Circulaire IT en device-as-a-service worden al jaren verkocht met duurzaamheid als argument, en al die jaren bestelde de MKB-klant toch gewoon nieuw. Refurbished was goedkoper, alleen was nieuw betaalbaar genoeg om dat verschil te laten zitten. Inmiddels is alles anders. IDC verwacht dat de gemiddelde pc-prijs door het geheugentekort met 17 procent stijgt, fabrikanten waarschuwen voor verhogingen van 15 tot 20 procent en 64 procent van de kanaalpartners ziet de verkoop van refurbished daardoor stijgen. De duurzaamheidsclaim klopt bovendien: 70 tot 75 procent van de CO2-voetafdruk van een laptop zit in productie, transport en verwerking. Verlengen wint het dus van vervangen. En de regels helpen mee: de ingeperkte CSRD raakt de MKB-klant alleen via de vragenlijst van zijn grote afnemer, terwijl ecodesign-eisen en de Right-to-Repair-richtlijn reparatie en onderdelenlevering tot een verplichting voor fabrikanten maken. In Nederland staat 58 procent van de werknemers open voor refurbished, werkt 19 procent met gebruikte apparatuur en ligt bij 59 procent van de organisaties apparatuur ongebruikt in een kast. Een circulair DaaS-aanbod van de MSP slaat drie vliegen in één klap: een refurbished tier naast nieuw, een refreshtermijn op basis van de staat van het apparaat (in plaats van een vaste 36 maanden), en terugname met herinzet, doorstroming of gecertificeerde afvoer. Dat alles vastgelegd in een rapportage per kwartaal die het controleerbaar maakt.
In dit artikel
Waarom een langere levensduur meer oplevert dan een zuiniger apparaat
Wat regelt Brussel, en wat merkt de MKB-klant daarvan?
Waar zit het gat in de Nederlandse praktijk?
Hoe ziet een circulair DaaS-aanbod er dan uit?
IDC verwacht dat de wereldwijde pc-verkoop in 2026 met 11,3 procent krimpt, terwijl de gemiddelde verkoopprijs met 17 procent stijgt. De oorzaak is het geheugentekort: DRAM en NAND gaan met voorrang naar AI-datacenters, en de pc-fabrikanten betalen de rekening. IDC ziet geen terugkeer naar het prijsniveau van 2025 binnen de horizon van zijn prognose, die tot eind 2027 loopt. Dell, Lenovo, HP, Acer en ASUS hebben hun partners al gewaarschuwd voor prijsverhogingen van 15 tot 20 procent op systemen die in de tweede helft van 2026 worden geleverd. Een klant die in 2024 voor 900 euro een zakelijke laptop kocht, krijgt in 2026 voor datzelfde bedrag een uitgeklede versie (of een offerte die hij niet gaat tekenen).
Analistenbureau Omdia zag dat effect in maart 2026 al terug in het kanaal: 64 procent van de kanaalpartners wereldwijd verwacht dat de verkoop van refurbished hardware de komende maanden verder stijgt. De motivatie van de klant verandert daarbij, schrijft senior analist Ben Caddy. Duurzaamheid blijft een belangrijke drijfveer, zeker in Europa, maar inkopers met een krap budget kunnen de hoofdprijs voor splinternieuw simpelweg niet meer opbrengen. Dat opent de weg voor een gesprek over refurbished voor de MSP.
Waarom een langere levensduur meer oplevert dan een zuiniger apparaat
De duurzaamheidsclaim achter circulaire IT is beter onderbouwd dan de meeste marketingclaims in de sector. Onderzoekers van de National University of Singapore en de Universiteit Gent zetten in 2024 de milieurapporten van Apple, Dell, Fujitsu en Microsoft naast elkaar. Bij een laptop komt 70 tot 75 procent van de totale CO2-uitstoot over de levensduur voor rekening van productie, transport en verwerking; het stroomverbruik tijdens het gebruik is goed voor de rest. Bij smartphones ligt dat aandeel op 80 tot 85 procent. Alleen bij zware desktops en altijd-aan-apparaten domineert de gebruiksfase. Dell komt in zijn eigen productstudies op vergelijkbare verhoudingen uit: bij een zakelijke Latitude zit ongeveer driekwart van de voetafdruk in de fabriek.
Figuur 1: Bij laptops en smartphones zit het grootste deel van de CO2-voetafdruk in productie, transport en verwerking. Bron: Dangi e.a., Sustainable Hardware Specialization (ICCAD 2024).
De consequenties zijn duidelijk. Een nieuwe laptop die tien procent zuiniger is, bespaart tien procent van een kwart. Een laptop die vijf jaar meegaat in plaats van drie, spreidt driekwart van de voetafdruk over twee extra jaren. Verlengen wint het van vervangen, en dat geldt ook voor de refurbished laptop die het tweede leven van een afgeschreven apparaat uit een groter bedrijf vormt. Voor de MSP is dat een ander verhaal dan de vaste driejaarlijkse refresh die in veel DaaS-contracten is ingebakken. Een device-as-a-service-model dat elke 36 maanden een nieuwe doos levert, is in feite een financieringsproduct, al hangt er een duurzaamheidslabel aan. Het wordt pas circulair als het contract ook regelt wat er met het apparaat gebeurt na die 36 maanden.
Wat er nu gebeurt, laat de Global E-waste Monitor van ITU en UNITAR zien. In 2022 produceerde de wereld 62 miljoen ton elektronisch afval, 82 procent meer dan in 2010. Van die berg werd 22,3 procent aantoonbaar ingezameld en gerecycled. Het afval groeit vijf keer sneller dan de gedocumenteerde recycling, en bij ongewijzigd beleid zit de wereld in 2030 op 82 miljoen ton met een recyclingpercentage dat naar 20 procent zakt. Europa doet het beter dan het wereldgemiddelde, met een inzamelpercentage van bijna de helft. Maar nog steeds verdwijnt die andere helft dus.
Figuur 2: E-waste groeit wereldwijd veel sneller dan de formele inzameling en recycling. Bron: ITU/UNITAR, Global E-waste Monitor 2020 en 2024.
Wat regelt Brussel, en wat merkt de MKB-klant daarvan?
De regelgeving werkt op twee manieren door in het MSP-gesprek, en de eerste is minder direct dan vaak wordt beweerd. De CSRD, de rapportageplicht over duurzaamheid, is met de Omnibus-richtlijn van februari 2026 fors ingeperkt: alleen bedrijven met meer dan duizend medewerkers en meer dan 450 miljoen euro omzet hoeven vanaf boekjaar 2027 nog te rapporteren. Naar schatting valt daarmee tachtig procent van de oorspronkelijke doelgroep buiten de plicht. De MKB-klant van een MSP hoeft dus geen CSRD-rapport te maken. Levert hij aan een groot bedrijf dat wel onder de CSRD valt, dan kan hij alsnog een vragenlijst verwachten. Zo’n bedrijf moet ook over zijn toeleveranciers rapporteren en vraagt hun daarvoor om cijfers. Dat speelt vooral bij zakelijke toeleveranciers en veel minder bij MKB dat aan consumenten levert. De Omnibus begrenst wat die afnemer mag vragen tot de vrijwillige VSME-standaard, en daar staat de CO2-voetafdruk van de eigen bedrijfsvoering gewoon in. De IT-inventaris van de klant, met aanschafjaar, levensduur en afvoer, is daarmee een concreet stuk data dat de MSP kan leveren.
De tweede werking raakt de apparaten zelf. Sinds juni 2025 gelden Europese ecodesign-eisen voor smartphones en tablets: accu’s die 800 laadcycli aankunnen, reserveonderdelen die zeven jaar na het laatste verkoopmoment leverbaar blijven, minimaal vijf jaar besturingssysteemupdates en een reparatiescore op het energielabel. Sinds 31 juli 2026 verplicht de Right-to-Repair-richtlijn fabrikanten om producten die onder zulke eisen vallen tegen een redelijke prijs te repareren, ook buiten de garantie. Voor laptops loopt de herziening van de ecodesign-verordening voor computers nog; de Europese Commissie hield eind 2024 de consultatie over de conceptteksten, met vergelijkbare eisen voor reparatie, accu’s en updates. Het gevolg voor de MSP is dat de reparatie van een laptop over een paar jaar een gereguleerde dienst is met vaste termijnen voor onderdelen, en dat een leverancier die daar nu al op is ingericht een voorsprong heeft.
Waar zit het gat in de Nederlandse praktijk?
In Nederland ligt de rem op circulaire IT vaker bij de organisatie dan bij de gebruiker. Uit de IT-Indicator 2026 van Aces Direct, een onderzoek onder ruim duizend werkende Nederlanders bij organisaties van 250 tot 1.200 medewerkers, blijkt dat 58 procent openstaat voor refurbished apparatuur, terwijl 19 procent er ook daadwerkelijk mee werkt. Bijna de helft kreeg een nieuw exemplaar. Tegelijk liggen bij 59 procent van de organisaties IT-middelen ongebruikt in een kast, vooral laptops, accessoires en telefoons die na aanschaf niet meer zijn ingezet. Drie op de tien werknemers weten niet wat er met de apparatuur van vertrekkende collega’s gebeurt. Het hoger management noemt het eigen IT-beleid in 23 procent van de gevallen zeer duurzaam; op de werkvloer is dat vier procent.
Figuur 3: Nederlandse werknemers staan open voor refurbished, maar de uitrol blijft achter en de voorraad in de kast groeit. Bron: Aces Direct, IT-Indicator 2026.
Een flink gat voor de MSP om in te duiken. Het onderzoek gaat over organisaties die groter zijn dan de gemiddelde MSP-klant, maar met een herkenbare situatie: geen zicht op wat er ligt, geen proces voor wat terugkomt bij offboarding, en een inkoper die bij elke nieuwe medewerker standaard een nieuwe doos bestelt. Gartner voorspelt dat in 2028 zeventig procent van de organisaties het beheer van de levenscyclus van apparaten uitbesteedt aan een dienstverlener, tegen minder dan 35 procent in 2025, en noemt circulariteit (herinzet, herbestemming, hergebruik) in de Market Guide van juni 2025 voor het eerst een kernvaardigheid van zo’n dienstverlener. Voor de MSP die al het RMM-platform, de onboarding en de servicedesk van de klant beheert, is de stap naar lifecycle-beheer klein. De inventaris staat er immers al in.
Hoe ziet een circulair DaaS-aanbod er dan uit?
De kern is dat de MSP de eigenaar van de levenscyclus wordt, in plaats van alleen de leverancier van de doos. Dat begint bij de intake: een refurbished tier naast een nieuwe, met dezelfde SLA, dezelfde beveiligingsbaseline en een duidelijk prijsverschil. De Omdia-cijfers en de prijsstijgingen van IDC maken die tier in 2026 eenvoudig te verkopen. Het vervolg is een refreshtermijn die wordt bepaald door de staat van het apparaat en de eisen van de software in plaats van door een vaste 36 maanden; met Windows 11 en een moderne processor is vijf jaar voor kantoorwerk geen probleem, en de accu is bij de nieuwe generatie apparaten vervangbaar.
Daarna komt het deel dat de meeste DaaS-contracten overslaan: de terugname. Elk apparaat dat terugkomt, krijgt een van drie bestemmingen. Herinzet bij dezelfde klant, met een schone installatie voor de volgende medewerker. Doorstroming naar een andere klant of naar de refurbished tier, na een technische keuring. Of afvoer via een ITAD-partner, met een certificaat van datavernietiging per serienummer. Dat certificaat is voor de klant het bewijs voor zijn AVG-verplichtingen en straks ook voor de vragenlijst van zijn afnemer. Bovendien is het voor de MSP het moment waarop een duurzaamheidsbelofte controleerbaar wordt. Een rapportage per kwartaal, met per apparaat de leeftijd, de bestemming na terugname en de vermeden aanschaf, sluit de cirkel. Vraag ook of die rapportage er is bij een DaaS-leverancier die zichzelf circulair noemt.
Omdia ziet wel een grens aan dit model. Als klanten hun apparatuur langer gebruiken, droogt de aanvoer van jonge, hoogwaardige hardware naar de refurbished markt op. De MSP die zijn refurbished tier baseert op de instroom van afgeschreven enterprise-laptops, concurreert straks met de fabrikanten zelf, die hun eigen certified-refurbished-lijnen uitbouwen en de beste apparaten als eerste terugnemen. Het antwoord daarop is de overstap van doorverkoop naar onderhoud: de marge zit in het langer laten meegaan van wat de klant al heeft, met accu’s, ssd’s en geheugen als vervangbare onderdelen. Omdia noemt dat lifecycle extension services, en het is de dienst die de ecodesign-regels de komende jaren van een nichemarkt tot een verplichting maken.
Bronnen: IDC, PC Market Enters Volatile Territory as Memory Shortage Persists Through 2027 (juni 2026); IDC, Higher ASPs, Lower Unit Volumes: How the Memory Crisis Is Reshaping the PC and Smartphone Outlook (februari 2026); Omdia Supply Chain Survey, via Dutch IT Channel: Refurbished IT: De nieuwe standaard in 2026 (maart 2026); Dangi e.a., Sustainable Hardware Specialization, ICCAD 2024 (National University of Singapore/Universiteit Gent); Dell, Carbon Footprint of a Dell Latitude E5540 (productstudie); ITU/UNITAR, Global E-waste Monitor 2024 (maart 2024); ITU/UNITAR, Global E-waste Monitor 2020; Raad van de EU, persbericht over het Omnibus-akkoord over CSRD en CSDDD (december 2025); Accountancy Europe, Omnibus explained: key changes to the CSRD and CSDDD (april 2026); Europese Commissie, ecodesign- en energielabelregels voor smartphones en tablets (juni 2025); Europese Commissie, Directive on repair of goods; Europese Commissie, Ecodesign requirements for computers (review); Aces Direct, IT-Indicator 2026, via MSP Business (september 2026); Gartner, Market Guide for Managed Device Life Cycle Services (juni 2025), via Firstbase.
