Bijna geen enkele organisatie (7%) is adequaat voorbereid op fraude met AI en deepfakes, terwijl dit type fraude wereldwijd snel toeneemt. De kloof tussen de snelheid waarmee criminelen AI inzetten en de weerbaarheid van organisaties groeit gevaarlijk snel.
Dat concluderen de Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) en SAS op basis van nieuw gezamenlijk onderzoek. Fraudeprofessionals melden over de afgelopen twee jaar een toename van elke onderzochte vorm van AI-gedreven fraude. De sterkste groei zit bij deepfake social engineering: 77% van de respondenten ziet hier een kleine tot significante stijging. Fraude en oplichting (75%), documentvervalsing met generatieve AI (75%) en deepfake digitale injectie (72%) volgen op korte afstand. Voor de komende twee jaar verwacht 55% van de respondenten een verdere sterke toename van deepfake social engineering en op generatieve AI gebaseerde documentfraude.
Het onderzoek omvat respondenten uit meer dan tien sectoren. Overheid en publieke sector (26%) en banken en financiële diensten (23%) zijn daarin het sterkst vertegenwoordigd.
Adoptie van AI groeit, maar governance blijft ver achter
Een kwart van de onderzochte organisaties gebruikt inmiddels AI of machine learning in fraudebestrijding, een stijging van 18 procentpunt ten opzichte van 2024. Nog eens 28% plant adoptie vóór 2028.
Tegelijk signaleren ACFE en SAS een ernstige governance-achterstand: hoewel 86% van de respondenten nauwkeurigheid van AI-resultaten belangrijk vindt, test slechts 18% zijn AI-modellen op bias en eerlijkheid. En waar 82% verklaarbaarheid van belang acht, geeft slechts 6% aan met vertrouwen te kunnen uitleggen hoe zijn AI-modellen beslissingen nemen in fraudebestrijding. Voor gereguleerde sectoren zoals banken en verzekeraars brengt dit reputatierisico, maar ook potentiële juridische aansprakelijkheid met zich mee.
Budgetten groeien, beperkingen blijven
Meer dan de helft van de respondenten (55%) verwacht dat het budget voor fraudebestrijdingstechnologie de komende twee jaar toeneemt. Toch blijft budgettaire druk het grootste obstakel: 84% noemt financiële beperkingen een grote tot middelgrote uitdaging bij implementatie.
Opkomende technologieën in opmars
Fysieke biometrie is inmiddels de meest geadopteerde opkomende technologie in fraudebestrijding: 45% van de organisaties past het toe, tegenover 34% in 2022. Generatieve AI wordt als anti-fraudetool door slechts 16% ingezet, maar 58% geeft aan dit in de toekomst te willen doen. Huidige toepassingen zijn vooral gericht op het opsporen van phishing (49%), risicobeoordeling (46%) en rapportage (45%).
Agentic AI heeft nog een beperkte voetafdruk: 8% van de organisaties zet het al in, maar 31% plant adoptie vóór 2028. Dat is de hoogste kortetermijn-adoptieverwachting van alle onderzochte technologiecategorieën. Cloud-native platforms voor fraudedetectie en automatisering blijven opvallend onderbenut, met adoptiecijfers van respectievelijk 10% en 29%.
De meeste respondenten (62%) verwachten dat kwantumcomputing en kwantum-AI vóór 2030 merkbare impact zullen hebben op fraudedetectie. Opvallend genoeg geeft al 11% aan dat dit nu al het geval is.
Meer informatie is hier te vinden.
