Aanvallers hebben nieuwe methodes ontwikkeld om de beveiliging van Microsoft te omzeilen, waaronder het gebruik van besmette OneNote-bestanden in plaats van Office-macro’s. Dat zegt ESET in zijn nieuwste Threat Report.

Hierbij maken criminelen misbruik van de mogelijkheid om scripts en bestanden rechtstreeks in OneNote in te sluiten. In reactie hierop heeft Microsoft de standaardinstellingen aangepast, wat cybercriminelen ertoe zette om door te gaan met het verkennen van alternatieve indringingsvectoren. Intensievere brute-force aanvallen op Microsoft SQL-servers werd hierbij mogelijk een van de geteste vervangingsbenaderingen.

In de eerste helft van 2023 observeerde ESET verschillende ontwikkelingen die het aanpassingsvermogen van cybercriminelen en nieuwe aanvalsmanieren aan het licht brachten, van het uitbuiten van kwetsbaarheden, het verkrijgen van onbevoegde toegang en het compromitteren van gevoelige informatie, tot het oplichten van personen. Eén van de redenen voor deze verschuivingen in aanvalspatronen is volgens ESET het strengere beveiligingsbeleid dat Microsoft heeft geïntroduceerd, in het bijzonder voor het openen van macro bestanden.

ESET-telemetrie suggereert ook dat de beheerders van het, eens zo beruchte, Emotet-botnet moeite hebben gehad om zich aan te passen aan het krimpende aanvalsoppervlak. Dit wijst er mogelijk op dat een andere groep het botnet heeft overgenomen. In de ransomware-arena werden door kwaadwillenden steeds vaker eerder gelekte broncodes hergebruikt om nieuwe ransomware-varianten te bouwen. Daarnaast maakten in de eerste helft van 2023 sextortion e-mail scams een terugkeer en observeerde ESET een alarmerende groei in het aantal misleidende Android lening-apps.

Volgens de Autoriteit Consument & Markt zijn er geen extra maatregelen nodig om de concurrentie op de markt voor snel internet te stimuleren. Dankzij de snelle uitrol van glasvezelverbindingen, ook door onafhankelijke aanbieders, hebben consumenten en bedrijven in Nederland steeds meer keuze tussen verschillende aanbieders van snel internet tegen concurrerende prijzen, zegt de ACM.

Uit de nieuwste Telecommonitor van de ACM blijkt dat het aantal glasvezelverbindingen fors is uitgebreid. In het eerste kwartaal van 2023 is bij 450 duizend huishoudens een nieuwe glasvezelverbinding aangelegd tot aan de woning of de meterkast. Dit is de grootste toename in een kwartaal tot dusver gemeten. In totaal kunnen 6,14 miljoen huishoudens nu kiezen voor een aansluiting op het glasvezelnet. De ACM verwacht dat dit aantal in korte tijd verder toeneemt zodat er binnen 3 jaar vrijwel overal in Nederland glasvezel is aangelegd.

Wie in een gebied als eerste glasvezel aanlegt, heeft daar een sterke concurrentiepositie. De uitrol van glasvezel door onafhankelijke bedrijven jaagt ook investeringen door gevestigde spelers aan. Daarnaast ontstaan er meer mogelijkheden voor spelers zonder eigen netwerk om ook snel internet aan te bieden. KPN en Glaspoort, die samen het grootste glasvezelnet hebben, hebben daar vorig jaar verlaagde tarieven voor toegezegd die doorlopen tot 2030. De ACM heeft deze tarieven bindend verklaard in een toezeggingenbesluit en ziet toe op de naleving. Hierdoor kunnen consumenten kiezen uit minimaal 2 verschillende aanbieders van zeer snel internet, en kan het merendeel van hen ook nog kiezen voor internet via de kabel, zegt de ACM.

De ACM zegt bij de marktanalyse nadrukkelijk rekening gehouden te hebben met de afspraken uit het toezeggingenbesluit waar de tarieven van KPN en Glaspoort in zijn vastgelegd en met de toegang die andere eigenaren van glasvezelnetwerken bieden. De ACM blijft toezicht houden op naleving van de afspraken en overige regels voor netwerkaanbieders. De gegevens die de ACM opvraagt bij marktpartijen worden elk kwartaal in de Telecommonitor gepubliceerd. De ACM kan opnieuw marktanalyses uitvoeren als daar aanleiding toe is.

De laatste hordes voor het gebruik van Google Workspace in het onderwijs zijn genomen, meldt de IT-organisatie voor het onderwijs SIVON. Google heeft de afgelopen maanden maatregelen genomen om de resterende risico’s uit de DPIA van 2021 volgens afspraak en binnen de deadline te verminderen.

Op basis daarvan concluderen SIVON en SURF dat scholen Google Workspace voorlopig kunnen blijven gebruiken. In januari 2023 onderzochten SIVON, SURF en een team van externe (privacy-)experts en juristen de door Google genomen maatregelen naar aanleidingen de DPIA uit 2021. In februari werden de uitkomsten van deze tussentijdse analyse met Google gedeeld. De nog openstaande kwesties zijn volgens afspraak door Google opgelost voor 9 juni.

Scholen ontvangen deze zomer het volledige DPIA-rapport met alle in 2021 geconstateerde privacyrisico’s en de door Google genomen maatregelen om deze af te dekken. Met dit rapport kunnen scholen zelf de afweging maken over het gebruik van Google Workspace. Eén van de punten voortvloeiend uit de DPIA in 2021, is de verzending van gegevens naar de Verenigde Staten. Voor dit punt is eerder dit jaar een apart traject gestart, de zogenaamde Data Transfer Impact Assessment (DTIA). Hierbij worden privacyrisico’s onderzocht van doorgifte van gegevens naar landen buiten de Europese Economische Ruimte (EER). Google verleent hieraan medewerking. Naar verwachting wordt de DTIA – inclusief de implementatie van eventuele maatregelen die hieruit voortvloeien – dit najaar afgerond.

De DPIA op Google Workspace staat los van de DPIA die is uitgevoerd op Chromebooks, ChromeOS en Chrome-browser. In dit traject hebben SIVON en SURF afspraken gemaakt met Google over een nieuwe versie van ChromeOS. Deze aangepaste versie is rond augustus van dit jaar beschikbaar voor scholen.

KPN heeft twintig telefooncentrales ontmanteld en overgedragen aan de nieuwe eigenaren. In de plaats van deze telefooncentrales zijn (glasvezel)straatkasten of PoP-stations (Point of Presence) geplaatst.

Een straatkast neemt slechts enkele vierkante meters in beslag en een PoP 15 vierkante meter. Het gebruikte vloeroppervlak vermindert hiermee met ruim 98%, zegt de telecomreus. KPN wil de komende jaren nog veel meer centrales overdragen, zodat het stroomverbruik verder daalt. De vrijgekomen vierkante meters kunnen voor woningbouw worden gebruikt. Op de afbeelding is een verlaten telefooncentrale te zien met op de voorgrond links een nieuwe straatkast.

Wouter Stammeijer, Chief Technology en Digital Officer en lid van de Raad van Bestuur van KPN: “We hebben inmiddels op circa vier miljoen adressen glasvezel aangelegd. Glasvezel heeft het grote voordeel dat het minder energie en ruimte nodig heeft. Met de overdracht van de ouderwetse telefooncentrales, komt er ruimte voor woningbouw vrij en besparen we flink op energie.” KPN bespaart naar eigen zeggen op deze twintig plekken circa 1.400 MWh per jaar aan stroom wat overeen komt met het jaarlijks stroomverbruik van zo’n 500 huishoudens.

Telefooncentrales zijn technische ruimtes met een kabelkelder, een hoofdverdeler, telecomapparatuur, batterijruimtes en grote koelinstallaties. Bijna alle metalen krijgen weer een nieuwe bestemming, zegt KPN. Zo wordt het koper dat gebruikt werd voor het netwerk verwerkt door erkende recyclers en komt weer als grondstof op de markt terecht.

Het Internet of Things vormt een enorm potentieel voor bedrijven en organisaties. Maar implementatie is niet eenvoudig, zeker niet als je de gegenereerde gegevens om wilt zetten naar de juiste operationele beslissingen. Als msp kun je jouw klanten daarbij helpen en zo kun je met managed IoT het verschil maken.

“Het Internet of Things wordt groter dan het internet”, zei John Chambers, de toenmalige CEO van Cisco ooit. Inmiddels zijn we hard op weg naar die realiteit. Het aantal aangesloten apparaten zal in 2030 ruim 29 miljard bedragen. Experts verwachten dat de wereldwijde IoT-markt rond 2026 naar verwachting 655,5 miljard bedraagt. Deze groei vindt plaats over de hele linie, in sectoren als productie, gezondheidszorg en detailhandel.

Managed IoT: aantal IoT-apparaten wereldwijd

Bron: Statista

Wat betekent IoT voor de msp?

IoT opent deuren die tot nog toe gesloten waren. Overal zorgt IoT voor optimalisatie en stroomlijning van processen. Onder meer door het verzamelen van enorme aantallen gegevens, die kunnen worden gebruikt om deze processen te monitoren en bij te sturen. Dat is niet altijd eenvoudig, zeker niet voor bedrijven in het mkb. Daar ligt voor de IT-dienstverlener een flink groeipotentieel.

IoT-apparaten kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt om de beweging van bedrijfsmiddelen te volgen – denk aan gps in voertuigen – en de prestaties van apparatuur te bewaken. Minder voor de hand liggend, maar zeker zo belangrijk, is dat IoT mogelijkheden biedt om energieverbruik te optimaliseren.

In de productie zorgen IoT-sensoren en -apparaten voor real-time monitoring van productielijnen, optimalisatie van de efficiëntie en minimalisering van downtime. In de gezondheidszorg maken IoT-oplossingen patiëntmonitoring op afstand mogelijk, waardoor de patiënt minder vaak hoeft te worden gestoord en daarmee de zorgkosten lager worden. Retailers kunnen IoT-gegevens gebruiken om klantervaringen te personaliseren en gerichte marketingcampagnes aan te bieden, de klanttevredenheid te verbeteren en de verkoop te stimuleren.

Voor de msp de taak om bedrijven te helpen deze gegevens te verzamelen, te analyseren en te vertalen naar operationele beslissingen. Naarmate de vraag naar IoT-diensten groeit, komen bedrijven steeds vaker uit bij de msp om te helpen door de complexiteit van IoT te navigeren en het volledige potentieel ervan te benutten.

Van IoT naar managed IoT

Managed IoT-oplossingen (soms ook IoT managed services) zijn op maat gemaakte IoT-oplossingen, bestaande uit off the shelf apparatuur en sensoren die voor specifieke toepassingen kunnen worden gebruikt. De gegevens kunnen worden gebruikt om apparaten naadloos met elkaar te verbinden, realtime gegevens te verzamelen en inzichten af te leiden. Bedrijven kunnen op basis hiervan datagestuurde beslissingen nemen en processen optimaliseren.

Interessanter wordt het als de gegevens worden gebruikt om klantervaringen te verbeteren, innovatie te stimuleren en nieuwe inkomstenstromen te creëren. IoT levert waardevolle inzichten in het gedrag van klanten. Hiermee kun je diensten personaliseren en zorgen voor klantloyaliteit.

Denk aan hotels die de instellingen van een ‘slimme’ kamer al vooraf voor de gast kunnen aanpassen – temperatuur, verlichting, entertainment. En weer terug naar de gezondheidszorg: via IoT-apparaten en wearables kunnen zorgverleners vitale functies op afstand bewaken, de vorderingen van de therapie volgen en realtime waarschuwingen ontvangen voor mogelijke gezondheidsproblemen.

Uitdagingen bij implementatie van managed IoT

De voordelen van managed IoT-oplossingen zijn dus duidelijk, maar toch zijn er vaak flinke uitdagingen te overwinnen tijdens de implementatie. Precies daar ligt een taak voor de msp om organisaties te helpen deze obstakels te overwinnen en te zorgen voor een succesvolle IoT-integratie.

  • Een belangrijke uitdaging is de complexiteit van IoT-ecosysteemintegratie. De veelheid aan apparaten, protocollen en platforms die erbij betrokken zijn, kan overweldigend zijn voor bedrijven. Dankzij jouw expertise in het beheren van diverse IT-omgevingen kun je als msp het integratieproces stroomlijnen en zorgen voor naadloze connectiviteit, interoperabiliteit en een continu gegevensstroom tussen IoT-apparaten en bestaande systemen.
  • Gegevensbeveiliging en privacy zijn ook belangrijke ingrediënten voor een succesvolle implementatie. Met het groeiende aantal onderling verbonden apparaten groeit ook de potentiële kwetsbaarheid voor cybercriminelen. Met jouw kennis van robuuste beveiligingsmaatregelen en de juiste protocollen voor encryptie, toegangscontrole en detectie van bedreigingen speel je daarin een cruciale rol.

De msp in de voorhoede van IoT-adoptie

Voor de msp ligt er dus een belangrijke taak bij de acceptatie van IoT in het bedrijfsleven. Door je serviceportfolio uit te breiden met managed IoT-oplossingen, stel je je klant in staat om gebruik te maken van IoT en deze naadloos te integreren in de bestaande IT-infrastructuur. Zorg voor de juiste investeringen qua kennis en kunde in gespecialiseerde IoT-expertise en sluit partnerschappen met IoT-platformproviders. Het gaat hierbij om end-to-end IoT-implementatie, apparaatbeheer, data-analyse en proactieve ondersteuning.

Het is ook prettig voor je klanten wanneer je een gecentraliseerd beheerraamwerk kunt bieden. Hiermee wordt het gemakkelijker om te zorgen voor soepele connectiviteit, monitoring en onderhoud. Je klant kan zich concentreren op zijn kerncompetenties en via jou profiteren van de voordelen van IoT.

Een ander – en niet direct voor de hand liggend – aspect is schaalbaarheid. IoT genereert van nature een enorme berg gegevens. Het is wel zaak dat de infrastructuur en systemen van je klant deze kan verwerken. Als msp zorg je dus voor een schaalbare architectuur, de juiste cloud-based oplossingen en een optimale netwerkinfrastuctuur, om het groeiende IoT-ecosysteem te ondersteunen.

Cruciale rol voor msp bij managed IoT

Door middel van managed IoT-oplossingen kunnen bedrijven hun activiteiten optimaliseren, de efficiëntie verbeteren en een ongekend groeipotentieel ontsluiten. Of het nu gaat om het stroomlijnen van productieprocessen, het optimaliseren van de gezondheidszorg of het creëren van gepersonaliseerde ervaringen voor klanten, de integratie van IoT-technologie hervormt bedrijven over de hele linie.

Als msp speel je een cruciale rol bij deze transformatie en met jouw expertise leid je klanten door de fijne kneepjes van de adoptie van IoT. Het leveren van toegevoegde waarde is de kern van jouw activiteiten, en dat is met enige investering vrij eenvoudig uit te breiden naar (managed) IoT.

Zeven grote techbedrijven hebben zich bij de Europese Commissie gemeld in het kader van de Digital Markets Act (DMA). De nieuwe Europese wetgeving moet onder meer gaan zorgen voor een betere bescherming van gebruikers.

De Europese Commissie roept bedrijven op om zich te melden. Het gaat daarbij om internetplatform met ten minste 45 miljoen maandelijkse actieve gebruikers in Europa en een beurswaarde van 75 miljoen euro of meer. In dat kader hebben Google moederbedrijf Alphabet, Facebook moederbedrijf Meta, Amazon, Apple, TikTok moederbedrijf ByteDance, Microsoft en Samsung zichzelf aangemeld. Uiterlijk 6 september komt de Commissie met een complete lijst, ook van bedrijven die zich niet spontaan hebben gemeld.

Geen uitwisseling van data

In de wet staat onder meer dat bedrijven hun eigen diensten geen voorrang mogen geven op hun producten en dat standaardapps zoals een browser moeten kunnen worden verwijderd. Chatdiensten moeten verplicht gebruikers aan elkaar gaan knopen en de privacy van gebruikers wordt afgeschermd. Dat betekent dat verschillende platforms geen gegevens van gebruikers mogen uitwisselen, ook niet als deze van hetzelfde bedrijf zijn, zoals FaceBook, Instagram en WhatsApp. Op overtredingen staan forse boetes tot maximaal 10 procent van de wereldwijde omzet, met een uitloop naar 20 procent voor wie herhaaldelijk in de fout gaat.

Minder dan een vijfde van de Nederlandse IT-professionals geeft aan dat de data van hun organisatie versleuteld is in de cloud. Dat is fors minder dan het wereldwijde gemiddelde van 45 procent. Dat blijkt uit de 2023 Thales Cloud Security Study.

Bovendien is sprake van gebrekkig sleutelbeheer zeggen de onderzoekers. Slechts zes procent van de Nederlandse respondenten heeft zeggenschap over alle encryptiesleutels voor versleutelde data in de cloud. Wereldwijd zegt bijna twee derde (62%) van de respondenten met vijf of meer systemen voor sleutelbeheer te werken. Dit resulteert in toenemende complexiteit van de beveiliging van gevoelige data.

Het aantal aanvallen op de Nederlandse cloud lijkt licht afgenomen. 41% van de Nederlandse bedrijven kreeg vorig jaar te maken met een datalek in hun cloudomgeving. In 2021 was dit nog 45 procent. Volgens een meerderheid van alle Nederlandse respondenten (57%) waren menselijke fouten de belangrijkste oorzaak van datalekken in de cloud.

Multi-cloud

Multi-cloudomgevingen nemen nog steeds in populariteit toe. Ruim driekwart (79%) van alle organisaties wereldwijd zegt met meerdere cloudproviders te werken. Het gebruik van SaaS-oplossingen is ongeveer gelijk gebleven in Nederland. In 2022 zei 22 procent van alle Nederlandse respondenten dat hun organisatie 51 tot 100 SaaS-oplossingen gebruikte. In 2023 is dit percentage 21 procent.

Toch staan organisaties nog altijd voor een flinke uitdaging, zegt Thales. Een ruime meerderheid (61%) van de Nederlandse respondenten zegt dat het beheer van data in de cloud complexer is dan het beheer van data on-premise. Vorig jaar gold dat nog voor slechts 44 procent van alle respondenten. Wereldwijd blijkt datasoevereiniteit een belangrijk aandachtspunt voor de respondenten. 83 procent zegt zich hier zorgen over te maken. 55 procent was het eens met de stelling dat het waarborgen van privacy en compliance voor data in de cloud moeilijker is geworden.

Msp-groep TSH stelt per 1 september John Reynders aan als nieuwe ceo. Hij komt over van Visma, waar hij sinds 2019 werkt.

Reynders heeft uitgebreide internationale managementervaring bij toonaangevende IT-bedrijven en een bewezen trackrecord in het schaalbaar uitbouwen van een buy & build platform. Joris Dierick, voorheen ad interim CEO en CFO, zal zich na de aanstelling van Reynders volledig focussen op zijn rol als CFO.

Reynders geeft sinds september 2019 leiding aan Visma in de Benelux. Onder zijn leiding is Visma in de regio gegroeid van €20 miljoen omzet naar € 600 miljoen omzet door een combinatie van organische groei en 50 acquisities. Voor zijn rol bij Visma bekleedde John verschillende lokale en internationale senior managementposities bij Microsoft, waaronder de functie van Area Director Microsoft Dynamics Western Europe. Reynders is afgestudeerd in geofysica aan de Universiteit van Utrecht.

HR-softwareleveranciers Personio heeft in zijn nieuwste versie een functie toegevoegd voor klokkenluiders, genaamd Personio Whistleblowing. Hiermee loopt het bedrijf vooruit op de officiële wetgeving die in december van kracht wordt.

Personio Whistleblowing is een gecentraliseerde oplossing voor het doen van anonieme meldingen. Volgens de leverancier voldoet deze aan de nieuwste wettelijke vereisten van de EU-klokkenluidersrichtlijn en de AVG. Het idee is dat mensen veilig en vooral anoniem misstanden kunnen melden. Het systeem biedt ook een eenvoudig casemanagement met een ticket-achtig systeem.

In veel EU-landen wordt dit jaar klokkenluiderswetgeving van kracht, in Nederland is deze wet in januari goedgekeurd door de Eerste Kamer. Op 17 december 2023 wordt deze van kracht voor bedrijven met 50-249 medewerkers en tevens voor kleinere bedrijven die onder de ‘witwaswet’ vallen. Bedrijven die deze maatregelen niet implementeren of klokkenluiderszaken niet op de juiste manier afhandelen, kunnen te maken krijgen met ernstige consequenties. Deze kunnen variëren van negatieve publiciteit tot gerechtelijke sancties.

Daarnaast heeft de Tweede Kamer onlangs een wetsvoorstel goedgekeurd waarin ook kleinere bedrijven (vanaf 10 medewerkers) verplicht worden om een vertrouwenspersoon aan te stellen. Daar moeten medewerkers terecht kunnen met klachten en meldingen rond sociale veiligheid, discriminatie, seksuele intimidatie, etc.

Personio Conversations met AI

Daarnaast krijgt de software een AI-gestuurde chatbot die de HR-helpdesk moet ontlasten door automatisch antwoorden te geven op de meestgestelde vragen van medewerkers. HR-teams worden vaak overspoeld met dagelijkse verzoeken van medewerkers via verschillende kanalen, waarbij ze vaak kostbare tijd besteden aan het doorverwijzen van medewerkers naar de juiste documentatie die op meerdere systemen verspreid staan. Veel van deze verzoeken gaan over relatief eenvoudige zaken, zoals “Wat is het beleid voor ouderschapsverlof?”. Tweederde van de Nederlandse HR-managers geeft aan dat ze gemiddeld 3,4 uur per week besteden aan het beantwoorden van vragen van medewerkers.

De AI-gestuurde chatbot van Personio Conversations is in principe 24 uur per dag beschikbaar voor medewerkers en kan routinevragen automatisch beantwoorden zonder dat het HR-team daarvoor nodig is. Medewerkers kunnen ook verzoeken indienen vanuit de tools die ze al gebruiken, zoals Slack of MS Teams.

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft het Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) 2023 gepubliceerd. Dit rapport geeft een beeld van de trends, incidenten, dreigingen en uitdagingen op het gebied van cybersecurity. Het Digital Trust Center komt vandaag met onderstaande samenvatting voor ondernemers.

Het geopolitieke speelveld, met de Russische oorlog tegen Oekraïne als prominent voorbeeld, verhardt. De complexiteit van verweven processen, systemen en netwerken in combinatie met verouderde informatiesystemen zorgt voor het ontstaan van kwetsbaarheden die cybercriminelen kunnen misbruiken. Nieuwe technologie zoals ‘Generatieve AI’ die kansen maar zeker ook bedreigingen met zich meebrengen. Het zijn enkele van de ontwikkelingen in het CSBN 2023 beschreven om aan te duiden dat de digitale dreiging voor Nederland onverminderd groot is.

Scheefgroei tussen digitale dreiging en weerbaarheid

Het verkleinen van de scheefgroei tussen de digitale dreiging en de weerbaarheid blijft een opgave. Terwijl de bedreigingen blijven groeien is de digitale weerbaarheid nog niet overal op orde. Deze cyberweerbaarheidskloof is mede te verklaren doordat basismaatregelen nog altijd niet voldoende doorgevoerd worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het gebruik van multifactorauthenticatie en het maken en testen van back-ups. Het treffen van veiligheidsmaatregelen wordt gezien als kostenpost en vaak reactief toegepast.

Crimineel verdienmodel aantrekkelijk

Cybercriminaliteit is een aantrekkelijk verdienmodel voor cybercriminelen. Dat geldt zeker voor het versleutelen van bestanden en/of door het dreigen met publicatie van buitgemaakte informatie. De professionalisering en commercialisering van criminele tools en diensten neemt verder toe, met als gevolg dat ook technisch minder onderlegde criminelen gemakkelijk cyberaanvallen kunnen plegen. De kernboodschap van dit CSBN luidt ‘verwacht het onverwachte’.Door de verwevenheid van ons digitale ecosysteem is vrijwel iedere organisatie – al dan niet toevallig – potentieel doelwit.

Operationele technologie is kwetsbaar

OT speelt een centrale rol in het aansturen, monitoren en beheren van fysieke processen binnen organisaties. Veiligheid van OT is van vitaal belang, maar kent belangrijke uitdagingen. Ook het Industrial Internet of Things (IIoT) speelt een steeds belangrijkere rol in industriële omgevingen. Deze vormen ook kwetsbaarheden. Het is als ondernemer cruciaal om deze IoT-apparaten goed te beveiligen.

Breder ecosysteem compliceert risicobeheersing

Vrijwel alle organisaties zijn onderdeel van een breder ecosysteem. Denk daarbij aan outsourcing van onderdelen van de bedrijfsvoering, zoals de salarisadministratie, toegangspasbeheer of marktonderzoek. Het is lastig grip te krijgen op de afhankelijkheden en kwetsbaarheden binnen dit ecosysteem. Maar deze afhankelijkheden en kwetsbaarheden vormen wel degelijk een substantieel onderdeel van de digitale risico’s.

Verzekerbaarheid digitale risico’s onder druk

Hoewel organisaties veel kunnen doen aan digitale weerbaarheid, kunnen cyberincidenten zich toch voordoen en/of is schade niet altijd te voorkomen. De verzekerbaarheid van digitale risico’s staat onder druk. Het resultaat van deze druk is, of kan zijn dat organisaties met een verhoogd risicoprofiel worden uitgesloten en premies worden verhoogd. Dit alles kan er uiteindelijk toe leiden dat financieel gezonde organisaties ten onder gaan aan de schade die zij lijden door cyberincidenten.

NIS2-richtlijn

De EU vergroot de eisen voor digitale veiligheid met verschillende wet- en regelgeving. Zo bepaalt de NIS2-richtlijn welke bedrijven aan welke verplichte security-eisen moeten voldoen. Door de NIS2-richtlijn gaan meer organisaties onder de werking van de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) vallen dan nu. De NIS2-richtlijn heeft implicaties op eisen voor risicomanagement, het gebruik van encryptie, een verplich­ting voor het afhandelen van datalekken en het melden van cybersecurity-incidenten. Ook organisaties die ketenpartner zijn van NIS2-organisaties zullen te maken krijgen met de effecten van de implementatie. De NIS2-richtlijn zal in 2024 via de Wbni in Nederland worden geïmplementeerd.

Het complete rapport is hier te vinden.