Overheden en onderwijsinstellingen gebruiken AI voor uiteenlopende taken, van het beoordelen van aanvragen tot fraudedetectie. Onderzoek van Nutanix laat zien dat de onderliggende infrastructuur bij het merendeel van deze organisaties nog niet is toegerust op complexe AI-workloads. Containertechnologie wordt door de sector gezien als een van de manieren om dit gat te dichten.
Overheden en onderwijsinstellingen zetten AI in voor een groeiend aantal processen, van het beoordelen van aanvragen voor voorzieningen tot het opsporen van fraude. Dat blijkt uit de achtste editie van het Enterprise Cloud Index-onderzoek van Nutanix. Tegelijkertijd melden IT-leiders in de publieke sector dat ze te maken hebben met infrastructuur die niet is voorbereid op AI, een gebrek aan kennis bij medewerkers en het ontbreken van governance-structuren.
Het onderzoek is uitgevoerd door Wakefield Research in opdracht van Nutanix. Wakefield Research ondervroeg in november 2025 wereldwijd 1.600 leidinggevenden op het gebied van cloud, IT en engineering bij organisaties met 500 of meer medewerkers, verspreid over veertien landen waaronder Nederland. Dit specifieke rapport richt zich op de respondenten uit de publieke sector, waaronder landelijke, regionale en lokale overheden en onderwijsinstellingen van basisschool tot hoger onderwijs.
Infrastructuur niet toegerust
Volgens Nutanix geeft 91 procent van de ondervraagde IT-leiders bij overheden en onderwijsinstellingen aan dat ongecontroleerd AI-gebruik risico’s met zich meebrengt voor de uitvoering van publieke taken en de beveiliging van publieke gegevens. Daarnaast meldt 73 procent van de organisaties in de publieke sector dat hun infrastructuur momenteel niet geschikt is om complexe AI-workloads on-premises uit te voeren.
Nutanix stelt dat veel organisaties in de publieke sector worstelen met verouderde on-premises systemen en private clouds, en met de migratie van legacy-systemen naar cloudinfrastructuren. Volgens het bedrijf ontbreekt daarbij vaak een centrale omgeving voor beheer en aansturing van deze systemen.
Containertechnologie als uitweg
Om deze uitdagingen aan te pakken, maken overheidsorganisaties volgens het onderzoek meer gebruik van containertechnologie voor applicaties. Daarmee kunnen AI-workloads sneller en schaalbaarder worden ingezet, terwijl publieke gegevens beschermd blijven, stelt Nutanix. Van de ondervraagde technologieleiders in de publieke sector verwacht 87 procent de komende drie jaar meer gebruik te maken van containertechnologie.
Sammy Zoghlami, SVP EMEA bij Nutanix, stelt dat de snelle opkomst van ongecontroleerde AI, ook wel ‘shadow AI’ genoemd, een van de grootste governance-uitdagingen vormt voor de publieke sector. Volgens Zoghlami verschuift de aandacht van ambities rond AI naar de vraag of organisaties operationeel klaar zijn voor de inzet ervan. Organisaties die volgens hem vooroplopen, richten zich niet op elke afzonderlijke AI-toepassing, maar bundelen hun technologische basis door prioriteit te geven aan architecturen en containertechnologie. Dit moet volgens Zoghlami de basis leggen voor kaders waarbinnen AI verantwoord kan worden ingezet, zodat publieke instellingen het vertrouwen van burgers kunnen behouden naarmate AI een grotere rol krijgt in de dienstverlening.
Datasoevereiniteit en regelgeving
Nutanix benadrukt dat infrastructuur moet meegroeien met de inzet van AI. AI-workloads voor publieke dienstverlening, openbare veiligheid en onderwijs moeten volgens het bedrijf niet alleen goed presteren, maar ook voldoen aan wet- en regelgeving en verantwoord beheerd kunnen worden. Dit geldt zowel voor centrale systemen als voor de omgevingen waar de daadwerkelijke dienstverlening plaatsvindt. Datasoevereiniteit speelt hierbij volgens Nutanix een belangrijke rol, omdat overheden zorgvuldig moeten omgaan met gegevens van burgers en gemeenschappen.
