Nederland blijft achter op het gebied van Generatieve AI en dreigt daarmee zijn positie als digitale koploper te verspelen. Dat blijkt uit onderzoek door Google naar de impact van Generatieve AI op de Nederlandse economie dat vandaag is gepubliceerd.

Het onderzoek onthult dat Generatieve AI de komende tien jaar tot 85 miljard euro aan het Bruto Binnenlands Product (BBP) kan toevoegen (+9%), maar alleen als Nederland nu investeert in educatie, innovatie en adoptie. Een vertraging van vijf jaar in de adoptie en ontwikkeling van generatieve AI kan de groei terugdringen naar €15-20 miljard (+2%).

In het rapport staat dat 67% van de werknemers in Nederland Generatieve AI zullen gebruiken als ondersteuning bij hun werk. Dat is een belangrijke reden dat Generatieve AI tot 85 miljard euro kan bijdragen aan het bruto binnenlands product, zegt onderzoeker Martin Thelle van Implement, dat het onderzoek uitvoerde. “Generatieve AI kan voor een boost in productiviteit zorgen, die in Nederland de afgelopen tien jaar aanzienlijk onder het OESO-gemiddelde lag. Tegelijkertijd komt er tijd vrij als herhalende taken geautomatiseerd worden. Die vrijgemaakte tijd kan vervolgens besteed worden aan mensenwerk dat meer waarde toevoegt.”

Productiviteitswinst mislopen

Het onderzoek laat echter zien dat Nederland begint weg te zakken op het gebied van AI en de winst in productiviteit daarmee dreigt mis te lopen. Volgens de onderzoekers beschikt Nederland over geweldige AI-experts en -onderzoekers, maar er zijn er simpelweg te weinig van. Verder staat het Nederlandse bedrijfsleven niet vooraan bij het ontwikkelen en toepassen van AI-applicaties.

Slechts 35% van de Nederlandse bedrijven zegt in de komende vijf jaar te investeren in AI-automatisering. Dat is aanzienlijk lager dan in België (46%), Denemarken (58%) en Luxemburg (59%). Verder verwachten minder bedrijven in Nederland dat Generatieve AI de productiviteit verhoogt (28%) ten opzichte van wederom België (37%), Denemarken (51%) en Luxemburg (58%). Dit patroon zet zich voort onder Nederlandse werknemers: 35% zegt nu of in de komende vijf jaar Generatieve AI te gebruiken, maar dat is lager dan in Denemarken (43%), Noorwegen (44%) en België (49%).

Innovatiekloof

Nederland behoort daarmee tot de middenmoot van de digitale koplopers in Europa, terwijl Europa zelf al te maken heeft met een kennis- en innovatiekloof ten opzichte van grootmachten als de Verenigde Staten. Recente beoordelingen van de Europese Commissie suggereren dat de EU aanzienlijk tekort zal schieten in haar AI-doelstellingen voor 2030.

Martijn Bertisen, Vice President van Google Nederland, benadrukt: “Nederland beschikt van oudsher over een uitstekende digitale infrastructuur, maar dreigt op het gebied van AI de boot te missen. Er zijn te weinig AI-experts, we beginnen achter te lopen op onderzoek en zien beperkte steun voor AI-startups. Nederland moet aansturen op een arbeidsmarkt die als vanzelfsprekend met AI kan werken. Google ziet een deel van de oplossing in meer samenwerking tussen de publieke en private sector om zo te investeren in kennis en omscholing.”

Constantijn van Oranje, Special Envoy van Techleap, aanjager van start-ups en scale-ups in Nederland: “Generatieve AI is net zo transformatief als het internet 20 jaar geleden. We zullen de impact ervan merken in alle sectoren van de economie en alle geledingen van de samenleving. We kunnen het ons niet permitteren om niet volop te investeren in de ontwikkeling en toepassing van deze technologie, zodat we ervan kunnen profiteren, maar ook enige richting kunnen geven aan en controle kunnen houden op hoe AI zich ontwikkelt.”

Het innovatie- en ondernemersklimaat staat onder druk in Nederland. Dit stelt een grote groep van bedrijven en kennisorganisaties. Zij uiten hun zorgen over de innovatiekracht en het verdienvermogen van Nederland in een brandbrief.

De overheid moet zich opstellen als een betrouwbare partner. ‘Voor innovatie heb je zekerheid nodig, en de Tweede Kamer dreigt beslissingen te nemen die het vertrouwen van het bedrijfsleven in de overheid gaat aantasten’, zegt directeur Lotte de Bruijn van NLdigital.

In de brandbrief, op initiatief van brancheorganisatie van de digitale sector NLdigital en ondernemersorganisatie van de technologische industrie FME, benadrukken zij en 29 ondertekenaars dat de overheid zich onvoldoende beseft dat op korte termijn actie nodig is. Theo Henrar, voorzitter van FME, onderstreept het belang van voorspelbaarheid: “De Tweede Kamer is bezig met kortetermijnpolitiek, ze zijn het innovatieklimaat van Nederland verder aan het slopen. Kijk naar de schrijnende voorbeelden; er wordt gegraaid ui het Nationaal Groeifonds en de 30%-regeling is versoberd. Wat de Kamer zich moet realiseren is dat er behoefte is aan stabiliteit en continuïteit voor het bedrijfsleven.”

Stijn Grove, Managing Director van de DDA: “De overheid geeft aan de digitale koploperspositie te willen behouden, om dit mogelijk te maken zijn investeringen in de digitale infrastructuur en datacentersector hard nodig. Datacenter projecten zijn tijd- en kapitaalintensief en zekerheid in beleid is essentieel voor Nederlandse investeringsklimaat.”

Nationaal Groeifonds

Aanleiding voor de brief is de onduidelijkheid die heerst over de doorgang van het Nationaal Groeifonds. In een recent debat van de Tweede Kamer heeft minister Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat – onder druk van de formerende partijen – toegezegd de vierde ronde van het Groeifonds enkele maanden uit te stellen. Met het Nationaal Groeifonds investeert het kabinet in projecten die bijdragen aan onder andere de digitalisering van de economie en de ontwikkeling van innovatieve technologie voor in de gezondheidszorg, het onderwijs en de energietransitie. Diverse bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties waren al aan het werk aan voorstellen. Zij staan klaar om met hun innovaties het verdienvermogen van Nederland te versterken, maar verkeren nu in grote onzekerheid.

Blijvende investeringen nodig

Lotte de Bruijn: ‘De afgelopen jaren zijn er veel stappen gezet om van Nederland een koploper te maken op het gebied van innovatie. Dit is van wezenlijk belang voor verschillende onderwerpen, zoals zorg en veiligheid. Als we de geldkraan van het Nationaal Groeifonds nu dichtdraaien, dan zijn veel inspanningen voor niets geweest.’ Ook heeft het gevolgen voor strategische afhankelijkheden van Nederland. “Je kunt niet klagen over dat wij steeds afhankelijker worden van het buitenland, onder andere op digitaal vlak, als we zelf de investeringen in kennis en innovatie inperken.”

Theo Henrar voegt daaraan toe: “Om in de toekomst onze zorg en politie te kunnen blijven betalen, moeten we blijven investeren in innovatie. Innovaties van ondernemers zijn nodig om maatschappelijke problemen op te lossen. De overheid geeft aan dit in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven te willen doen. Deze samenwerking wordt echter onder druk gezet door onduidelijk en onvoorspelbaar gedrag van diezelfde overheid. Snel duidelijkheid over het Groeifonds verminderd het afnemende vertrouwen van ondernemers in de overheid.”

De brief kan rekenen op brede steun. De brede coalitie bestaat uit:

• NLdigital
• FME
• VNO-NCW
• Federatie van technische universiteiten 4TU
• Topsector ICT
• Holland High Tech
• Future Network Services
• Maritiem Masterplan
• Quantum Delta NL
• TNO
• MARIN
• Materials innovation institute
• Brainport Development
• NXP
• KPN
• Thales
• Nokia
• Odido
• VodafoneZiggo
• GKN/Fokker
• Ericsson
• Airbus
• Nederland Maritiem Land
• Cyberveilig Nederland
• Netherlands Aerospace Group
• Netherlands Maritime Technology
• Dutch Data Center Association
• Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders
• Dutch Cloud Community
• CIO Platform
• Opleidingsfonds Arbeidsmarkt ICT

Dat grote beurzen, zoals de CES in Amerika of het Mobile World Congres (MWC) in Barcelona, vaak ver voor de troepen uitlopen is logisch. Men presenteert er immers innovaties die pas op termijn beschikbaar zijn voor eindgebruikers.

Zo waren devices die Wifi 7 ondersteunen tijdens MWC op bijna elke stand te zien. Dit terwijl de meeste consumenten nog een router in hun meterkast hebben die geschikt is voor Wifi 5. In korte tijd kwamen versie 6 en zelfs 6e van de draadloze technologie op de markt – en die zijn alweer verouderd.

5.5G als nieuwe standaard?

Aan de tussenfase die Wifi 6e vormde moesten we denken bij het bezoek aan de ‘aanwezigheid’ van Huawei in Barcelona. Aanwezigheid klinkt wellicht merkwaardig, maar omdat de Chinese fabrikant bijna de gehele Hal 1 had afgehuurd kon niet meer gesproken worden over een ‘stand’. Tijdens een rondleiding langs alle innovaties ging het vooral over 5.5G, als opvolger, of vervolmaking, van de mobiele technologie 5G. Is hier sprake van een nieuwe standaard voor mobiele communicatie, terwijl we in Nederland nog niet eens maximaal profiteren van 5G?

Dat is het niet, geeft ook Huawei eerlijk toe: het is een eigen benaming voor technologie die de kracht van 5G maximaal wil benutten. Het is marketing, maar wel met inhoud, voegde men er haastig aan toe. De leverancier wil in nauwe samenwerking met operators wereldwijd de grenzen van 5G opzoeken en waar mogelijk verleggen.

Zelfrijzende bestelwagen

Tijdens de beurs adresseerde Huawei een aantal projecten dat invulling geeft aan 5.5G. Uiteraard werd de aandacht van veel bezoekers getrokken door een zelfrijdende auto. Het wagentje rijdt al rond in verschillende Chinese steden en levert daar pakjes af. In de stad Shenzhen zou het vorig jaar gegaan zijn om 14 miljoen pakketten. Eenmaal aangekomen bij het adres kan de ontvanger, die vooraf is geattendeerd op het moment dat het wagentje arriveert, door middel van een code een luikje openen en zijn pakket pakken – of er een retourzending in stoppen.

Huawei bouwde niet zelf de complete wagen, maar leverde de benodigde technologie voor onder meer de navigatie: een snelle en betrouwbare mobiele dataverbinding en zeer nauwkeurige plaatsbepaling vallen binnen het streven van 5.5G. Downloadsnelheden tot 10 Gbps maken dit mogelijk. Ook gebruik van virtual reality en artificial intelligence zullen profiteren van fors hogere down- en upload-snelheden.

Duurzaamheid

Veel aandacht was er ook voor verduurzaming tijdens de beurs. Zo streeft Huawei ernaar ‘zero bytes, zero watt ’ mogelijk te maken. In andere woorden: als zenders of andere apparatuur niet gebruikt worden, bijvoorbeeld ’s nachts, dan moet ook de energieconsumptie teruggebracht worden. In het ideale geval gebruiken ze helemaal geen energie meer in deze slaapstand, maar dat doel is nog niet bereikt.

Aan andere stap in het besparen van energie vormt voor Huawei de inzet van passief IoT. Hierbij worden chips ingezet die energie halen uit het ontvangen radiosignaal. Het betreffende device kan met deze ‘geoogste’ energie functioneren. Het is te vergelijken met NFC (Near Field Communication), maar met een veel groter bereik, tot wel 20 meter. Zou je een condensator inbouwen (die opgewekte stroom kan opslaan en gebundeld kan terugleveren) dan is 100 meter zelfs haalbaar.

Drie op de tien (31%) supportmedewerkers ervaren alleen waardering wanneer ze een (technisch) probleem oplossen. Dit blijkt uit een peiling uitgevoerd door TOPdesk onder ruim tweehonderd supportmedewerkers.

Met het begrip supportmedewerker wordt iemand bedoelt die ervoor zorgt dat alle vragen en problemen die gerelateerd zijn aan ICT zo snel mogelijk worden opgelost en afgehandeld. Een ruime meerderheid van 74 procent van de supportmedewerkers ervaart een overbelasting van taken. Daarnaast vind 76 procent dat hun vakgebied onvoldoende waardering krijgt.

Naast de hoge werkdruk en gebrek aan erkenning worden supportmedewerkers geconfronteerd met belangrijke maatschappelijke verschuivingen, zoals de opkomst van AI. Twaalf procent van hen maakt zich zorgen over de toekomst van hun baan vanwege de impact van AI. Ze vrezen vervangbaar te worden door technologieën zoals chatbots. Desalniettemin is een meerderheid van 88 procent van mening dat het supportvak zijn relevantie zal behouden.

Workforce management softwareleverancier Protime neemt de planningssoftware Sheepblue over. Deze software voor personeelsplanning op basis van AI, werd ontwikkeld door de gelijknamige Oostenrijkse start-up.

De software richt zich op sectoren waar in ploegen gewerkt wordt, zoals in de logistiek en in de productie, waar zaken bij komen kijken zoals shiftwissels en dag- en nachtwerk. De functionaliteiten van de Sheepblue-software zullen geïntegreerd worden in de bestaande Protime software.

De komende maanden wordt de Sheepblue-software geïntegreerd in Protime’s workforce management platform. De AI-planningstool kan rekening houden met wet- en regelgeving, gekozen optimalisatiestrategieën, vereiste werktijden en voorkeuren van de werknemers. Ook bevat het features voor het vastleggen van specifieke vaardigheden voor het werken van bepaalde diensten en het ruilen van shiften tussen collega’s, en is het mogelijk om per minuut in te plannen.

Het gebruik van een mobiele telefoon aan je hoofd veroorzaakt geen tumor in de hersenen. dat blijkt uit een uitgebreide internationale studie. Het onderzoek heeft bijna twintig jaar geduurd en er deden 250 duizend personen aan mee.

Namens Nederland deed het Risk Assessment Science instituut van de Universiteit Utrecht aan het onderzoek mee. Het draait allemaal om de elektromagnetische straling die uitgestoten wordt door mobiele telefoons en andere draadloze communicatieapparatuur. Deze zou kanker kunnen veroorzaken.

Bij eerdere studies konden geen eensluidende conclusies worden getrokken. Soms was de gekozen methode niet goed, meestal was het aantal personen niet toereikend voor verregaande gevolgtrekkingen. Bovendien zijn zulke effecten pas na lange tijd aan te tonen.

Via vragenlijsten hielden duizenden personen in Denemarken, Finland, Nederland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk bij hoe hun telefoongebruik was. De gespreksduur werd anoniem verstrekt door diverse providers. Door deze gegevens te leggen langs registraties van kanker, met name hersentumoren, bleek dat het risico op kanker niet groter is door het gebruik van de mobiele telefoon, ook niet bij veel en langdurige gesprekken.

Managed service provider True heeft Chris Baars aangesteld als chief commercial officer. Hij moet zich gaan richten op het versterken van True als strategisch partner van digital native Nederland. Ook focust hij op de samenwerking met bedrijven binnen The Digital Neighborhood waar True onderdeel van is.

Vanuit een bedrijfskundige achtergrond werkte Baars voor zowel grote corporates zoals KPN als start-ups en scale-ups in de IT-branche. Na een uitstap als algemeen directeur bij een bedrijf gericht op duurzaamheid miste hij de technologische kant. Baars gaat bij True werken aan het schalen en versnellen van het bedrijf. “True heeft als managed hosting provider en strategisch partner de potentie om een grotere speler in de markt van hosting en cloud infrastructuur te worden”, zegt Baars.

Cybersecuritybedrijf Check Point Software lanceert een nieuw partnerprogramma. Het bedrijf wil hiermee de focus op channel versterken en groei stimuleren.

Het nieuwe partnerprogramma van Check Point richt zich volgens het bedrijf op het stimuleren van het sluiten van deals en bedrijfsgroei, en moet offerteprocessen stroomlijnen. De focus ligt op de end-to-end AI-gedreven, cloud-gebaseerde security. Het programma moet partners helpen bij cross-selling en up-selling van beveiligingsoplossingen uit Check Point’s portfolio.

Verbeteringen zijn onder andere:

• Een nieuw, geconsolideerd classificatiemodel: moet helpen de deelname op alle niveaus te verhogen. Partners krijgen nu een Advanced, Professional, Premier en Elite status, afhankelijk van de omvang van de zakelijke mogelijkheden.
• Nieuw prijsmodel: een prijskader met een significante kortingsstructuur. Het aantal dealregistraties is met 100 procent verhoogd, met een nieuw programma voor gevestigde partners dat dealbescherming biedt bij verlengingen.
• Gratis certificeringen: om te voldoen aan compliance op partner-niveau. Introductie van aangepaste tracks gebaseerd op de go-to-market van de partner.
• Specialisatie: aanvullende training en certificering om extra voordelen te ontgrendelen die samenhangen met specialisatie en die kunnen leiden tot 20 procent extra korting.
• Herlancering app: nieuwe use cases bieden toegang tot training en activering, deskundigen en onmiddellijke dealregistraties.

Het Digital Trust Center DTC, onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken, heeft in 2023 ruim 140 duizend keer het bedrijfsleven  gewaarschuwd voor cyberdreigingen. Sinds de start van het DTC in juni 2021 tot eind 2023 staat de teller op ruim 156 duizend.

Afgelopen vrijdag stuurde Minister Micky Adriaansens (Economische Zaken en Klimaat) een brief naar de Tweede Kamer over de voortgang van het DTC. Zo stond 2023 in het teken van gedragsverandering. In dat kader lanceerde het centrum de CyberVeilig Check voor zzp en mkb, een laagdrempelige tool is gericht op ondernemers die weinig kennis hebben op het gebied van cybersecurity.

Verder was er de campagne rondom de pilot subsidieregeling Mijn Cyberweerbare Zaak. Kleine bedrijven die financiële knelpunten ervaren voor het treffen van cybermaatregelen konden een tegemoetkoming krijgen van 50% van de kosten. Met een totaalbudget van €300.000 was de subsidie al na drie weken op. De regeling wordt nu geëvalueerd. Het is mogelijk dat de subsidieregeling in 2024 opnieuw beschikbaar komt.

Onderzoek

Het DTC heeft ook onderzoek laten doen naar het gebruik van verschillende cybersecuritymaatregelen onder zzp’ers en mkb’s. Al dan niet met hulp van een IT-dienstverlener. Het centrum wilde daarmee het gebruik van cybersecuritymaatregelen in kaart brengen en achterhalen waar kleine ondernemers hun cyberveiligheid kunnen verbeteren. Ook deed het DTC onderzoek naar de factoren die een ondernemer aanzet of weerhoudt om cybersecuritymaatregelen te nemen. De resultaten van dit onderzoek worden verwacht in Q2 2024.

Het DTC krijgt dagelijks informatie over kwetsbare of gehackte systemen. Als deze informatie na controle wordt ingeschat als cyberdreiging voor een Nederlands bedrijf, gaat het DTC over tot het waarschuwen (notificeren) van dit specifieke bedrijf zodat het bedrijf hierop actie kan ondernemen. In 2023 waarschuwde het DTC ruim 140.000 keer een Nederlands bedrijf over een bedrijfsspecifieke cyberdreiging. Het totaal aantal waarschuwingen dat de DTC Notificatiedienst sinds de start in juni 2021 tot eind 2023 verstuurde aan bedrijven is ruim 156.000.

NIS2

In 2024 wil het DTC doorgaan met het bieden van informatie en advies omtrent de NIS2-richtlijn. In samenwerking met andere overheidsorganisaties zoals het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) en de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) werkt het centrum aan verschillende communicatiemiddelen om bedrijven te informeren die met de NIS2 te maken krijgen. Zo is onlangs de NIS2-Quickscan gelanceerd.

Veeam Software kondigt een vijfjarige strategische samenwerking aan met Microsoft. De bedrijven willen de producten van Veeam en Microsoft Copilot- en AI-diensten integreren. Daarnaast gaan ze dataprotectie voor Microsoft 365 en Microsoft Azure op de markt brengen via de onlangs aangekondigde Veeam Data Cloud.

De combinatie van de backup- en herstelmogelijkheden van Veeam en de schaal en innovatie van Microsoft moet zorgen voor een betere cyberweerbaarheid voor klanten.

De samenwerking tussen Veeam en Microsoft bestaat onder meer uit:

• Gezamenlijke extra AI-mogelijkheden naar Veeam backup- en herstelproducten brengen, waaronder de integratie van Microsoft Copilot voor geautomatiseerde data-analyse, inzicht op basis van AI en datavisualisatie.
• Geïntegreerde ondersteuning van de nieuwste API’s voor Microsoft 365 Backup Storage binnen Veeam Backup for Microsoft 365.
• Gezamenlijke go-to-market-activiteiten.
• Nieuwe Veeam-functionaliteit voor backup en herstel voor Microsoft Azure.
• Versnelde migratie van on-premises klanten naar de Veeam Data Cloud, gehost op Azure.
• Klantmigratie naar en bescherming van Azure Kubernetes Services met Kasten by Veeam.
• Veeam-functionaliteit voor bescherming tegen en herstel van ransomware voor Microsoft-klanten.