Organisaties blijven kampen met problemen als gevolg van het tekort aan security-vaardigheden. Dat blijkt uit een wereldwijd onderzoek van Fortinet. Er zijn naar schatting 3,14 miljoen mensen nodig om het wereldwijde tekort aan security-personeel te dichten.

Uit het 2023 Global Cybersecurity Skills Gap Report blijkt dat het aantal organisaties dat met vijf of meer beveiligingsincidenten te maken kreeg in 2022 met maar liefst 53% steeg ten opzichte van het voorgaande jaar, zegt Fortinet. “Veel security-teams zijn momenteel onderbezet. Hierdoor hebben ze grote moeite met het analyseren van de duizenden beveiligingsmeldingen die ze dagelijks ontvangen. Daarnaast staan ze voor de opgave om een divers scala aan security-oplossingen te beheren die ze gebruiken om hun apparatuur, systemen en data veilig te houden.”

Volop risico’s

Uit het rapport blijkt dat 68% van alle organisaties niet in staat is om IT-vacatures te vervullen vanwege het tekort aan beveiligingstalent. Hierdoor nemen de cyberrisico’s verder toe. Andere risico’s als gevolg van dit tekort zijn volgens Fortinet:

  • Het aantal inbreuken op de beveiliging neemt toe: Een van de risico’s is de toenemende kans op indringers. 84% van alle organisaties kreeg het afgelopen jaar te maken met een of meer inbreuken op de beveiliging. In het voorgaande jaar was dit nog 80%.
  • Meer organisaties leden financiële schade door beveiligingsincidenten: Bijna 50% van alle organisaties kreeg het afgelopen jaar te maken met beveiligingsincidenten die meer dan 1 miljoen dollar kostten om te verhelpen. Dit is een forse stijging ten opzichte van de 38% van vorig jaar.
  • Cyberaanvallen zullen in aantal blijven toenemen: 65% van alle organisaties verwacht dat het aantal cyberaanvallen de komende 12 maanden zal toenemen. Dit versterkt de noodzaak om mensen te vinden die cruciale beveiligingsfuncties kunnen bekleden.
  • Het tekort aan vaardigheden is een belangrijk punt van zorg voor directies: Volgens het rapport wil 93% van alle bestuursraden weten hoe hun organisatie zich tegen cyberaanvallen beschermt. Maar liefst 83% bepleit de aanstelling van meer security-medewerkers.

Bied meer kansen voor vrouwen en minderheden

Volgens het rapport zijn organisaties op zoek naar manieren om nieuwe pools van talent aan te boren voor het invullen van security-vacatures. Maar hoewel acht op de tien organisaties zegt diversiteitsdoelstellingen te hanteren voor hun personeelswerving, heeft zo’n 40% moeite met het vinden van gekwalificeerde kandidaten onder vrouwen en minderheden. Volgens het rapport bleek er slechts 1% stijging te zijn van het aantal organisaties dat vrouwen (88% in 2021 en 89% in 2022) of minderheden aannam (67% in 2021 en 68% in 2022).

Werkgevers zien in dat training en certificering een oplossing kunnen bieden voor het tekort aan vaardigheden. Dit kan ook van pas komen voor mensen die hun loopbaan in de security-sector een boost willen geven of een carrièreswitch willen maken.

Meer over beveiliging? Het volgende magazine gaat onder andere over Cyber- en Datasecurity.

Deze week is een nieuw initiatief gestart om oudere en gepensioneerde IT’ers in te zetten om het personeelstekort te helpen oplossen. XperieSense koppelt digitale en IT-specialisten en bedrijven aan elkaar voor tijdelijk werk.

XperieSense is opgericht door IT-veteranen René Steenvoorden, Coks Stoffer en Menno Vlietstra. Naar eigen zeggen kennen ze zowel de gebruikers- als leverancierszijde, waardoor zij goed denken te weten wat nodig is voor het oplossen van digitale vraagstukken.

Uit onderzoek blijkt dat senior werknemers juist vaak de kennis en ervaring hebben die van grote waarde zijn voor werkgevers, zeggen de initiatiefnemers. “Het aantal oudere werknemers in de IT-sector is echter lager dan het gemiddelde in Nederland. Het blijkt dat veel oudere en gepensioneerde IT-specialisten graag actief willen blijven in de sector, maar vaak moeite hebben om werk te vinden, Zij kunnen alle hulp gebruiken. XperieSense streeft ernaar de arbeidsparticipatie van senior specialisten te vergroten en de leeftijdsdiversiteit en inclusiviteit in de sector te verbeteren.”

Veel kennis en ervaring

Coks Stoffer, voorheen onder meer managing director van Cisco en DXC Technology in Nederland: “Oudere en gepensioneerde IT-medewerkers hebben vaak veel kennis en ervaring die van onschatbare waarde is. Er is niet alleen een enorm tekort aan digitale en IT specialisten, maar het lijkt er niet op dat het tekort minder wordt. Er stromen veel oudere IT’ers uit en de instroom aan IT geschoolden is onvoldoende om dat aantal te compenseren. Gecombineerd met een toename aan digitalisering van veel sectoren zal dat tekort verder oplopen. Als je dat koppelt aan het gegeven dat digitale systemen onmisbaar zijn, dan zie je dat ons initiatief broodnodig is.”

Naast het belang voor de individuele werknemers, is er ook een maatschappelijk belang bij het ondersteunen van oudere werkzoekenden stelt René Steenvoorden, voorheen CIO bij Essent en Rabobank en Chief Digital Officer bij Randstad: “Ouderen beschikken over kennis en vaardigheden die nog steeds relevant zijn en die zij graag actief willen inzetten, zij het meestal niet meer fulltime. Maatschappelijk gezien is er nu ook meer aandacht om ouderen langer actief te houden in de arbeidsmarkt. Tegelijk willen organisaties graag meer diversiteit wat betreft geslacht en culturele achtergrond. Maar ook diversiteit wat betreft leeftijd is van groot belang.”

Netwerk van opdrachtgevers

Menno Vlietstra, voorheen CIO bij onder meer Vopak, LeasePlan, Philips Consumer Lifestyle en Urenco: “XperieSense beschikt over een uitgebreid netwerk van IT-opdrachtgevers en wij kunnen de behoeften van organisaties matchen met wat de werkzoekenden te bieden hebben. De werkzoekenden bieden we ondersteuning bij het vinden van een passende opdracht en het opzetten van de noodzakelijke administratie. Hiermee zorgen we er enerzijds voor een passende oplossing voor de opdrachtgever en anderzijds voor een opdracht die goed past bij wat de werkzoekende wil en wat deze te bieden heeft.”

Dell kondigt de nieuwe Inspiron 16 Plus, Inspiron 14 2-in-1 en Inspiron 16 2-in-1 aan. De nieuwe Inspiron-lijn is uitgerust met de nieuwste 13e generatie Intel Core-processoren of AMD Ryzen 7000-serie processoren.

Inspiron 16 Plus

16-inch laptop uitgerust met de nieuwste 13e generatie Intel Core H-serie- of Ryzen 7000-serie-processoren. Het is ook mogelijk om te upgraden naar NVIDIA RTX graphics en DDR5 of LPDDR5. De computer ondersteunt Dolby Vision en Dolby Atmos.De belangrijkste features zijn onder andere een scherm met een refresh rate tot 120 Hz, Dell ComfortView Plus-hardware, een camera met FHD-resolutie, ingebouwde dubbele microfoons en AI die achtergrondgeluiden cancelt. Intel Evo is beschikbaar op geselecteerde configuraties

Inspiron 14 2-in-1 & Inspiron 16 2-in-1

Deze modellen met 13e generatie Intel Core- of AMD Ryzen 7000-processoren beschikken nu over Dolby Atmos spatial audio. Intel Evo is beschikbaar op geselecteerde configuraties. De Inspiron 14 2-in-1 is beschikbaar in Platinum Silver of Lavender Blue, en de Inspiron 16 2-in-1 is beschikbaar in Platinum Silver of Dark River Blue.

Afgelopen weekend heeft KPN de eerste winkel met een nieuwe formule geopend in Eindhoven. Het nieuwe concept is gericht op consumenten én ondernemers.

Volgens KPN draait alles in de winkels om beleving. “De winkel is dé ontmoetingsplaats voor iedereen die interesse heeft in IT, security en innovatie,” schrijft het bedrijf in een persbericht. “Het nieuwe winkelconcept is ontwikkeld op basis van de meest recente inzichten in hoe mensen graag fysiek winkelen in combinatie met online beleving. 94% van de kopers begint hun zoektocht online, maar als ze een telefoon gaan kopen, is er behoefte aan persoonlijk advies en het daadwerkelijk zien en voelen van producten.” Met deze formule wil KPN de volgende stap zetten in de integratie van online en fysiek winkelen. “Het uitgangspunt is beleving. Of de klant zijn ‘reis’ nu online of in de winkel start, zij krijgen dezelfde unieke ervaring.”

 

Hoewel ChatGPT en andere toepassingen van AI een bedreiging kunnen vormen voor cybersecurity, kunnen deze ook worden ingezet om de beveiliging te verbeteren. Dat concludeert Sophos in een onderzoeksrapport.

Het beveiligingsbedrijf onderzocht hoe de cybersecurity-industrie GPT-3, het taalmodel achter het ChatGPT-framework, kan inzetten als co-piloot om cybercriminelen te verslaan. Het rapport “Applying AI Language Processing to Cyber Defenses” geeft inzicht in projecten die zijn ontwikkeld door Sophos X-Ops met behulp van de taalmodellen van GPT-3 en de inmiddels verschenen versie GPT-4. Eventuele mogelijkheden zijn het makkelijker maken om te zoeken naar verdachte activiteit in datasets van security software, nauwkeuriger spam filteren en de analyse van aanvallen met ‘living off the land’ binaries (LOLBin) versnellen.

“Sinds de onthulling van ChatGPT door OpenAI in november heeft de security-gemeenschap zich veel gericht op de potentiële risico’s die deze nieuwe technologie met zich meebrengt. Kan deze AI wannabee-aanvallers helpen bij het schrijven van malware of cybercriminelen helpen met het schrijven van overtuigende phishing-e-mails? Misschien wel, maar bij Sophos zien we AI als een bondgenoot in plaats van een vijand. Het is daardoor een technologische hoeksteen voor Sophos, en voor GPT-3 geldt niets anders. De gemeenschap moet niet alleen aandacht hebben voor eventuele risico’s, maar ook voor de kansen die GPT-3 met zich meebrengt”, aldus Sean Gallagher, Principal Threat Researcher bij Sophos.

Sophos X-Ops-onderzoekers, waaronder SophosAI Principal Data Scientist Younghoo Lee, hebben gewerkt aan drie prototypes die het potentieel van GPT-3 als hulpmiddel voor beveiligingsexperts aantonen. De prototypes gebruiken een techniek met de naam ‘few-shot learning’ om het AI-model te trainen met slechts een paar data samples. Daardoor is er minder behoefte aan het verzamelen van een grote hoeveelheid vooraf geclassificeerde gegevens.

De eerste toepassing die Sophos met deze methode testte was een interface voor zoekopdrachten in gewone taal om verdachte activiteit in telemetrie van beveiligingssoftware te onderzoeken. Met deze interface kunnen verdedigers de telemetrie filteren met Engelse basiscommando’s, zodat ze geen SQL of de structuur van een database hoeven te begrijpen.

Vervolgens testte Sophos een nieuwe spamfilter met behulp van ChatGPT. Het stelde vast dat – in vergelijking met andere machine learning-modellen voor spamfiltering – de filter met GPT-3 een stuk nauwkeuriger was. Tenslotte maakten Sophos-onderzoekers een programma om het proces voor reverse-engineering van de commandoregels van LOLBins te vereenvoudigen. Zulke reverse-engineering is erg complex, maar ook van groot belang om het gedrag van LOLBins te doorgronden en dit soort aanvallen in de toekomst een halt toe te roepen.

“Een van de groeiende zorgen binnen beveiligingscentra is de enorme hoeveelheid ‘ruis’ die binnenkomt. Er zijn gewoon teveel meldingen en detecties, en veel bedrijven hebben te maken met beperkte middelen. We hebben bewezen dat we met GPT-3 bepaalde arbeidsintensieve processen kunnen vereenvoudigen en waardevolle tijd kunnen besparen. We werken al aan de integratie van enkele prototypes in onze producten, en we hebben de resultaten van onze inspanningen beschikbaar gesteld op onze GitHub voor degenen die geïnteresseerd zijn in het testen van GPT-3. Wij geloven dat GPT-3 in de toekomst een co-piloot kan worden voor beveiligingsexperts,” aldus Gallagher.

Meer over beveiliging? Het volgende magazine gaat onder andere over Cyber- en Datasecurity.

ChatGPT heeft laten zien wat er mogelijk is met kunstmatige intelligentie (AI). Het is dan ook niet verrassend dat AI in allerlei applicaties voor productiviteit wordt gebruikt zoals Microsoft Office, Google Workspaces, LinkedIn en Salesforce. Wat kan die nieuwe technologie en wat moet je als msp weten om je klanten te kunnen adviseren?

Nog nooit had een app in zo korte tijd zo veel gebruikers als ChatGPT. De hele wereld heeft de tool kunnen gebruiken, om te testen wat het chatprogramma allemaal kan (en wat niet). Marketingafdelingen, copywriters en andere mensen die regelmatig teksten moeten schrijven, gebruiken ChatGPT inmiddels ook voor serieuze doeleinden: de opzet voor een artikel schrijven, ideeën genereren of helpen bij posts op social media. Hoe handig zou het zijn als je dit soort functionaliteit ook kunt gebruiken in applicaties waar je dagelijks mee werkt? Zo ongeveer alle grote fabrikanten haasten zich nu om hun AI-plannen met de wereld te delen.

Microsoft: Copilot als AI-hulp in Office

Dat Office wordt voorzien van AI-functionaliteit, is geen grote verrassing. Het is voor veel organisaties hét pakket waar medewerkers niet zonder kunnen. Bovendien is Microsoft mede-eigenaar van OpenAI, dat ChatGPT ontwikkelde. Ergens komende zomer moet de virtuele assistent, die vanuit iedere Office-applicatie is aan te roepen, beschikbaar zijn voor het grote publiek. Op dit moment wordt Copilot getest onder een selecte groep gebruikers.

Een paar taken waarmee Copilot het werk eenvoudiger maakt.

  • Tekst in Word samenvatten of herschrijven of complete documenten schrijven op basis van input.
  • Op basis van spreektaal een PowerPoint-presentatie ontwerpen en aanpassen.
  • Bewerkingen in Excel uitvoeren zonder ingewikkelde opdrachten of formules, bijvoorbeeld draaitabellen maken.
  • E-mails schrijven in Outlook in de gewenste vorm, tone-of-voice en lengte. De inhoud van e-mails samenvatten.
  • De gesprekken in Teams-vergaderingen uitschrijven of samenvatten.

De functionaliteit van Copilot zal ook worden toegepast in het nieuwe Microsoft Loop, een platform voor samenwerking met behulp van verschillende Office-programma’s. Loop is nu al gratis te gebruiken.

Google: AI in Gmail, Docs en meer

Ook Google heeft een aantal AI-functies aangekondigd voor de verschillende Workspace-apps, zoals Gmail, Docs, Sheets en Slides.

Hiermee wordt onder meer het volgende mogelijk.

  • Tekst schrijven en samenvatten of helpen bij brainstormen in Docs op dezelfde manier waarop een tool als ChatGPT dat doet.
  • Ruwe data omzetten in analyses en formules maken in Sheets.
  • Complete e-mails schrijven in Gmail op basis van een korte opsomming van wensen.
  • Originele afbeeldingen, audio en video genereren die voor presentaties in Slides te gebruiken zijn.
  • Nieuwe achtergronden maken en gesprekken uitschrijven in Meet.

Ook Google test de mogelijkheden met een beperkte groep gebruikers. Het maakt geen gebruik van GPT, maar heeft een eigen taalmodel ontwikkeld. Wanneer de functies beschikbaar komen, is nog onbekend.

LinkedIn: betere profielen en vacatureteksten met AI

Wie een Premium-abonnement heeft bij LinkedIn kan al gebruikmaken van de door AI ondersteunde schrijfhulp. Die kan gebruikers helpen hun profiel aantrekkelijker te maken. De gebruiker typt een aantal highlights van zijn of haar cv, waarna LinkedIn er een vloeiend verhaal van maakt. De hr-afdeling kan het inzetten om vacatureteksten te laten schrijven.

LinkedIn belooft dat de gegenereerde teksten de gebruikers helpen om op te vallen in het grote aanbod van profielen en vacatures. Of de met AI geschreven profielen daarbij een betere positie in het zoekalgoritme krijgen, is onduidelijk. Voor het genereren van de teksten gebruikt LinkedIn GPT. Dat is logisch: LinkedIn is onderdeel van Microsoft.

Salesforce Einstein: AI-hulp voor klantenservice, sales en marketing

Het CRM-platform Salesforce heeft Einstein GPT gelanceerd. Het kan in de verschillende onderdelen van het platform automatisch AI-content genereren. Een aantal opties van Saleforce Einstein.

  • Automatisch chatberichten voor de klantenservice genereren en klantcontacten samenvatten.
  • Automatisch e-mails schrijven, meetings plannen en nieuwe contactpersonen toevoegen.
  • Persoonlijke teksten schrijven om klanten te interesseren.

Een aantal van deze mogelijkheden is ook te gebruiken in Slack, de tool voor online samenwerking die inmiddels onderdeel van Salesforce is.

Adobe Firefly: originele afbeeldingen met AI

Iedereen die afbeeldingen wil genereren op basis van een beschrijving, kan terecht bij tools als DALL.E en Midjourney. De kwaliteit daarvan wordt steeds beter, maar hoe het met het auteursrecht zit op dit soort gegenereerde afbeeldingen, is niet helemaal duidelijk. Deze tools gebruiken beeld van het hele internet als basis, waarbij de meeste makers geen expliciete toestemming hebben gegeven om dat te delen.

Adobe zegt met de AI-tool Firefly dit probleem te hebben opgelost. De tool, die nu in bèta is, is bedoeld voor mensen die content willen maken voor commercieel gebruik. De modellen zijn getraind op afbeeldingen met licenties in Adobe Stock in combinatie met content waarvan het auteursrecht is verlopen. Dat zou betekenen dat de afbeeldingen die Firefly genereert geen inbreuk maken op de rechten van anderen. Firefly kan afbeeldingen in verschillende stijlen genereren.

Klanten adviseren over AI

Als msp zul je de komende tijd ongetwijfeld vragen van klanten krijgen over de mogelijkheden van AI. Dat dit soort tools jou én je klanten de komende jaren het leven makkelijker zullen maken, is wel zeker. Daarbij blijft het belangrijk om te beseffen dat AI vooral een krachtig hulpmiddel is, maar ook risico’s met zich meebrengt.

De lijst van tools wordt iedere dag langer en het is nog te vroeg om een goede vergelijking te kunnen maken – sommige zijn nog niet beschikbaar. Het blijft dan ook belangrijk om de ontwikkelingen rond AI in de gaten te blijven houden om je klanten zo goed mogelijk te kunnen adviseren.

In de komende print-editie van ChannelConnect kun je meer lezen over Business Productivity.

Cybersecurity-leverancier ForeNova Technologies heeft een resellerovereenkomst gesloten met securitysoftwarespecialist Checkdone IT.  Na de distributieovereenkomst met Prianto vorige maand breidt ForeNova, haar partnernetwerk in Nederland verder uit.

IT-security software integrator Checkdone IT levert en ondersteunt alle oplossingen van ForeNova, waaronder MDR-oplossing NovaMDR. Hans van Aalst, Managing Director bij Checkdone IT: ‘’De samenwerking met ForeNova Technologies is een uitstekende uitbreiding van onze IT-security portfolio. De flexibiliteit van de oplossingen betekent dat klanten hun bestaande security-oplossingen kunnen aanvullen in plaats van vervangen, wat natuurlijk een gunstig kostenplaatje oplevert. ForeNova’s NovaMDR is bovendien beschikbaar on-premise of in de cloud en sluit aan bij onze missie om al onze klanten te voorzien van de bescherming die bij hen past en zo te ontzorgen op IT-security gebied.’’

‘’Checkdone IT houdt nauwlettend het cyberdreigingslandschap in de gaten. Zij weten als geen ander voor welke IT-uitdagingen hun klanten komen te staan. Met deze samenwerking streven we ernaar om hun klanten sterker te positioneren tegenover de dreigingen van nu’’, aldus Paul Smit, CTO bij ForeNova Technologies.

Softwaremaker SAP komt met een nieuwe suite oplossingen waarmee het mkb toegang krijgt tot de ERP-mogelijkheden van het bedrijf. Onder de naam Grow biedt SAP een aantal tools specifiek voor middelgrote ondernemingen.

Grow lijkt in veel opzichten op het in 2021 geïntroduceerde Rise-programma. De kern is dat beide platforms draaien op het nieuwe database platform S/4HANA. Maar waar Rise vooral is gericht op bedrijven die al gebruik maken van SAP, en die zo gestimuleerd worden over te stappen naar S/4HANA, is Grow vooral bedoeld voor nieuwe klanten. Het grote verschil is dat Rise de keuze biedt om in de private cloud te draaien, terwijl Grow zich volledig afspeelt in de public cloud. Verder maakt Grow gebruik van ‘vooraf geconfigureerde best practices’. Daarmee lijkt het nieuwe platform minder geschikt voor bedrijven die maatwerk nodig hebben.

Grow omvat naast de ERP-oplossing van SAP een gestroomlijnde levering tegen een vast tarief, die volgens het bedrijf een technische go0live kan opleveren in vier weken. Daarnaast zijn AI en RPA ingebouwd.

De meeste bedrijven zien de gebrekkige beveiliging van externe en thuisnetwerken als het belangrijkste beveiligingsrisico rond het hybride werken. Dat blijkt uit het rapport ‘Fortinet 2023 Work-from-Anywhere Global Study’, dat de problemen rond beveiliging van bedrijfsnetwerken, data en werknemers in kaart brengt.

Het Fortinet 2023 Work-from-Anywhere Global Study-rapport is het resultaat van een enquête die begin januari 2023 werd gehouden onder 570 wereldwijde organisaties met minimaal 100 werknemers. Met het onderzoek wil Fortinet duidelijkheid verschaffen over de beveiliging van bedrijfsnetwerken, data en werknemers en de beveiligingsproblemen waaraan bedrijven de hoogste prioriteit toekennen.

Andere risico’s zijn het gebruik van laptops van de zaak voor privédoeleinden, werknemers die geen beveiligingsprocedures volgen als ze niet op kantoor werken en het delen van het thuisnetwerk met onbekende gebruikers. Dat risico’s leiden tot reële problemen blijkt uit de cijfers: bijna twee derde van de respondenten kreeg te maken met een datalek als gevolg van kwetsbaarheden die door toedoen van thuiswerkers ontstonden.

60% van de 570 bedrijven die aan het onderzoek deelnamen biedt nog altijd ondersteuning voor thuiswerkers. 55% van deze organisaties omarmt een hybride werkstrategie voor hun personeel. Slechts 3% laat zijn personeel fulltime vanaf huis werken.

Organisatie hebben volgens het Fortinet-rapport behoefte aan de mogelijkheid om beleidsregels consequent toe te passen op alle locaties waar werknemers een verbinding met het bedrijfsnetwerk maken. De uitdaging bestaat erin om leveranciers te vinden die oplossingen kunnen implementeren en beveiligingsprocedures kunnen afdwingen binnen zowel het bedrijfsnetwerk als thuiswerkomgevingen. Dit is waarschijnlijk de reden waarom bijna de helft (42%) van alle respondenten uiteindelijk gebruikmaakt van security-oplossingen van verschillende leveranciers.

De IT-sector groeit in 2023 naar verwachting met 4,5%. Daarmee blijft het groeitempo gelijk aan dat in 2022. Dat concludeert ING in zijn laatste outlook.

De groei wordt voornamelijk gedreven door de stijgende vraag naar cyberbeveiligingsdiensten en IT-dienstverlening, zoals het uitbesteden van IT-diensten en IT-infrastructuur. Daarnaast zijn IT-diensten zo belangrijk geworden voor bedrijven en andere instellingen dat de sector hard groeit ondanks de langzamer groeiende Nederlandse economie . De aanhoudende maar wel afnemende onzekerheid van toeleverketens door de oorlog in Oekraïne en geopolitieke spanningen is wel een zorg. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het wereldwijde chiptekort. In combinatie met het prangende arbeidstekort, de toenemende consolidatie van de sector en de hogere financieringskosten verwacht ING dat de volumegroei van de IT-sector met 4,5% gelijk zal blijven aan de volumegroei van vorig jaar.

Door hogere prijzen gecombineerd met de volumegroei steeg de omzet van de IT-sector flink in 2022. In het derde kwartaal van 2022 piekte de omzetgroei met 12% ten opzichte van een jaar eerder. In de andere kwartalen lag de omzettoename iets lager, maar met een gemiddelde groei van 8,7% nog altijd hoog in historisch perspectief.

Personeelstekort drukt groei

ING maakt wel een kanttekening bij alle feestvreugde. Het percentage bedrijven dat het personeelstekort als een rem op groei ervaart blijft hoog. In het eerste kwartaal van 2023 gaf maar liefst 43% van de ondernemers aan dat het personeelstekort de groei van hun bedrijf begrenst. Dat is marginaal lager dan op het hoogtepunt in het derde kwartaal van 2022 (46%). Het vinden van goede arbeidskrachten blijft dus een structurele uitdaging in de IT-sector. Toch zien de meeste IT-ondernemers de toekomst zonnig in. Zo verwacht het overgrote deel (89%) van de ondernemers hun investeringen gelijk te kunnen houden of te kunnen verhogen in 2023. Dat optimisme is ook gegrond want 90% van de IT-ondernemers zag hun winstgevendheid verbeteren of gelijk blijven in het eerste kwartaal van 2023.

Gelukkig loopt het aantal openstaande vacatures wel terug. Het aantal openstaande vacatures daalde in het derde en vierde kwartaal van 2022 met bijna 6.000 ten opzichte van de piek in het tweede kwartaal van 2022 en met een kleine 3.000 vacatures ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2021. Deze daling in vacatures wordt grotendeels gedreven door ontslagrondes bij diverse grote technologiebedrijven de afgelopen jaren (o.a. Booking.com, Google en Uber). Het ontslagen personeel werd snel geworven door andere bedrijven in de sector, zo hebben Nederlandse TMT-bedrijven een belangrijke slag kunnen slaan op de arbeidsmarkt.

Consolidatie als accelerator van groei

Om volumegroei te kunnen blijven realiseren, talentvol personeel aan te trekken en schaalvoordelen te creëren vinden er veel fusies en overnames plaats in de IT-sector, ziet ING. In 2022 bereikte het totaal aantal fusies en overnames met 620 een nieuw record, een stijging van 18% ten opzichte van het vorige recordjaar 2021. Op het moment wordt het merendeel (79%) van de fusies en overnames nog door kleine bedrijven (10 tot 50 werknemers) gedaan. Het aandeel van middelgrote en grote bedrijven in het totaal aantal fusies en overnames groeit echter gestaag.

De consolidatie van de IT-sector is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan de beschikbaarheid van kapitaal die wordt gedreven door de winstgevendheid van de sector aan de ene kant en het toetreden van private equity-partijen. Toch verwachten wij niet dat fusies en overnames in de IT-services sector op hetzelfde tempo zullen blijven toenemen. Dit komt vooral door hogere financieringskosten als gevolg van de stijgende rentetarieven.

Dat de IT-sector een snelle consolidatie doormaakt komt ook tot uiting in vergelijking met andere sectoren. In 2022 werden 9% van alle Nederlandse fusies en overnames gedaan in de IT-sector. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van de 5% in 2010. In de afgelopen 12 jaar steeg het aantal fusies en overnames in de IT-services sector met 170% ten opzichte van een groei van 50% in alle andere bedrijfstakken. In dezelfde periode verdubbelde het aantal overnames als percentage van het totaal aantal bedrijven in de sector. Mede hierdoor is het aantal snelgroeiende IT-bedrijven verdubbeld van 4% in 2018 naar 8% in 2022.