tot het net heeft. Deze contractvorm maakt het mogelijk om netcapaciteit vrij te maken. Door alleen op gunstige momenten te laden of te ontladen, voorkomt de batterij belasting van het net tijdens spitsuur en wordt ruimte gecreëerd voor andere gebruikers. In ruil voor het flexibele contract krijgt Lion Storage een korting op de nettarieven.

In ruil voor het flexibele contract krijgt Lion Storage een korting op de nettarieven.

Toewijzing van capaciteit

Door deze nieuwe afspraak tussen genoemde partijen komt er al voor komende zomer 350 megawatt aan netcapaciteit vrij. Die capaciteit wordt slechts deels toegewezen aan bedrijven op de wachtlijst: 70 megawatt, genoeg voor enkele tientallen mkb-bedrijven. Eugène Baijings, program manager congestion management bij Tennet, legt uit hoe daartoe is besloten. “De toewijzing gebeurt op basis van volgorde op de wachtlijst, maar ook het zogeheten ‘prioriteringskader’ speelt een rol.

Bedrijven die helpen om de netcongestie te verminderen, zoals andere batterijbedrijven, krijgen voorrang.  Daarnaast wordt een deel gereserveerd voor organisaties die zorgen voor veiligheid, zoals ziekenhuizen en hulpdiensten. Ook aanvragers in de categorie ‘basisbehoeften’, zoals scholen en woonwijken, behoren tot de groepen met prioriteit.”

Bedrijven die helpen om de netcongestie te verminderen, zoals andere batterijbedrijven, krijgen voorrang.

Innovatieve stap

Misschien lijkt 70 megawatt ruimte op het stroomnet niet zo veel gezien de lange wachtlijst met bedrijven, maar de partners in dit traject zijn toch heel ­enthousiast over wat zij zien als een innovatieve stap. Zo zegt TenneT bij monde van Robert Kuik, directeur netplanning, in een reactie op de website van de netbeheerder dat er sprake is van een veelbelovende oplossing. “Dit is de eerste keer dat we via deze nieuwe contractvorm ruimte voor klanten op de wachtlijst creëren. Dat smaakt naar meer.”

Jeroen Althoff, CTO van Lion ­Storage, ziet zijn flexibele stroomcontract als voorbeeld van hoe batterijen kunnen bijdragen aan een slimmer en toekomstbestendig energiesysteem. “Door flexibel om te gaan met onze toegang tot het elektriciteitsnet ontstaat er ruimte voor andere ondernemers in Zeeland.”

Door flexibel om te gaan met onze toegang tot het elektriciteitsnet ontstaat er ruimte voor andere ondernemers.

Zeeland als proeftuin

De totale aanvraag van ondernemers op de wachtlijst in Zeeland bedraagt momenteel ruim 2000 megawatt voor meer dan 300 bedrijven. Er is dus alleen al in deze provincie nog een lange weg te gaan, maar Zeeland geldt door de afspraken met Lion Storage nu wel als proeftuin voor de rest van Nederland. Er wordt door TenneT dan ook druk gesproken met andere partijen over flexibilisering van contracten voor toegang tot het stroomnet.

Baijings: “Er is zeker potentieel om langs deze weg extra ruimte op het net te creëren. Vooral partijen die met batterijen werken zijn hiervoor geschikt. Het vergt wel een omschakeling in denken bij de betrokken bedrijven, omdat zij hun continu-toegang opgeven. Hoeveel ruimte dit precies kan opleveren is dan ook lastig in te schatten omdat we afhankelijk zijn van de bereidheid van partijen. Toch denk ik dat flexibilisering van contracten op de langere termijn structureel kan bijdragen aan het oplossen van netcongestie.”

Flexibilisering van contracten op de langere termijn kan structureel bijdragen aan het oplossen van netcongestie.

Toekomstperspectief

Baijings weet uiteraard dat flexibele toegang van grootgebruikers tot het stroomnet bijdraagt aan een oplossing, maar dat er nog veel meer nodig is om Nederland van het stroomslot te halen. Wat zijn de andere oplossingen waaraan volgens hem landelijk wordt gewerkt? “Wij bekijken alle mogelijkheden voor structurele netverzwaringen, waarvoor miljarden worden geïnvesteerd. Dergelijke uitbreidingen kosten helaas veel tijd door onder andere lange vergunningsprocedures en personeelstekorten. Samen met het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) hebben we recent wel een pakket maatregelen samen­gesteld om de benodigde procedures te versnellen. De overige oplossingen liggen in flexibele omgang met het verbruik en opwekken van stroom, het verplaatsen van verbruik naar momenten met meer ruimte op het net en het inzetten van lokale stroom­opslag achter de meter.”

De cloud contact center-markt in Nederland staat aan de vooravond van stevige groei. Volgens onderzoek van Evolve IP en Cavell Group zal de omzet de komende jaren stijgen van 50 miljoen dollar naar bijna 80 miljoen dollar in 2028. Daarbij speelt AI een steeds grotere rol, al blijft de menselijke interactie onmisbaar.

De invloed van AI op klant­contact groeit snel, maar volgens Finbarr Begley, Customer Experience-analist bij Cavell, hoeven contact center-medewerkers zich geen zorgen te maken over massaal baanverlies. “Er wordt vaak gevreesd voor een doem­scenario waarin AI alle agenten overbodig maakt, maar de werkelijkheid ligt genuanceerder,” zegt Begley.

Er wordt vaak gevreesd voor een doem­scenario, maar de werkelijkheid ligt genuanceerder.

Hij voorspelt zelfs een lichte stijging van het aantal agenten, van net onder de 176.000 nu naar bijna 186.000 in 2028. “De vraag naar cloudgebaseerde functies neemt toe, mede door de verdere verschuiving van on-premise naar hybride modellen.”

Begley benadrukt dat de rol van AI sterk afhangt van het type interactie. “Klanten geven de voorkeur aan een menselijke gesprekspartner bij klachten of complexe vragen. Tegelijkertijd ondersteunt AI agents steeds vaker, bijvoorbeeld bij administratieve taken of het analyseren van klant-vragen.”

AI als assistent, niet als vervanger

De verwachtingen van consumenten veranderen razendsnel. Volgens Begley kijken klanten naar tools als ChatGPT en vragen zich af waarom hun klantenservice niet net zo slim en snel reageert. “Bedrijven moeten manieren vinden om AI slim in te zetten, zodat de klantbeleving juist verbetert in plaats van verslechtert,” stelt hij.

AI maakt contact center slimmer, niet mensloos.

AI komt nu vooral tot zijn recht in sentimentanalyse, intentiedetectie en data-analyse. Toch bestaat er nog veel terughoudendheid om klantinteracties volledig aan machines over te laten. “Vertrouwen is een sleutelbegrip,” aldus Begley. “Klanten willen menselijke connectie blijven voelen. AI kan de interactie ondersteunen en verrijken, maar niet vervangen.”

Cloud contact centers nemen een vlucht

De cijfers van Cavell onderschrijven een bredere trend: steeds meer organisaties stappen over naar cloudgebaseerde contact center-oplossingen (CCaaS). Waar traditioneel veel bedrijven hun klantcontactsystemen in eigen beheer hadden, kiezen ze nu vaker voor schaalbare, flexibele platforms in de cloud.

“Cloud biedt bedrijven de mogelijkheid om sneller te innoveren, ­nieuwe kanalen toe te voegen en beter in te spelen op veranderende klant­verwachtingen,” legt Begley uit. “Bovendien maken cloud­oplossingen integratie met AI en data-analyse veel eenvoudiger.”

Cloud­oplossingen maken integratie met AI en data-analyse veel eenvoudiger.

Intelligente experience center

De volgende stap in de evolutie van klantcontact is volgens Cavell de opkomst van het ‘intelligent experience center’. Dat gaat verder dan traditionele contact centers: Unified Communications, CRM, data­management en andere diensten worden geïntegreerd in één ­totaalervaring rondom de klant.

In deze aanpak draait alles om personalisatie en proactiviteit. Denk aan systemen die automatisch voorspellen waarom een klant belt, of realtime suggesties geven aan agents voor betere dienstverlening.

Groeikansen voor partners

Deze ontwikkelingen bieden volop kansen voor partners en resellers. Eric Fronik, Sales Director bij Evolve IP, ziet vooral in het segment tot 250 seats een aantrekkelijke groeimarkt. “Er zit een natuurlijk gat in de markt,” zegt hij. “Resellers ­kunnen zich onderscheiden door CCaaS toe te voegen aan hun traditionele UC-portfolio. Op veel plekken ­wereldwijd ligt de CCaaS-penetratie daar nu nog maar op 11%.”

Resellers ­kunnen zich onderscheiden door CCaaS toe te voegen aan hun traditionele UC-portfolio.

Volgens Fronik is het juist in het mkb dat de behoefte aan flexibele, schaalbare en betaalbare klant­contactoplossingen sterk toeneemt. “Bedrijven zoeken partners die hen kunnen begeleiden in de transitie naar een modern, toekomstbestendig contact center. Met de juiste oplossingen en ondersteuning ­kunnen resellers daar echt het verschil ­maken.”

Strategische samenwerking met Cavell

Evolve IP heeft bewust geïnvesteerd in marktonderzoek met Cavell om partners beter te kunnen ondersteunen. “We willen onze partners niet alleen oplossingen bieden, maar ook inzichten waarmee ze hun eigen groeikansen kunnen benutten,” zegt Fronik. “De resultaten helpen ons bij het ontwikkelen van technologie die aansluit op de ­wensen van gebruikers en partners.”

We willen onze partners niet alleen oplossingen bieden, maar ook inzichten.

De samenwerking met Cavell biedt Evolve IP volgens Fronik waardevolle inzichten in markttrends en klantverwachtingen. “Zo kunnen we sneller inspelen op veranderingen en onze partners helpen om hun klanten nóg beter te bedienen.”

De toekomst van klantcontact

Hoewel AI steeds krachtiger wordt, gelooft Evolve IP niet in een volledig geautomatiseerd klantcontact. “AI gaat de industrie niet over­nemen, maar wel verrijken,” benadrukt Fronik. “De kracht zit in de combinatie van menselijke empathie en technologische ondersteuning. Zo creëren we samen een klantbeleving die persoonlijker, sneller en effectiever is dan ooit tevoren.”

AI gaat de industrie niet over­nemen, maar wel verrijken.

De Nederlandse value added distributeur Alcadis gaat de glasvezeltechnologie van Nokia distribueren in de Benelux. Daarbij worden de glasvezeloplossingen gecombineerd met draadloze netwerkoplossingen van RUCKUS, gericht op partners die actief zijn in het mkb en mkb+.

De samenwerking richt zich op Optical LAN, een netwerkarchitectuur waarbij glasvezel direct tot aan de eindgebruiker wordt doorgetrokken. Hierdoor zijn minder actieve netwerkcomponenten nodig tussen de centrale infrastructuur en de werkplekken, wat onder meer resulteert in minder energieverbruik en een vereenvoudigde bekabelingsstructuur.

“Traditionele netwerken zijn vaak gebaseerd op koperbekabeling, die niet meer voldoet aan de eisen van moderne toepassingen,” zegt Ana Pesovic, verantwoordelijk voor marketing van enterprise-oplossingen bij Nokia. “Fiber biedt hogere snelheden en een veel langere levensduur. Een infrastructuur op basis van glasvezel kan decennialang mee zonder grote aanpassingen.” Volgens Pesovic zijn duurzaamheid en energie-efficiëntie belangrijke motieven om over te stappen. Uit diverse onderzoeken blijkt dat het gebruik van Optical LAN, afhankelijk van de configuratie, kan leiden tot een energiebesparing tussen de 40 en 70 procent ten opzichte van traditionele netwerken.

Ana Pesovic

Verschuiving naar Wi-Fi 7

De timing van de introductie sluit aan bij technologische ontwikkelingen. Veel organisaties bereiden zich voor op de overstap naar Wi-Fi 7, dat hogere datasnelheden en lagere latency mogelijk maakt. “Dat vraagt om een backhaul-infrastructuur die deze hogere capaciteiten kan ondersteunen,” zegt Bart van Vliet, Business Development Manager bij Alcadis. “De bestaande bekabeling is daar vaak niet op berekend. Bij vervanging is het logisch te kiezen voor een oplossing die toekomstvast is.”

De glasvezeloplossingen van Nokia worden gecombineerd met de wifi-infrastructuren van RUCKUS. Beide oplossingen zijn via een centrale beheeromgeving aan te sturen. Volgens Pesovic levert dit voordelen op in beheer en onderhoud, zeker voor dienstverleners die meerdere klantomgevingen beheren. “Het gaat niet alleen om draadloos of bedraad,” zegt Pesovic. “Beide technologieën vullen elkaar aan. Ook in een draadloze wereld blijft glasvezel essentieel voor de backbone van het netwerk.”

Internationale ervaring met glasvezeltechnologie

Nokia heeft wereldwijd ervaring met de implementatie van glasvezeltechnologie in uiteenlopende sectoren. Pesovic noemt onder andere luchthavens, hotelketens en onderwijsinstellingen als voorbeelden. “We zien toepassingen variërend van grote luchthavens zoals Changi in Singapore tot onderwijsinstellingen zoals St. Mary’s School in Cambridge.”

Hoewel de voorbeelden vaak grootschalige projecten betreffen, benadrukt Alcadis dat Optical LAN ook interessant is voor kleinere omgevingen. “In Nederland hebben we veel gebouwen van beperkte omvang, zoals scholen, zorginstellingen en kleinere hotels,” zegt Van Vliet. “Juist daar kan de eenvoudige aanleg en het lagere energieverbruik van fiber een groot verschil maken.”

Pesovic vult aan dat ook in kleinere netwerken de voordelen zichtbaar zijn. “De investeringen zijn misschien minder spectaculair, maar de baten in energie, onderhoud en duurzaamheid zijn er niet minder om.”

Bart van Vliet

Rol van Alcadis

Alcadis treedt op als distributeur en biedt ondersteuning aan partners bij ontwerp, implementatie en beheer van de oplossingen. Daarbij richt het bedrijf zich specifiek op msp’s en system integrators in het mkb en mkb+. “Onze rol gaat verder dan alleen distributie,” legt Van Vliet uit. “We ondersteunen partners technisch en commercieel en zorgen dat zij de technologie kunnen vertalen naar de behoeften van hun klanten.”

Volgens Van Vliet past de uitbreiding van het portfolio met fiber goed bij de ontwikkelingen die Alcadis de afgelopen jaren heeft doorgemaakt. “We zijn begonnen met draadloze netwerken en hebben dat stapsgewijs uitgebreid met IoT- en private 5G-oplossingen. Nu voegen we daar een glasvezelcomponent aan toe, waarmee we partners nog beter willen ondersteunen bij de inrichting van complete netwerkarchitecturen.”

Bewustwording vergroten

Een belangrijk aandachtspunt is volgens beide partijen het vergroten van de bekendheid van glasvezeltechnologie. “Veel organisaties zijn nog gewend aan de traditionele manier van netwerkopbouw,” zegt Pesovic. “De voordelen van fiber zijn bekend in de telecomwereld, maar binnen bedrijfsnetwerken is de adoptie pas de laatste jaren op gang gekomen.”

Alcadis ziet het als taak om partners te helpen bij het uitleggen van de voordelen aan eindklanten. “Er is vaak nog veel onwetendheid,” zegt Van Vliet. “Wij helpen partners om die vertaalslag te maken, onder andere met trainingen, technische ondersteuning en concrete voorbeelden uit de praktijk.”

Hoewel grotere projecten grotere kostenbesparingen opleveren, is de technologie volgens Pesovic ook geschikt voor kleinere implementaties. “Zelfs in een kantooromgeving met enkele tientallen werkplekken kunnen de voordelen in beheer en energieverbruik al merkbaar zijn,” stelt ze.

Van Vliet sluit zich daarbij aan. “In Nederland en België zijn veel gebouwen niet megagroot. Dat betekent dat we juist moeten benadrukken dat Optical LAN ook kosteneffectief kan zijn voor kleinere ondernemingen en instellingen.”

Verwachtingen

De samenwerking tussen Alcadis en Nokia is inmiddels gestart. De komende tijd zullen de eerste implementaties worden uitgerold. Zowel Alcadis als Nokia verwachten dat de combinatie van glasvezel en draadloze technologieën partners nieuwe kansen biedt om hun klanten duurzamere en toekomstvaste netwerkoplossingen te bieden. “Met de focus op duurzaamheid, eenvoud in beheer en de vraag naar hogere netwerksnelheden, past deze technologie uitstekend bij de behoeften van vandaag en morgen,” besluit Pesovic.

In 1999 veroverde de hond Aibo de wereld. Nu was Aibo geen gewone hond, maar een digitaal schepsel van Sony. Aibo is Japans voor ‘vriend’ of ‘partner’, en veel eigenaren, waaronder een marketingmanager van Tech Data, maakten er begin deze eeuw de blits mee.

Veel kon de hond niet, en die hele digitale hondenhype was ik eerlijk gezegd vergeten. Maar tijdens het Mobile World Congres in Barcelona waren ze toch ineens weer redelijk aanwezig.

Dat is wellicht niet zo gek, gezien de ‘intelligentie’ die fabrikanten inmiddels inbouwen in robotmaaiers en -stofzuigers. Zo werd ik eerder dit jaar uitgenodigd door de Chinese fabrikant Dreame, die dergelijke huishoudelijke ondersteuning in digitale uitvoering bouwt. Een Siri-achtige interface zorgt voor communicatie met de stofzuiger (waardoor het ding waarschijnlijk beter luistert dan de gemiddelde ‘traditionele’ hond). De robotmaaier weet tuinslangen en egels succesvol te omzeilen. En niet alleen dat: de apparaten houden hun omgeving goed in de gaten en dienen zo ook als bewakingssysteem. Ben je niet thuis, dan is op de smartphone het huis en de omgeving in de gaten te houden.

Als je dan als IT-journalist een dergelijke device bezig ziet, dan komt toch de vraag op hoe de security geregeld is bij de communicatie tussen gebruikers enerzijds en digitale robot, hond of grasmaaier anderzijds. Ofwel: wie beveiligt de beveiliger? Waar worden die video’s en spraakopnames opgeslagen? Een simpele vraag met een wat onduidelijk antwoord in het geval van de woordvoerder van Dreame: “Niet bij ons, maar op servers die we gebruiken,” meldt hij. De overdracht geschiedt end-to-end versleuteld.

Wie beveiligt de beveiliger?

Die geruststelling klinkt mooi, maar in een wereld waar AI-systemen constant ‘bijleren’ en datasets steeds verder groeien, blijft de vraag: wie heeft echt toegang? Hoe krijgen de apparaten beveiligingsupdates (als ze die al krijgen) en hoe lastig is het om toegang te krijgen tot de stofzuiger in een directieruimte, zodat gesprekken kunnen worden afgeluisterd?

In verschillende kranten verschijnt dagelijks de strip Single. De laatste weken gaan de afleveringen regelmatig over een personage dat een robotstofzuiger in huis haalde, er tegen praat, er min of meer verliefd op wordt, maar het ding ook teleurgesteld van diefstal beschuldigt na het opzuigen van een gouden ring.

Ze zijn niet te vertrouwen, die digitale vrienden.

In 2025 viert de Dutch Data Center Association (DDA) haar 10-jarig jubileum – een mijlpaal die de groei en professionalisering van de Nederlandse datacentersector onderstreept. In de mei-editie van ChannelConnect staan we hier samen met de organisatie bij stil via een uitgebreide jubileumspecial. Naast de reguliere verzending zijn het magazine en de jubileumspecial ook op prominente wijze aanwezig tijdens het 10-jarig jubileumfeest op 19 juni van de DDA.

Ook een felicitatie plaatsen? Reservering voor deelname kan tot en met vrijdag 25 april.

Sinds de oprichting heeft DDA zich ingezet om datacenters te verbinden en de sector te laten groeien op een verantwoorde en duurzame manier. Met deze jubileumspecial in ChannelConnect blikken we samen met onder andere DDA-directeur Stijn Grove terug op een decennium van impact. Vanzelfsprekend kijken we ook vooruit naar de toekomst van een sector die essentieel is voor de digitale economie.

De DDA krijgt namens ons een tweepagina interview cadeau om aandacht te besteden aan deze mooie mijlpaal en hopen deze uit te mogen breiden tot een complete jubileumspecial aan de hand van felicitaties vanuit de leden & partners. Zie als voorbeeld de 100 jaar NLdigital Jubileum Special die wij eerder hebben gerealiseerd.

Tegenover elke felicitatie-advertentie zetten wij een extra redactionele pagina (t.w.v. 2.000 euro) in voor de DDA. Los van zichtbaarheid in het meinummer is dit dus ook een mooi gebaar richting de DDA en levert hen een extra redactiepagina om breder stil te staan bij het jubileum en de plannen & ambities.

Deelname kan al met een 1/3e felicitatie. Hieronder vind je alle opties voor deelname in de DDA Jubileum Special op een rijtje:

Opties deelname DDA Jubileum Special:

• 1/3e felicitatie-advertentie: €850
• 1/1 felicitatie-advertentie: €1.500
• 2/1 felicitatie-advertentie: €2.500

Los van de optie voor deelname met een felicitatie rondom het jubileum, is er ook de mogelijkheid om met een eigen interview deel te nemen binnen de algemene redactionele schil of binnen het kader van het thema Duurzaamheid in IT. Verder vind je in deze editie de terugkerende thema’s Security, Telecom en Datacenter & Cloud.

Reservering voor deelname in deze editie kan t/m 25 april. Wees er op tijd bij om jouw positie in dit nummer te reserveren.

De opkomst van FttH (Fiber to the Home) op bedrijventerreinen biedt interessante mogelijkheden voor bedrijven die op zoek zijn naar betaalbare ‘glasvezel’ internetverbindingen. Met lagere aanlegkosten en een aantrekkelijk prijskaartje lijkt dit een uitkomst, vooral voor kleinere mkb-bedrijven en zzp’ers.

Maar de opkomst van deze voordeligere vorm van connectiviteit brengt ook serieuze risico’s met zich mee voor het Nederlandse bedrijfsleven. Veiligheid, stabiliteit, continuïteit en samenwerking staan op het spel. Dit opiniestuk belicht niet alleen de voordelen en uitdagingen van FttH op bedrijventerreinen, maar ook hoe samenwerking en regulering een duurzame oplossing kunnen bieden.

Voordelen van FttH

FttH heeft zeker zijn voordelen. De lage kosten van aanleg maken glasvezel toegankelijker met lagere abonnementskosten, vooral voor kleine ondernemingen die niet de middelen hebben om te investeren in vaak duurdere zakelijke oplossingen zoals FttO (Fiber to the Office). Voor bedrijven met beperkte digitale behoeften kan FttH een prima oplossing zijn. Denk bijvoorbeeld aan zzp’ers of kleine mkb bedrijven, waar de prijs vaak belangrijker is dan de stabiliteit van de verbinding.

Daarnaast draagt FttH bij aan de verdere digitalisering van Nederland. Door een breed scala aan bedrijven toegang te bieden tot snel internet, wordt een solide basis gelegd voor economische groei en innovatie.

De schaduwzijde van goedkope aanleg

De huidige manier waarop FttH wordt aangelegd, zorgt echter voor serieuze problemen. In een poging de kosten laag te houden, wordt er vaak bezuinigd op de ‘aanlegmethode’ wat onder andere ten koste gaat van de kwaliteit. Kabels worden bijvoorbeeld ondiep geplaatst – op 30 cm in plaats van de gebruikelijke 60 cm. Dit verhoogt het risico op graafschades. Met gemiddeld 75 graafincidenten per dag in Nederland aan datatransport is het belangrijk om zorgvuldig draagt de manier van aanleg.

De druk op aannemers van uit de markt, of de interne druk die ze zelf opleggen om snel en goedkoop te werken leidt tot uitdagingen. De krapte op de arbeidsmarkt eist zijn tol doordat aannemers gebruik gaan maken van arbeidsmigranten. Hoewel sommige projecten resulteren in situaties waarin regels en afspraken worden genegeerd, is het belangrijk om te erkennen dat niet alle aannemers hierin tekortschieten. Veel bedrijven die betrokken zijn in de aanleg, zowel de aannemer als netbeheerder streven juist naar kwaliteit en werken binnen de geldende normen. Toch zijn er gevallen bekend dat dit niet gebeurt of medewerkers onder hoge druk moeten werken. Vaak is er bij arbeidsmigranten vanwege een taalbarrière vaak miscommunicatie, met alle gevolgen van dien. Er worden binnen de hele sector actief gewerkt om de mensen de juiste tools te geven om goed werkt te leveren, want dat draagt bij aan in kundige opgeleide vakmensen.

De FCA is daarom ook de Fiber Academy gestart om alle medewerkers die werkzaam zijn in de Fiber industrie van de benodigde basis te voorzien in september 2025 zal deze beschikbaar zijn voor de hele sector.

Technische beperkingen van FttH

Naast de gevolgen van de aanlegmethodiek heeft FttH ook technische beperkingen. Veel zakelijke netwerken in Nederland worden aangelegd met Point-to-Pointtechnologie, waarbij elke gebruiker een eigen glasvezelverbinding heeft. FttH maakt daarentegen vaak gebruik van GPON (Gigabit Passive Optical Network), waarbij meerdere gebruikers dezelfde glasvezel delen. Hoewel dit kostenbesparend werkt, kan het leiden tot lagere prestaties en beperkingen in beschikbare diensten.

Een ander risico van GPON is de beveiliging. Het gedeelde karakter van deze technologie brengt risico’s met zich mee, omdat gegevens van meerdere gebruikers over dezelfde glasvezel worden getransporteerd. Hoewel encryptie een belangrijke veiligheidsmaatregel is, blijft er een kans bestaan op datalekken door technisch vaardige individuen. Voor bedrijven die werken met gevoelige gegevens is dit een serieuze overweging.

Ook biedt FttH doorgaans minder mogelijkheden voor redundantie. Bedrijven die denken dat een tweede FttH-verbinding voldoende back-up en zekerheid biedt, realiseren zich vaak niet dat beide verbindingen via hetzelfde tracé lopen. Dit maakt ze kwetsbaar voor dezelfde graafschades. Dit benadrukt het belang van fysiek gescheiden verbindingen, zoals die vaak worden aangeboden door FttO-aanbieders.

Samenwerking en regulering

Een duurzame oplossing ligt in betere samenwerking binnen de sector. De Fiber Carrier Association (FCA) is een groot voorstander van open-acces modellen, waarbij meerdere partijen gebruik kunnen maken van dezelfde infrastructuur. Dit voorkomt dat bedrijventerreinen overspoeld worden met parallelle netwerken, minimaliseert graafwerkzaamheden en draagt bij aan een efficiëntere benutting van middelen.

Ook lokale overheden kunnen een verbindende rol spelen. Door een coördinerende rol te spelen, kunnen zij bijdragen aan een toekomstbestendige infrastructuur. De FCA heeft een aanzet gedaan om te inventariseren op welke terreinen glasvezel al beschikbaar is op www.fibercarriers.nl/bedrijventerreinen.

Betere harmonisatie van lokale regelgeving en toezicht zijn eveneens cruciaal. Meldingen van misstanden – zoals schade aan infrastructuur, slecht uitgevoerde graafwerkzaamheden of arbeidsomstandigheden die niet voldoen aan de Nederlandse normen – moeten sneller worden opgevolgd door instanties zoals de Rijksdienst voor Digitale Infrastructuur (RDI). Dit vergroot het vertrouwen in de sector en voorkomt verdere escalaties.

De juiste keuze maken

Voor bedrijven op bedrijventerreinen is het essentieel om weloverwogen keuzes te maken als het gaat om internetverbindingen. Dit zijn enkele praktische tips:

• Laat je goed informeren: Kijk niet alleen naar snelheid en kosten, maar ook naar SLA’s, netwerkarchitectuur en technische mogelijkheden en beperkingen.
• Kies op maat: Voor zzp’ers en kleine mkb’ers met beperkte eisen kan FttH een prima keuze zijn. Bedrijven met kritieke processen zijn beter af met een zakelijke FttO-verbinding.
• Investeer in redundantie: Kies voor fysiek gescheiden verbindingen en overweeg back-upoplossingen, boven op de fysiek gescheiden verbinding.
• Herken beperkingen van mobiele netwerken: 5G back-up kan geschikt zijn als noodoplossing, maar wees je bewust van de beperkingen in datavolume en snelheid.
• Maak een maatschappelijk verantwoorde keuze: Kies voor aanbieders en aannemers die zich houden aan ethische arbeidsvoorwaarden en milieuvriendelijke aanlegpraktijken.

Conclusie

FttH heeft een rol te spelen bij het toegankelijk maken van glasvezel voor kleine bedrijven, maar de huidige aanpak brengt te veel risico’s met zich mee. Het creëert onnodige kwetsbaarheden. Door samenwerking, en een meer faciliterende rol van lokale overheden kunnen bedrijventerreinen profiteren van zowel betaalbaarheid als betrouwbaarheid. Dit vraagt om betere coördinatie, naleving van afspraken. Alleen door deze punten aan te pakken, kunnen we zorgen voor een toekomstbestendige infrastructuur die aansluit bij de behoeften van alle ondernemers.

Ook dit jaar presenteerde de Chinese fabrikant Huawei zich tijdens het Mobile World Congress zich in een door hen volledig afgehuurde beurshal – met een eigen tuin om te lunchen en te netwerken.

Dat deel van de stand was overigens, net als het gebied dat onder meer de AI-ontwikkelingen presenteerde, alleen voor genodigden, waaronder ChannelConnect, beschikbaar (lees er hier over). Het voorste deel van de gigantische presentatieruimte, met vooral consumentenproducten, mochten alle bezoekers bekijken. En dat deed men massaal: Huawei is duidelijk terug op de Europese markt. Dat bleek wel uit het feit dat de Spaanse koning Felipe VI vol belangstelling het topmodel in de smartphone-serie ter hand nam.Naast smartphones en tablets presenteerde Huawei, net als andere fabrikanten, een uitgebreide range aan wearables. “Zoals jullie kunnen zien, staan we hier voor de consumentenstand. Dit is dé plek waar je de nieuwste smartphones, tablets en wearables kunt vinden. Hij gebaarde naar de verschillende producten op de tafels.

De moderator van de rondleiding liet echter als eerste de MatePad Pro zien. Dit model, met een 13.2 inch display, heeft een bijzonder scherm. “Het gaat om een paper-mat display, wat betekent dat je buiten kunt werken zonder last te hebben van reflecties.” Het geheim zit in microscopisch kleine gaatjes in het scherm die lichtreflecties voorkomen. “Hierdoor wordt 99% van de schittering geëlimineerd!”

Tri-fold smartphone

Maar al snel was het tijd het device te tonen waar Koninklijke Hoogheid Felipe met verbazing naar keek, wat overigens ook gold voor Jen-Hsun (Jensen) Huang, de CEO van Nvidia. Dat betreft de Mate X-T. Het is volgens de rondleiding niet zomaar een smartphone, maar volgens Huawei de allereerste tri-fold smartphone ter wereld. Als de telefoon gesloten is, lijkt het een gewone en niet al te dikke mobiele telefoon. “Vouw je hem één keer open, dan is het een opvouwbare smartphone – zoals die al langer op de markt zijn bij verschillende fabrikanten. . Maar als je hem nóg een keer openvouwt krijg je een scherm dat bijna net zo groot is als een kleine tablet en daarbij nauwelijks dikker dan de connectoraansluiting.

HarmonyOS in China

In China draait het toestel HarmonyOS. Maar buiten China zal het een versie van open Android hebben.” De “miljoen-dollar-vraag” daarbij was of het device ook naar Europa zal komen. “Vooralsnog wordt hij alleen in China uitgerold, maar we kunnen on voorstellen dat hij uiteindelijk naar Europa komt, misschien met wat aanpassingen,” luidde het wat kritische antwoord. Goedkoop is het speeltje niet: omgerekend komt de prijs uit op ongeveer €3.500.

Het meest verkochte product van Huawei in Nederland betreft de wearables. Op een tafel stond een grote range smartwatches in verschillende kleuren en materialen uitgestald, waaronder een prijzig exemplaar met een afwerking van goud (foto). “In tegenstelling tot sommige andere merken, geloven wij dat wearables niet alleen technische apparaten zijn, maar ook modeaccessoires,” was de verklaring voor het brede portfolio. “Daarom hebben we zoveel verschillende stijlen om uit te kiezen.” De nieuwste innovatie op dit gebeid betreft de Watch D2. Dit is de eerste en enige smartwatch die een medische bloeddrukmeting kan doen, door een ingebouwde ‘blaasbalg’ die het toestel zelf kan activeren om de bloeddruk te meten. “Het voordeel is dat je de hele dag door metingen krijgt, in plaats van alleen bij de dokter.”

In het laatste deel van de serie over MWC zullen we ingaan op de presentaties van de twee Duitse fabrikanten AVM en Lancom